Fiskalizimi dhe Fatura Elektronike: Udhëzuesi i Plotë për Biznesin Shqiptar (2026)

Fiskalizimi, sipas Ligjit Nr. 87/2019, do të thotë që çdo faturë e lëshuar nga biznesi juaj regjistrohet në kohë reale në bazën e të dhënave të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve (DPT). Qëllimi kryesor: reduktimi i informalitetit, lufta kundër evazionit fiskal, dhe rritja e transparencës në transaksionet ekonomike.

Fatura elektronike është instrumenti konkret i këtij procesi. Ajo përmban të gjitha elementet e një fature tradicionale (emri i shitësit, blerësit, përshkrimi i artikujve, çmimi, TVSH, etj.), por lëshohet, dërgohet dhe pranohet në format digjital. Ky format mundëson transmetimin e menjëhershëm të informacionit te administrata tatimore.

Me fjalë të thjeshta: fiskalizimi është "rregulli i lojës", fatura elektronike është "bileta e lojës". Nuk mund të keni njërën pa tjetrën. Çdo herë që lëshoni një faturë, softueri juaj i fiskalizimit e dërgon te serveri qendror (CIS, Sistemi Qendror i Informacionit), merr një kod konfirmimi unik (NIVF), dhe vetëm atëherë fatura konsiderohet e regjistruar zyrtarisht.

Sistemi menaxhohet nga dy institucione kryesore:

• DPT (Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve) administron Sistemin Qendror të Informacionit (CIS) ku regjistrohen të gjitha faturat.
• AKSHI (Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit) lëshon certifikatat elektronike që bizneset përdorin për identifikimin digjital në sistem.

Formatet teknike të pranuara për faturat elektronike janë dy: ISO/IEC 19845:2015 (i njohur si UBL 2.1) dhe UN/CEFACT XML Schema 16B. Softueri juaj i fiskalizimit i konverton faturat në njërin prej këtyre formateve para se t'i dërgojë te CIS.

Para vitit 2021, bizneset shqiptare lëshonin fatura në letër ose me sisteme të thjeshta pa lidhje me tatimet. Fiskalizimi ndryshoi këtë rrënjësisht. Qeveria e implementoi në tre faza kryesore:

Faza 1 (1 janar 2021): B2G. Faturat ndaj institucioneve publike (ministri, bashki, ente shtetërore) u bënë të detyrueshme të parat. Kjo fazë shërbeu si test për infrastrukturën teknike dhe përfshiu një numër relativisht të vogël transaksionesh.

Faza 2 (1 korrik 2021): B2B. Transaksionet midis bizneseve (pa cash) u përfshinë në sistem. Çdo faturë me pagesë bankare ose urdhër-pagesë duhej të kalonte nëpër platformën qendrore. Kjo fazë preku mijëra biznese, veçanërisht në sektorët e tregtisë dhe shërbimeve.

Faza 3 (1 shtator 2021): B2C. Shitjet me cash dhe kartë ndaj konsumatorëve u bënë pjesë e sistemit. Kjo ishte faza me impaktin më të madh, pasi preku çdo dyqan, restorant, argjendari, klinikë, dhe çdo biznes tjetër që shet direkt te konsumatori.

Për tu kyçur në sistem, çdo biznes duhet të pajisej me certifikatë elektronike nga AKSHI. Procesi:

1. Hyni në portalin e-Albania me llogarinë tuaj.
2. Kërkoni shërbimin "Aplikim për certifikatë elektronike për projektin e fiskalizimit".
3. Plotësoni formularin elektronik me të dhënat e biznesit.
4. Kryeni pagesën: tarifa vjetore është 4,000 ALL.
5. Certifikata lëshohet automatikisht pas konfirmimit të pagesës.

Certifikata instalohet në softuerin e fiskalizimit dhe shërben për nënshkrimin digjital të çdo fature që lëshoni.

Këto dy shkurtesa shfaqen në çdo faturë të fiskalizuar, por pak pronarë biznesi e dinë çfarë përfaqësojnë realisht.

NSLF (Numri i Sekuencës së Lëshimit të Faturës) është numri rendor që krijohet nga softueri juaj i fiskalizimit. Mendojeni si numrin serik të brendshëm të faturës. Softueri juaj e gjeneron automatikisht dhe siguron renditjen kronologjike: fatura #1, #2, #3, e kështu me rradhë. NSLF krijohet lokalisht, në pajisjen tuaj, pa nevojë për lidhje interneti.

NIVF (Numri Identifikues i Veçantë i Faturës) është numri unik që vjen nga serveri i DPT, pasi ky server verifikon faturën tuaj. Ky kod konfirmon që fatura është regjistruar zyrtarisht në sistemin tatimor. Pa NIVF, fatura nuk ka vlerë ligjore.

