Deklarimi i Pasurisë — Procedura dhe Dokumentet
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë me njohuri të procedurave tatimore, ju shpjegon detyrimin e deklarimit të pasurisë — kush duhet, si bëhet dhe çfarë dokumentesh nevojiten.
Permbajtja
Kush duhet të deklarojë pasurinë
Deklarimi i pasurisë kërkohet për: zyrtarë publikë dhe familjarë të tyre (ligji anti-korrupsion, Ligji nr. 9049/2003 i ndryshuar), persona me funksione publike (gjyqtarë, prokurorë, deputetë, drejtorë agjencish), persona nën hetim tatimor kur DPT kërkon justifikimin e pasurisë, dhe individë që blejnë pasuri të vlefshme pa burime të dukshme të ardhurash. DPT mund të krahasojë pasurinë e deklaruar me të ardhurat e deklaruara — nëse pasuria tejkalon të ardhurat e akumuluara, lind prezumimi i evazionit. Kjo procedurë quhet "vlerësim i pasurisë neto" dhe ndryshon nga DIVA (deklarata e ardhurash). Afati i deklarimit vjetor për zyrtarët: 31 mars. DPT ka kompetencë të përdorë informacion nga regjistrat kadastral, bankar dhe doganor për të verifikuar pasurinë e deklaruar.
Çfarë përfshin deklarimi
Deklarata e pasurisë përfshin:
- Pasuri të paluajtshme (shtëpi, tokë, apartamente — vendndodhja, vlera, data e blerjes)
- Automjete (marka, viti, vlera)
- Llogari bankare (gjendja në banka vendase dhe të huaja)
- Investime (aksione, obligacione, depozita)
- Të ardhura vjetore (paga, biznesi, qira, dividendë)
- Borxhe dhe detyrime (kredi, hipoteka)
- Pasuri jashtë shtetit
Çdo zë duhet dokumentuar me: kontratë blerje, ekstrakt bankar, vërtetim pronësie nga ASHK-ja, ose vlerësim nga ekspert. Mospërmendja e pasurisë jashtë shtetit konsiderohet deklarim i rremë — akt penal. Institucionet si ILDKPKI verifikojnë deklaratat e zyrtarëve me bazat e të dhënave ndërkombëtare. Ne përgatisim dosjen e plotë dhe saktë. Vlerësimi i pasurisë nga ekspert i liçensuar ASHK është i nevojshëm kur vlera e tregut ndryshon ndjeshëm nga çmimi i blerjes.
Pasojat e mosdeklarimit ose deklarimit gabim
Për zyrtarët publikë: mosdeklarimi sjell masa disiplinore deri largim nga detyra plus procedim penal sipas Kodit Penal (neni 257). Për tatimpaguesit: nëse DPT konstaton pasuri të pajustifikuara, mund të vlerësojë tatim shtesë mbi diferencën (si të ardhura të padeklaruara) me normën 15% plus gjobë 100% mbi tatimin e papaguar plus gjobë 0.06%/ditë.
Rasti ekstrem: procedim penal për evazion tatimor sipas nenit 180 të Kodit Penal, i dënueshëm me burgim 1–3 vjet (mbi 3 milion lekë). Mbrojtja: ruani çdo dokument blerje, çdo kontratë, çdo mandat pagese, edhe për 10+ vite. Ne ndihmojmë me dokumentimin parandalues dhe organizimin arkivor. Parashkrimi i detyrimit tatimor është 5 vjet nga data e deklarimit, pas kësaj periudhe DPT nuk mund të rivlerësojë.