Falja e Gjobave Tatimore — Amnistia Fiskale në Shqipëri

Para se të shqyrtojmë amnistinë, duhet të kuptoni cilat lloje gjobash ekzistojnë në sistemin tatimor shqiptar. Ligji nr. 9920/2008 "Për procedurat tatimore në Republikën e Shqipërisë" përcakton disa kategori penalitetesh. Pothuajse të gjitha bien nën ombrellën e faljes së gjobave tatimore sipas ligjit 86/2025.

Gjoba për mosdeklarim

Nëse nuk dorëzoni një deklaratë tatimore brenda afatit, gjoba është 10,000 lekë për tatimpaguesit e tatimit mbi të ardhurat dhe 5,000 lekë për të gjithë të tjerët. Kjo gjobë vendoset një herë për çdo deklaratë, pavarësisht sa kohë zgjat vonesa.

Gjoba për mospagim në afat

Kur nuk paguani detyrimin tatimor brenda afatit, sistemi llogarit gjobë ditore prej 0.06% të shumës së papaguar. Kjo gjobë llogaritet për maksimumi 365 ditë kalendarike. Për një borxh prej 1 milion lekësh, kjo do të thotë rreth 219,000 lekë gjobë në fund të vitit.

Kamatëvonesa

Kamatëvonesa grumbullohet mbi principalin e papaguar dhe rritet borxhin total. Ndryshon nga gjoba sepse llogaritet si interes mbi borxhin, jo si penalitet fiks. Bashkë me gjobën e mospagimit, kamatëvonesa mund ta dyfishojë borxhin fillestar brenda pak vitesh.

Gjoba për këste të papaguara

Nëse nuk paguani këstet e tatim fitimit ose tatimit të thjeshtuar, gjoba është 10% e shumës së këstit.

Gjoba për aktivitet të paregjistruar

Bizneset që operojnë pa u regjistruar gjobiten me 10,000 deri 15,000 lekë, në varësi të kategorisë.

Kufiri maksimal

Sipas ligjit 9920, gjobat administrative nuk mund të kalojnë 100% të detyrimit tatimor. Megjithatë, kur gjobat kombinohen me kamatëvonesat, borxhi total mund të dyfishohet ose trefishohet. Pikërisht këtë problem synon ta zgjidhë falja e gjobave tatimore: fshirjen e shtresave të penaliteteve që e kanë bërë borxhin të palikuidueshëm.

Rreth 525 milionë euro në borxhe tatimore të vjetra do të fshihen plotësisht nga sistemi. Kjo është pjesa më e thjeshtë e faljes së gjobave tatimore: nëse keni borxhe tatimore ose doganore të krijuara para 31 dhjetorit 2014, ato fshihen automatikisht. Nuk keni nevojë të paguani asgjë. Nuk keni nevojë të aplikoni.

Çfarë mbulohet

Fshirja e plotë përfshin: tatimet qendrore (TVSH, tatim mbi fitimin, tatim mbi të ardhurat), tatimet vendore, detyrimet doganore, TVSH-në e importit dhe akcizat. Të gjitha gjobat dhe kamatëvonesat e lidhura me këto detyrime fshihen gjithashtu.

Përjashtimi për kontributet

Principali i kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore nuk fshihet. Gjobat dhe kamatëvonesat mbi këto kontribute falen, por principali duhet të paguhet. Për shembull, nëse keni 500,000 lekë kontribute të papaguara nga viti 2013 me 200,000 lekë gjoba, paguani vetëm 500,000 lekë principalin; 200,000 lekë gjoba fshihen.

Afati i largimit nga lista e debitorëve

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ka afat 60 ditë nga hyrja në fuqi e ligjit për të fshirë këto borxhe nga bilancet. Për rastet që kërkojnë vlerësim eksperti, afati shkon në 80 ditë. Kjo do të thotë se deri në mars 2026, shumica e borxheve para 2015 duhet të jenë fshirë tashmë.

Për detyrimet e krijuara gjatë periudhës janar 2015 deri dhjetor 2019, ligji ofron dy opsione pagese. Të dyja fshijnë plotësisht gjobat dhe kamatëvonesat, por ndryshojnë në sasinë e principalit që duhet paguar. Falja e gjobave tatimore në këtë nivel kërkon veprim nga ana juaj.

Opsioni A: Pagesa e menjëhershme

Paguani 50% të principalit deri më 30 qershor 2026. Rezultati: 50% e mbetur e principalit fshihet, bashkë me të gjitha gjobat dhe kamatëvonesat. Ky opsion kërkon likuiditet, por ofron kursimin më të madh.