Si funksionon zinxhiri i plotë:

1. Softueri juaj krijon faturën dhe i cakton një NSLF (numrin rendor lokal).
2. Fatura dërgohet te serveri CIS i DPT përmes internetit.
3. Serveri verifikon të dhënat: a janë të plota, a përputhet NIPT-i, a është formati korrekt.
4. Nëse verifikimi kalon, serveri gjeneron NIVF-në unike.
5. NIVF-ja kthehet te softueri juaj dhe shtohet në faturë.
6. Fatura tani është e fiskalizuar, e vlefshme dhe e gatshme për printim ose dërgim elektronik.

Çfarë ndodh kur serveri nuk përgjigjet? Kjo situatë ndodh kur keni probleme me internetin ose kur serveri i DPT ka ndërprerje teknike. Në këtë rast, softueri juaj ruan faturën me NSLF dhe e shënon si "në pritje" (ose "offline"). Shitja vazhdon normalisht; konsumatori merr faturën. Sapo lidhja rikthehet, softueri dërgon automatikisht faturat e grumbulluara dhe merr NIVF-në për secilin. Ligji parashikon një afat brenda të cilit faturat duhet të fiskalizohen pas rikthimit të lidhjes.

Këshilla jonë si kontabilistë: kontrolloni rregullisht statusin e faturave "në pritje" në softuerin tuaj. Nëse keni fatura pa NIVF për më shumë se 48 orë, ka diçka që nuk shkon. Kontaktoni ofruesin e softuerit ose kontabilistin tuaj.

Jo të gjitha faturat elektronike trajtohen njësoj. Dallimet janë praktike dhe ndikojnë në operacionet e përditshme.

B2G (biznesi ndaj shtetit). Nëse kompania juaj fiton tender publik ose furnizon një institucion shtetëror, fatura elektronike dërgohet direkt përmes platformës qendrore. Institucioni publik e shqyrton, e pranon ose e refuzon brenda afateve ligjore. Shembull: një firmë ndërtimi që punon për bashkinë faturon punën e kryer përmes sistemit.

B2B (biznesi ndaj biznesit). Kur faturoni një biznes tjetër, fatura elektronike dërgohet përmes sistemit dhe shfaqet automatikisht në llogarinë e blerësit në SelfCare ose në softuerin e tij. Printimi nuk kërkohet; pagesa shënohet si "urdhër-pagesë" ose transfertë bankare. Shembull: një shumicë që shet mallra te një dyqan pakice.

B2C (biznesi ndaj konsumatorit). Kur shisni te konsumatori final, fatura duhet të printohet gjithmonë, pavarësisht nëse pagesa bëhet me cash ose kartë. QR kodi në faturë i lejon konsumatorit të verifikojë transaksionin. Shembull: kafeteria, farmacia, servisi i makinave.

Me limitet e reja cash të 2026-s (ALL 100,000 për B2B), pothuajse çdo transaksion midis bizneseve kalon nëpër bankë. Kjo do të thotë që faturimi elektronik B2B bëhet norma absolute.

Keni dy opsione kryesore për të lëshuar fatura elektronike dhe për të kryer procesin e fiskalizimit:

SelfCare është platforma falas e Administratës Tatimore, e aksesueshme përmes platformës qendrore të faturave. Përdoret direkt nga shfletuesi, pa instalim. Funksionet kryesore:

• Lëshim faturash direkt nga portali (me regjistrim paraprak të artikujve)
• Shfaqje dhe verifikim i librave të shitjes dhe blerjes
• Pranim ose refuzim i faturave elektronike nga furnitorët
• Mbyllje automatike e librave në datën 11 nëse nuk i mbyllni manualisht deri në datën 10
• Transferim automatik i librave nga SelfCare në e-Filing ditën pas mbylljes
• Zhvillim i ri: faturat elektronike të refuzuara nuk korrigjohen më automatikisht në librin e blerjes

Për biznese të vogla me volum të ulët faturash (nën 50 fatura/muaj), SelfCare mund të mjaftojë. Për detaje mbi përdorimin e kësaj platforme, kemi një udhëzues të dedikuar për SelfCare.

Software i certifikuar ofrohet nga kompani private të certifikuara nga DPT dhe AKSHI. Aktualisht, mbi 33 kompani kanë marrë certifikimin zyrtar. Disa nga emrat më të njohur: easyPos, ProFisc, devPOS, elif, fature.al. Avantazhet:

• Automatizim i plotë: fatura krijohet, fiskalizohet dhe dërgohet me një klikim
• Integrim me sisteme të tjera: kontabilitet, menaxhim magazine, POS
• Faturim në sasi të mëdha (batch invoicing)
• Raporte të avancuara: qarkullim, TVSH, produktet më të shitura
• Mbështetje teknike nga ofruesi

Listën zyrtare të kompanive të certifikuara e gjeni në faqen e DPT: tatime.gov.al, seksioni "Lista e subjekteve të certifikuara".

