Profesionet e Lira në Shqipëri: 0% Tatim nën 14M (Pas Vendimit të Gjykatës Kushtetuese)
Valbona Xhanaj, konsulente tatimore e doganore (IKM nr. 135), sqaron si tatohen profesionet e lira në Shqipëri pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese të 27 qershorit 2024, që rikonfirmoi normën 0% për to.
Permbajtja
Norma 0% për biznese të vogla — vlen edhe për profesionet e lira
Shumica e profesionistëve të lirë shqiptarë — avokatë, noterë, inxhinierë, arkitektë, ekspertë kontabël — pyesin nëse kualifikohen për normën 0% të tatimit mbi fitimin për biznese të vogla (xhiro nën ALL 14,000,000). Përgjigja: po.
Ligji fillimisht (VKM 753/2023) i përjashtonte profesionet e rregulluara nga norma 0%, por Gjykata Kushtetuese e rrëzoi atë përjashtim më 27 qershor 2024. Që atëherë, profesionet e lira gëzojnë të njëjtën normë 0% nën 14 milionë lekë xhiro (deri 31.12.2029) si çdo biznes tjetër i vogël, dhe tatimi i paguar gjatë janar–qershor 2024 u rimbursua.
TVSH: mjekët përjashtohen, avokatët e inxhinierët jo
Shërbimet mjekësore (mjekë, dentistë, psikologë, fizioterapistë) janë të përjashtuara nga TVSH — nuk tatohen me 20%. Por avokatët, inxhinierët, arkitektët dhe ekspertët kontabël nuk përjashtohen: nëse qarkullimi kalon ALL 10,000,000, duhet të regjistrohen për TVSH dhe të mbledhin 20% mbi faturat. Shitja e barnave ose pajisjeve nga një mjek tatohet normalisht me TVSH.
Sa paguan realisht profesionisti
Pozicioni real:
Nën 14 milionë lekë xhiro: tatimi mbi fitimin është 0% (deri 31.12.2029), për të gjitha profesionet. Nuk ekziston asnjë regjim i veçantë "tatim i thjeshtuar 15% mbi qarkullim" për profesionet e lira — ai përjashtim u shfuqizua.
Mbi 14 milionë lekë xhiro: tatimi është 15% mbi fitimin neto (dhe 23% mbi pjesën e fitimit mbi 14M), duke lejuar zbritjen e qirasë, softuerit dhe anëtarësisë profesionale — prandaj dokumentimi i shpenzimeve ka rëndësi. Kujdes: Kuvendi mund ta ri-miratojë përjashtimin në të ardhmen me periudhë tranzitore.
Shpenzimet që profesionistët harrojnë të zbresin
Kur xhiroja kalon 14M dhe aplikohet tatimi 15% mbi fitimin, këto shpenzime janë të zbritshme (dhe shpesh nuk dokumentohen):
- Anëtarësia profesionale (Dhoma e Avokatisë, IEKA, Urdhri i Inxhinierëve) — e zbritshme;
- Sigurimi i përgjegjësisë profesionale — i zbritshëm;
- Kurset e riçertifikimit (CPE) — të zbritshme;
- Softueri profesional (programe juridike, CAD, kontabilitet) — i zbritshëm;
- Qiraja e zyrës nëse përdoret vetëm për aktivitet profesional.
Kontabiliteti dhe TVSH: mos i ngatërroni
Edhe me tatim 0% mbi fitimin, mbeten detyrime: deklarata vjetore individuale (DIVA) deri 31 mars, regjistrim për TVSH nëse xhiroja kalon 10 milionë lekë, dhe kontributet mujore të sigurimeve. Për profesionet me xhiro afër 14M ose me shpenzime të larta, zgjedhja PF vs SHPK bëhet me llogaritje individuale. Na dërgoni xhiron dhe llojin e licencës — ju tregojmë pozicionin tuaj tatimor dhe regjimin optimal.