Opsioni B: Pagesa me këste

Paguani 75% të principalit me këste mujore deri më 31 dhjetor 2026. Rezultati: 25% e mbetur e principalit fshihet, bashkë me të gjitha gjobat dhe kamatëvonesat. Ky opsion shpërndan barrën financiare, por kursimi është më i vogël.

Cilin opsion të zgjidhni

Nëse keni likuiditet, Opsioni A kursen më shumë. Për një biznes me 5 milionë lekë principal nga viti 2017 dhe 3 milionë lekë gjoba e kamatëvonesa, llogaritja është kështu:

• Opsioni A: Paguani 2.5M lekë deri më 30 qershor. Kurseni 2.5M principal + 3M gjoba = 5.5M lekë kursim.
• Opsioni B: Paguani 3.75M lekë deri më 31 dhjetor. Kurseni 1.25M principal + 3M gjoba = 4.25M lekë kursim.

Kontributet shoqërore e shëndetësore

Për periudhën 2015-2024, kontributet e sigurimeve duhet të paguhen plotësisht. Gjobat dhe kamatëvonesat mbi to falen 100%. Nuk ka opsion pagese të pjesshme për principalin e kontributeve.

Periudha 2020-2024 përfshin vitet e pandemisë dhe pasojat e saj, ku shumë biznese akumuluan borxhe tatimore nga pamundësia për të paguar. Falja e gjobave tatimore për këtë periudhë ka një kusht të thjeshtë por të rreptë: paguani 100% të principalit deri më 31 dhjetor 2026, dhe të gjitha gjobat e kamatëvonesat fshihen automatikisht. Nuk ka opsion pagese të pjesshme, nuk ka këste.

Kjo mund të duket më pak e favorshme se nivelet e tjera, por merrni parasysh se gjobat mund të jenë të barabarta me principalin vetë. Një biznes me 1 milion lekë TVSH të papaguar nga viti 2022 dhe 400,000 lekë gjoba kursen 400,000 lekë duke paguar thjesht detyrimin bazë.

Kategoritë që falen automatikisht

Disa kategori gjobash fshihen pa pasur nevojë për asnjë pagesë, pavarësisht periudhës. Këto kategori përfaqësojnë mundësi kursimi edhe për biznese pa borxh principali:

1. Borxhet e bizneseve të çregjistruara deri më 31 dhjetor 2024
2. Gjobat e mosdeklarimit nëse deklaratat dorëzohen deri më 30 qershor 2026
3. Gjobat automatike të sistemit për deklarime të vonuara
4. Gjobat për dorëzim të vonuar të pasqyrave financiare
5. Gjobat nga rregullime retroaktive të listëpagesave

Pranë faljes së gjobave tatimore, qeveria ka lansuar një mekanizëm të veçantë: Paqen Fiskale. Kjo nuk është falje gjobash në kuptimin klasik, por një marrëveshje vullnetare mes biznesit dhe administratës tatimore që ofron përfitime të konsiderueshme për ata që zgjedhin ta nënshkruajnë.

Kush kualifikohet

Bizneset me të ardhura bruto vjetore mbi 14 milionë lekë, qofshin persona fizikë ose juridikë. Nuk kualifikohen bizneset që përfitojnë nga norma të reduktuara tatimore ose përjashtime.

Si funksionon

Biznesi parapaguan tatimin mbi fitimin për një vit, të llogaritur mbi fitimin e tatueshëm të vitit të mëparshëm plus një marzh prej 18%. Le ta ilustrojmë: nëse biznesi juaj deklaroi 20 milionë lekë fitim të tatueshëm në 2025, baza për parapagesën do të jetë 23.6 milionë lekë (20M + 18%). Tatimi mbi këtë bazë llogaritet me normën standarde 23%, pra rreth 5.4 milionë lekë.

Nëse fitimi aktual në fund të vitit tejkalon projeksionin prej 23.6M lekë, tatimi shtesë është vetëm 5% mbi tepricën (krahasuar me normën standarde 23%). Ky është kursim i ndjeshëm për biznese në rritje.

