Kurthi DIVA për Qeradhënësit — Pse DPT-ja Gjen të Ardhurat nga Qeraja Edhe Pa Deklaratën Tuaj

Të ardhurat nga qeraja tatohen 15% mbi bruto sipas Ligjit 29/2023. Kjo normë është përfundimtare — pa detyrime shtesë. Por ja çfarë ndodh kur nuk deklaroni: DPT-ja ka akses në kontratat e noterizuara, të dhënat e platformave (Airbnb, Booking.com raportojnë pranë autoriteteve tatimore), dhe transfertat bankare nga qeramarrësit.

Kur DPT-ja gjen të ardhura të padeklaruara: tatimi 15% retroaktiv + gjobë administrative + kamatë-vonesë 0.06%/ditë. Për apartament me qera 50,000 lekë/muaj të padeklaruar për 2 vjet: 180,000 lekë tatim + gjoba + kamatë = mbi 250,000 lekë. Nëse keni edhe burime të tjera, secila veçmas.

Nga 2026, qera afatshkurtër (deri 30 ditë) deklarohet përmes DIVA pa NIPT. Duket si lehtësim — por efekti real është kontrolli: DPT-ja tani ka mekanizëm të dedikuar për gjurmimin e të ardhurave nga qeraja. Çdo pronar apartamenti në Tiranë, Durrës, Vlorë, Sarandë që nuk deklaron do dalë si anomali kur sistemi krahason Airbnb-në me DIVA-n.

Për qeratë mbi 30 ditë: kontratë e noterizuar + deklarim vjetor. DPT-ja ka akses drejtpërdrejt në regjistrin e kontratave të noterizuara — pra çdo kontratë qeraje pa deklaratë tatimore është flamur i kuq automatik.

Përveç 15% tatim qendror, qera afatshkurtër ka dy taksa vendore: taksa e shtretërve (rreth 20 EUR/shtrat/vit), taksa turistike (Tiranë: 150 lekë/natë/person). Mospagimi çon në gjobë bashkiake dhe mund të mbyllë aktivitetin.

Shumica e pronarëve që japin me qera në Airbnb i harrojnë taksat vendore plotësisht — mendojnë se 15% tatim qendror mjafton. DPT-ja kontrollon tatimet, bashkia kontrollon taksat. Dy inspektorë të ndryshëm, dy gjoba të ndryshme.

Pa NIPT: tatimi 15% mbi qeranë bruto. Pa zbritje, pa amortizim, pa shpenzime. Me NIPT: zbritni mirëmbajtjen (100% e dokumentuar), amortizimin (5%/vit ndërtesa, 25%/vit pajisje), energji/ujë/internet, sigurim prone, komision platforme (Airbnb 3-5%).

Për apartament me qera 80,000 lekë/muaj dhe shpenzime mujore 15,000 lekë: pa NIPT tatimi = 144,000 lekë/vit. Me NIPT tatimi = rreth 117,000 lekë/vit. Kursimi: 27,000 lekë/vit — por kjo kërkon kontabilitet të rregullt. A ia vlen investimi?

Shqipëria: mbi 21,000 anoncime aktive në Airbnb, rreth 85 milionë EUR të ardhura vjetore. Tiranë, Sarandë, Vlorë, Ksamil, Durrës. DPT ka shtuar kontrollet — krahason të dhënat e platformave me deklaratat tatimore.

Sezoni veror sjell 70-80% të të ardhurave vjetore. Pronarët që deklarojnë vetëm 2-3 muaj "dimri" kur apartamenti ishte bosh, por lënë jashtë verën — sistemi e dallon. Diferenca midis numrave të Airbnb dhe deklaratës suaj sinjalizon kontroll. Sa muaj nuk keni deklaruar?

Shitja e pronës pas përfitimit nga qeraja: tatim 15% mbi fitimin kapital (çmimi i shitjes minus çmimi i blerjes). Prona para 1995: bazë kadastrale. Prona e trashëguar: vlera kadastrale në momentin e trashëgimisë.

Tatimi mbahet nga noteri gjatë aktit — nuk ka mundësi shmangje. Por planifikimi para shitjes mund të ulë barrën: dokumentimi i përmirësimeve si kosto blerje, kohëzimi i shitjes, struktura e pronësisë. Këto janë vendime që merren para shitjes, jo gjatë saj.