Tatimi i Qerasë Afatshkurtër (Airbnb/Booking) në Shqipëri: NIPT dhe TVSH

Ke një apartament në Tiranë, Sarandë ose Vlorë dhe e jep me qira ditore përmes Airbnb ose Booking. Pyetja e parë që bën çdo pronar është e njëjtë: a më duhet NIPT, dhe sa tatim paguaj? Përgjigja e shpejtë është se qeraja afatshkurtër nuk trajtohet njësoj as si qeraja afatgjatë e një banese, as si e ardhur "pa tatim" siç mendojnë shumë. Ka rregulla të veçanta, dhe Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve (DPT) tashmë po kryqëzon të dhënat e platformave me deklarimet.

Nga viti 2025, individët që fitojnë mbi 50,000 lekë në vit nga burime ku nuk mbahet tatim në burim (përfshirë të ardhurat përmes platformave si Airbnb dhe Booking) kanë detyrim të dorëzojnë Deklaratën Individuale Vjetore të të Ardhurave (DIVA). Administrata tatimore ka nisur të identifikojë këto të ardhura duke krahasuar pagesat e komisioneve të platformave me deklarimet. Mosdeklarimi nuk është më "i padukshëm".

Ligji të lejon dy rrugë për qeranë afatshkurtër, dhe zgjedhja e gabuar ose të mbingarkon me detyrime, ose të lë të pambrojtur ndaj gjobave. Tabela përmbledh dallimin praktik.

Rreshti që vendos zakonisht është numri i pronave dhe sa e organizuar është veprimtaria. Një apartament i dhënë herë pas here nuk është e njëjta gjë me disa njësi që i menaxhon si biznes.

Nëse je thjesht një pronar që e jep apartamentin me qira ditore dhe nuk ke veprimtari tjetër tregtare, administrata tatimore nuk të detyron të hapësh NIPT. Të ardhurat trajtohen si të ardhura nga qeraja dhe tatohen me normën fikse 15% (Ligji nr. 29/2023 "Për tatimin mbi të ardhurat").

Meqë platforma e huaj (Airbnb, Booking) nuk është agjent tatimor shqiptar, askush nuk e mban tatimin në burim për ty. Prandaj detyrimi është vetëdeklarimi: i deklaron këto të ardhura vetë në DIVA deri më 31 mars të vitit pasardhës dhe paguan 15%. Të ardhurat përmes platformave llogariten mbi shumën neto, pra pas zbritjes së komisionit që mban vetë platforma.

Kujdes me një keqkuptim të shpeshtë: norma 0% deri 14 milionë lekë që dëgjon shpesh vlen për të ardhurat nga biznesi i të vetëpunësuarve dhe entiteteve, jo për të ardhurat pasive nga qeraja e deklaruar si individ. Qeraja e një individi mbetet 15%, pavarësisht shumës. Nëse e ushtron aktivitetin me shumë prona ose në formë të organizuar biznesi, situata ndryshon, dhe këtu ia vlen një konsultë prej €30 para se të vendosësh strukturën.

Kur qeraja afatshkurtër shndërrohet në veprimtari të organizuar (disa njësi, shërbime akomodimi si hotel, ose synim afatgjatë), rruga e duhur është regjistrimi si biznes. Këtu hyjnë dy hapa që nuk i ka individi i thjeshtë.

1. NIPT dhe regjistrimi si biznes. Regjistrohesh pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit dhe merr NIPT-in (shih regjistrimin në QKB). Të ardhurat trajtohen si të ardhura biznesi: për individët tregtarë, të vetëpunësuarit dhe entitetet me të ardhura bruto deri 14 milionë lekë në vit, norma e tatimit mbi të ardhurat është 0% deri më 31 dhjetor 2029 (Ligji nr. 29/2023, neni 69). Mbi këtë prag zbatohen shkallët standarde. Pragu matet mbi të ardhurat bruto, jo mbi fitimin.

