Regjistrimi Vullnetar TVSH: Kur Kursen 600,000 ALL/Vit — dhe Kur Është Gabim i Shtrenjtë
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë, analizon dy skenarët e kundërt: bizneset ku regjistrimi vullnetar kursen qindra mijëra lekë — dhe bizneset ku i njëjti vendim rrit çmimin 20% dhe humbet klientë.
Permbajtja
- Pragu 10M ALL: çfarë ndodh kur nuk e kaloni — por do të duhej të regjistroheshit
- 4 situatat ku regjistrimi kursen qindra mijëra lekë menjëherë
- Kur regjistrimi është gabim: rrit çmimin 20% dhe humbet klientë B2C
- Kujdes: pas regjistrimit, nuk çregjistroheni për 2 vjet — obligimi është afatgjatë
- Llogaritja që vendos: TVSH e kthyeshme minus kosto shtesë kontabël — a del pozitive?
Pragu 10M ALL: çfarë ndodh kur nuk e kaloni — por do të duhej të regjistroheshit
Detyrimi ligjor për regjistrim TVSH fillon kur xhiroja juaj kalon 10,000,000 lekë gjatë një viti kalendarik. Udhëzimi 6/2015 neni 75/1 e përkufizon shprehimisht periudhën 12-mujore të nenit 122 si vitin kalendarik, ndaj ka dy afate: nëse pragun e kalon kumulativisht brenda vitit, kërkesën për regjistrim e bën brenda 15 ditëve nga data e kalimit; nëse del i kaluar vetëm mbi shifrën e plotë janar-dhjetor, afati është 15 janari i vitit pasardhës. Gjoba e mosregjistrimit është 10,000 lekë për personat fizikë dhe 15,000 lekë për personat juridikë (neni 112), plus TVSH-ja retroaktive.
Por ligji lejon regjistrimin vullnetar nën këtë prag vetëm nëse xhiroja vjetore kalon 5,000,000 lekë (VKM nr. 953/2014, neni 11/1). Nën 5 milionë, zgjedhja nuk lejohet. Regjistrimi vullnetar i jep biznesit statusin e subjektit TVSH me të gjitha të drejtat, përfshirë zbritjen e TVSH-së së blerjes, por edhe të gjitha detyrimet (deklaratë mujore deri me datën 14, fatura me TVSH).
4 situatat ku regjistrimi kursen qindra mijëra lekë menjëherë
1. Biznese me investime fillestare të mëdha: nëse hapni klinikë dentare, studio fotografike ose dyqan me pajisje me vlerë 5-10 milionë lekë, TVSH-ja e blerjes (20%) kthehet si kredit — kurseni 1-2 milionë lekë menjëherë. Pa regjistrim, ajo TVSH bëhet kosto.
2. Biznese që importojnë: TVSH-ja e paguar në doganë (20% e vlerës doganore) kthehet si kredit vetëm nëse jeni i regjistruar. Bizneset me importim të rregullt kursen konsiderueshëm.
3. Klientë kryesisht biznese (B2B): klientët e regjistruar për TVSH duan të zbresin TVSH-në e blerjes nga furnitoria. Nëse ju jepni faturë me TVSH, jeni furnitor i preferuar. Disa tendera dhe kontrata publike kërkojnë furnitor TVSH.
4. Sektore me kosto operative të larta: hotele, restorante, firma ndërtimi — ku blerjet (lëndët e para, pajisjet) kanë TVSH të lartë që zbritet.
Kur regjistrimi është gabim: rrit çmimin 20% dhe humbet klientë B2C
Regjistrimi vullnetar i shton detyrime — nuk ia vlen gjithmonë:
- Shërbime ndaj konsumatorëve (B2C): nëse klientët janë individë, fatura me TVSH rrit çmimin tuaj me 20% — humbni konkurrueshmëri ndaj bizneseve pa TVSH
- Biznese me shpenzime minimale: nëse blerjet janë të vogla, krediti i TVSH-së që ktheni është minimal
- Shërbime kryesisht të liruara nga TVSH: shërbime mjekësore, arsimore, bankare — të liruar nga TVSH, pra nuk lindin kredi TVSH
- Kapacitet kontabël i kufizuar: TVSH kërkon deklaratë mujore të saktë — kostoja e kontabilitetit shtesë mund të kalojë kursimin
Kujdes: pas regjistrimit, nuk çregjistroheni për 2 vjet — obligimi është afatgjatë
Regjistrimi vullnetar bëhet pranë zyrës tatimore vendore (ose online nëpërmjet e-filing):
- Plotësoni formularin e regjistrimit tatimor (Formulari R1) me opsionin "regjistrim vullnetar TVSH"
- Paraqisni: çertifikatën e QKB-së, NIPT-in, dokumentin e identitetit të administratorit
- Zyra tatimore lëshon çertifikatën e regjistrimit TVSH brenda 15 ditëve pune
- Nga dita e regjistrimit, filloni të lëshoni fatura me TVSH dhe të bëni deklarata mujore
Kujdes: pas regjistrimit vullnetar, nëse xhiroja mbetet nën pragun, mund të çregjistroheni vetëm pas 2 vitesh nga regjistrimi — obligimi është afatgjatë.
Llogaritja që vendos: TVSH e kthyeshme minus kosto shtesë kontabël — a del pozitive?
Para vendosjes, unë llogarit për çdo klient: TVSH-ja e kthyeshme vjetore (nga blerjet + importet) minus kosto shtesë kontabël (deklarata mujore TVSH). Nëse diferenca është pozitive, regjistrimi ia vlen.
Shembull tipik: biznes me blerje vjetore 5 milionë lekë (ku TVSH = 833,000 lekë) dhe klientë kryesisht B2B. Kosto shtesë kontabël: 20,000 lekë/muaj = 240,000 lekë/vit. Kursim neto: 833,000 - 240,000 = 593,000 lekë/vit — vendosje e qartë. Kontaktoni për analizën e situatës suaj specifike.