Përfitimet

1. Asnjë kontroll tatimor gjatë gjithë vitit të marrëveshjes
2. Rideklarim i pasqyrave financiare të 5 viteve të fundit me tatim vetëm 5% (mbulon rregullime kesh, korrigjime aktivesh, pasuri të padeklaruara, dividentë).
3. Fshirje e gjobave dhe kamatëvonesave për rregullimet e bëra gjatë rideklarimit

Për shumicën e kategorive, nuk nevojitet aplikim formal. Sistemi proceson faljen e gjobave tatimore automatikisht pasi plotësohen kushtet. Hapat janë:

1. Verifikoni detyrimet e papaguara në portalin e tatimeve (e-filing.tatime.gov.al). Kontrolloni bilancin tuaj tatimore dhe identifikoni cilat detyrime bien në secilin nivel.
2. Dorëzoni deklaratat e mungura deri më 30 qershor 2026. Kjo është kusht për faljen e gjobave të mosdeklarimit.
3. Zgjidhni opsionin e pagesës për borxhet 2015-2019 (Opsioni A ose B).
4. Kryeni pagesat brenda afateve: 30 qershor për Opsionin A, 31 dhjetor për Opsionin B dhe Nivelin 3.
5. Tërhiqni çështjet gjyqësore aktive nëse keni ankimime në process. Falja nuk zbatohet për detyrime nën apel, përveç nëse tërhiqni ankimimin.
6. Pritni konfirmimin. Administrata tatimore verifikon kërkesën brenda 5 ditëve. Nëse refuzohet, keni të drejtë të ankimoni në gjykatë.

Afatet kryesore

• Dorëzimi i deklaratave të mungura — 30 qershor 2026
• Pagesa 50% e principalit 2015-2019 (Opsioni A) — 30 qershor 2026
• Pagesa 75% me këste (Opsioni B) — 31 dhjetor 2026
• Pagesa 100% e principalit 2020-2024 — 31 dhjetor 2026
• Skadimi i ligjit — 31 dhjetor 2026

Nëse keni nevojë për ndihmë në llogaritjen e detyrimeve ose zgjedhjen e opsionit më të përshtatshëm, na kontaktoni për një konsultë.

Jo të gjithë kualifikohen për faljen e gjobave tatimore. Tatimpaguesit me vendime gjyqësore të formës së prerë për vepra penale tatimore, ata nën hetim penal, dhe ata me detyrime nën apel (që nuk tërhiqen) nuk përfitojnë. Për këta tatimpagues, ankimimi mbetet rruga e vetme.

Ku dorëzohet ankimimi

Drejtoria e Apelimit Tatimor, pjesë e Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë që nga 1 janari 2017. Ankimimi dorëzohet personalisht (me vulë date) ose me postë të regjistruar (data e postës vlen si datë dorëzimi).

Afati

Brenda 1 muaji nga marrja e aktit administrativ tatimor. Nëse e humbisni afatin, duhet të provoni se vonesa nuk ka qenë faji juaj, pastaj keni 15 ditë shtesë.

Kushti i pagesës

Brenda të njëjtit muaj, duhet të paguani detyrimin e kontestuar plus interesin, ose të paraqisni garanci bankare. Gjobat nuk parapaguhen dhe nuk mbulohen nga garancia. Kjo do të thotë se gjobat mbeten të pezulluara deri në vendimin përfundimtar.

Ligji 86/2025 nuk është amnistia e parë tatimore në Shqipëri. Që nga viti 2009, vendi ka realizuar të paktën 8 programe faljeje ose amnistie. Falja e gjobave tatimore ka qenë mjet i përsëritur i politikës fiskale shqiptare, pothuajse gjithmonë në periudha parazgjedhore.

• 2009: Ligji 10192/2009. Legalizim i kapitalit të padeklaruar.
• 2011: VKM 531. Falje gjobash dhe kamatëvonesash për ata që paguanin principalin.
• 2014: Ligji 43/2014. Falje borxhesh për ndërmarrjet shtetërore.
• 2017: Ligji 33/2017. Amnistia më e gjërë deri atëherë: fshirje e plotë e borxheve para 2011.
• 2019: Paketë faljeje për sektorin energjetik.
• 2020: Paketa COVID-19. Shtyrje dhe fshirje gjobash për bizneset e vogla gjatë pandemisë.
• 2025: Ligji 86/2025. Amnistia aktuale, me fshirje plotë para 2015 (EUR 525M) dhe falje deri në 2024.

Çfarë na tregon ky histori: Modeli është i qartë: çdo 3-4 vite, qeveria fal gjoba. Por ka dy arsye pse nuk duhet të mbështeteni tek amnisti të ardhshme. Së pari, sistemi i fiskalizimit po bëhet gjithnjë më i sofistikuar, duke e bërë evazionin më të vështirë për t'u fshehur. Së dyti, qeveria e ka prezantuar Ligjin 86/2025 si "raundin e fundit para shtrëngimit të kontrolleve." Mundësia aktuale është reale dhe ka afat të qartë: 31 dhjetor 2026.