2. Certifikata e kategorizimit nga Ministria e Turizmit. Për t'u trajtuar si strukturë akomoduese dhe për të përfituar normën e reduktuar të TVSH-së prej 6%, struktura duhet të jetë e regjistruar dhe e certifikuar pranë Ministrisë së Turizmit (aplikimi bëhet përmes e-Albania). Certifikimi është kusht paraprak: pa të, akomodimi nuk përfiton TVSH-në 6%. Për kontabilitetin e këtyre njësive shih kontabilitetin për HoReCa-n.

TVSH-ja është pjesa ku bëhen më shumë gabime. Ja tri pragjet që të duhet t'i njohësh.

• Pa TVSH: nëse xhiroja vjetore nuk kalon 10 milionë lekë, nuk je i detyruar të regjistrohesh për TVSH. Pragu nuk gjendet drejtpërdrejt në ligj. Ligji nr. 92/2014 "Për TVSH-në" ia delegon Këshillit të Ministrave, dhe shifra caktohet nga VKM nr. 953/2014, neni 11. Individi që vetëdeklaron qeranë në DIVA është jashtë TVSH-së.
• TVSH 6% e reduktuar: për shërbimet e akomodimit në një strukturë të certifikuar nga Ministria e Turizmit zbatohet norma e reduktuar 6%, në vend të 20% standarde.
• Regjistrim vullnetar: mbi 5 milionë lekë xhiro mund të regjistrohesh vullnetarisht për TVSH, nëse të leverdis për të zbritur TVSH-në e blerjeve.

Cila rrugë të kushton më pak varet nga xhiroja, shpenzimet dhe nëse ke prona të tjera ose aktivitet biznesi. Kjo është pikërisht llogaritja që bëjmë në një konsultë.

Shumë pronarë e ngatërrojnë qeranë afatshkurtër me qeranë afatgjatë të një banese. Dallimi ka pasoja praktike.

Qeraja afatgjatë (p.sh. një apartament dhënë me kontratë vjetore një familjeje ose një biznesi) është e ardhur pasive nga qeraja, e tatuar 15%. Kur qiramarrësi është biznes me NIPT, ai e mban tatimin në burim; kur është individ, pronari e deklaron vetë në DIVA. Detyrimet dhe regjistrimi i kontratës i gjen te guida Kontrata e Qerasë dhe Detyrimet Tatimore.

Qeraja afatshkurtër përmes platformave është më afër një shërbimi akomodimi: qëndrime ditore, klientë të shumtë, shpesh me shërbime shtesë (pastrim, dorëzim çelësash, pritje). Sa më e organizuar dhe e vazhdueshme të bëhet, aq më shumë e afron ligji me një veprimtari biznesi që kërkon NIPT dhe, në disa raste, certifikim turizmi.

Pika që nuk duhet nënvlerësuar: mosdeklarimi nuk kalon më pa u vënë re. Administrata tatimore po zhvillon kryqëzimin e të dhënave të platformave me deklarimet, dhe të ardhurat e padeklaruara nga Airbnb e Booking janë objektiv i drejtpërdrejtë kontrolli. Deklarimi i saktë sot është shumë më i lirë se tatimi i prapambetur plus gjoba e interesa më vonë.

Zgjedhja mes rrugës së individit (15% në DIVA, pa NIPT) dhe rrugës së biznesit (NIPT, 0% deri 14 milionë, TVSH 6% me certifikim) varet nga numri i pronave, xhiroja, shpenzimet dhe planet e tua afatgjata. Nuk ka një përgjigje të vetme për të gjithë.

Nëse jep prona me qira afatshkurtër dhe do të dish saktësisht cila strukturë të kushton më pak dhe si të deklarosh pa rrezik, rezervo një konsultë prej €30 me Valbona Xhanaj, kontabiliste me mbi 30 vjet përvojë, konsulente tatimore dhe doganore. Të japim përgjigjen për rastin tënd me email ose WhatsApp. Ky informacion është orientues dhe nuk zëvendëson konsulencën profesionale për situatën tënde konkrete.