Tatimet në Shqipëri — Guida e Plotë e Sistemit Tatimor

Sistemi tatimor shqiptar përfshin dy nivele: tatimet kombëtare të administruara nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) dhe taksat vendore të administruara nga bashkitë. Çdo biznes i regjistruar me NIPT duhet të respektojë detyrimet tatimore sipas formës juridike dhe xhiros vjetore.

Tatimet kryesore kombëtare janë: TVSH (20%), tatimi mbi fitimin (15% ose 0% për bizneset e vogla), tatimi në burim (8–15%), tatimi mbi të ardhurat personale (0–23% progresiv), akcizat (karburant, duhan, alkool) dhe kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore. Taksat vendore përfshijnë taksën e ndërtesës, taksën e pastrimit, taksën e tabelës reklamuese dhe tarifa të tjera bashkiake.

TVSH-ja është tatimi kryesor indirekt në Shqipëri me normë standarde 20% (Ligji nr. 92/2014, neni 48). Bizneset me xhiro vjetore mbi 10 milionë lekë janë të detyruara të regjistrohen për TVSH (neni 11). Norma e reduktuar 6% zbatohet për sektorë specifikë (hoteleri, agroturizëm, reklama) sipas nenit 49. Disa shërbime janë të përjashtuara: shërbime financiare, arsim, shëndetësi, qira banesash.

Deklarata e TVSH-së dorëzohet deri më datën 14 të muajit pasardhës nëpërmjet platformës e-filing. Biznesi deklaron TVSH-në e mbledhur (shitjet) minus TVSH-në e kredituar (blerjet) — diferenca i paguhet DPT-së. Nëse kreditimi kalon mbledhjen, biznesi ka të drejtë rimbursimi ose bartjeje. Vonesa në deklarim sjell gjobë sipas nenit 113 — 10,000 lekë për tatimpaguesit e tatimit mbi fitimin, 5,000 lekë për subjektet e tjera dhe 3,000 lekë për individët — plus kamatë-vonesë ditore. Ne menaxhojmë deklarimin e TVSH-së çdo muaj për klientët tanë.

Tatimi mbi fitimin aplikohet mbi fitimin neto të biznesit me normë 15% për bizneset e mëdha (xhiro mbi 14 milionë lekë) dhe 0% për bizneset e vogla nën këtë kufi. Deklarata vjetore dorëzohet deri më 31 mars, me parapagime tremujore.

Tatimi mbi të ardhurat personale zbatohet me shkallë progresive: 0% deri 50,000 lekë/muaj, 13% për fashën 50,001–200,000 lekë, dhe 23% mbi 200,000 lekë; për llogaritjen e saktë të pagës (me zbritjet përkatëse të bazës), shiko guidën e pagave. Individët me të ardhura mbi 1,2 milionë lekë/vit dorëzojnë DIVA-n deri më 31 mars. Tatimi në burim (8–15%) mbahet kur biznesi paguan dividendë, interesa, qira ose shërbime profesionale.

Taksat vendore administrohen nga bashkitë dhe përfshijnë: taksën e ndërtesës (0.05–0.2% e vlerës), taksën e pastrimit dhe gjelbërimit, taksën e tabelës reklamuese, taksën e infrastrukturës së re, taksën e qarkullimit dhe parkingut. Këto taksa ndryshojnë sipas bashkisë — Tirana ka tarifa më të larta se qytetet e tjera.

Kontributet mandatore: sigurimet shoqërore (24.5% — 15% punëdhënësi + 9.5% punonjësi) dhe sigurimet shëndetësore (3.4% — 1.7% + 1.7%). Llogariten mbi pagën bruto dhe derdhen çdo muaj deri më datën 20 nëpërmjet e-filing. Shpenzimet e zbritshme ulin fitimin e tatueshëm — por vetëm ato të dokumentuara me fatura të fiskalizuara.

Shkeljet tatimore sjellin sanksione të rënda: vonesa në deklarim, 10,000 lekë për tatim fitimi korporativ, 5,000 lekë për subjekte të tjera, 3,000 lekë për individë (Ligji nr. 9920/2008, neni 113), mosdeklarimi, gjobë proporcionale plus kamatë-vonesë ditore, moslëshim fature fiskalizimi, 25,000/50,000/75,000 lekë sipas tipit të tatimpaguesit (Neni 123, Ligji 9920/2008), evazion tatimor, gjoba deri 100% e detyrimit plus procedim penal. Kamatë-vonesa aplikohet automatikisht me normën 120% të interesit ndërbankar të Bankës së Shqipërisë (vendosur çdo tremujor).

Programi periodik i faljes së gjobave ofron mundësi lehtësimi, por nuk duhet mbështetur si strategji. Mënyra më e mirë për të shmangur gjobat: kontabilist profesional që ndjek afatet, kontroll të brendshëm para dorëzimit, dhe dokumentim të plotë me fatura të fiskalizuara. Nëse keni problem me DPT-në ose jeni duke u përballur me hetim tatimor, kontaktoni menjëherë.