Kur duhet të kaloni nga SelfCare te software? Kur volumi i faturave rritet mbi 50-100 në muaj, kur keni nevojë për integrim me sistemin e kontabilitetit, ose kur doni raporte të automatizuara. Kostoja e softuerit varion nga ofruesi, por shumica kanë plane mujore që fillojnë nga 2,000-5,000 ALL/muaj. Investimi kthehet shpejt nëpërmjet kohës që kurseni.

Gabimi më i zakonshëm: pronarët mendojnë se mund të "fshijnë" ose "anulojnë" një faturë elektronike. Sistemi nuk e lejon këtë. Çdo faturë e fiskalizuar mbetet në regjistër.

Zgjidhja e vetme: lëshoni një faturë korrigjuese (nota kreditore). Procesi hap pas hapi:

1. Krijoni faturë të re me tip "korrigjuese" në softuerin tuaj ose në SelfCare.
2. Vendosni referencën e faturës origjinale: NSLF-në dhe datën e lëshimit të faturës që korrigjoni.
3. Nëse anuloni plotësisht faturën, artikujt shënohen me vlera negative (p.sh., nëse fatura origjinale ishte 10,000 ALL, korrigjuesja do jetë -10,000 ALL).
4. Nëse korrigjoni vetëm një zë, vendosni diferencën.
5. Fatura korrigjuese dërgohet te DPT dhe fiskalizohet si çdo faturë tjetër.
6. Merr NIVF-në e vet, duke konfirmuar regjistrimin.

Rast i veçantë: nëse korrigjimi lidhet me kthim mallrash fizikë, fatura korrigjuese shërben njëkohësisht si dokument transporti, sipas nenit 32 të Udhëzimit të TVSH-së. Nuk keni nevojë për dokument të veçantë.

Gabimet e zakonshme që hasim si kontabilistë:

• Çmimi i gabuar i TVSH-së (13% në vend të 20%, ose anasjelltas)
• NIPT i gabuar i blerësit
• Artikull i gabuar ose sasi e pasaktë

Këshilla: korrigjoni gabimet menjëherë. Sa më gjatë prisni, aq më e komplikuar bëhet pajtimi i librave të shitjes dhe blerjes.

Çdo faturë e fiskalizuar përmban një QR kod që gjenerohet automatikisht nga sistemi. Ky kod nuk është thjesht dekorativ; ka funksion ligjor.

Si funksionon verifikimi:

1. Konsumatori skanon QR kodin me kamerën e telefonit.
2. Ridrejtohet te platforma qendrore e faturave ose aplikacioni i dedikuar i DPT.
3. Shfaqet informacioni: a është fiskalizuar fatura, data e lëshimit, shuma totale, NIVF-ja.

Afati i verifikimit është 60 ditë nga data e lëshimit. Pas këtij afati, verifikimi nuk është i mundshëm nëpërmjet QR kodit.

Çfarë ndodh nëse fatura nuk rezulton e fiskalizuar? Konsumatori ka të drejtë ta raportojë situatën te DPT. Kjo mund të çojë në kontroll tatimor dhe gjoba për biznesin. Prandaj, sigurohuni që çdo transaksion kalon nëpër sistem para se fatura të dalë nga dora.

Për biznesin tuaj, kjo do të thotë transparencë totale. Klientët tuaj, furnitorët, dhe administrata tatimore kanë akses në të njëjtin informacion. Kjo eliminon mosmarrëveshjet dhe ndërton besim.

Paketa Fiskale 2026 dhe Ligji Nr. 79/2025, i miratuar në janar 2026, kanë sjellë ndryshime të rëndësishme që ndikojnë direkt në faturimin elektronik:

Deklarata automatike e TVSH-së. Nëse nuk dorëzoni deklaratën e TVSH-së brenda afatit, sistemi tatimor tani e gjeneron automatikisht brenda 24 orëve, duke përdorur të dhënat nga librat e shitjes dhe blerjes tuaja. Mund ta korrigjoni më vonë duke dorëzuar deklaratë të ndryshuar, por gjobat e vonës zbatohen sidoqoftë. Nëse ka mospërputhje midis deklaratës automatike dhe gjendjes reale, DPT mund të nisë kontroll.

Limite të reja cash. Nga 1 janar 2026:

• Transaksione B2B: maksimumi ALL 100,000 (~1,000 EUR) me cash për transaksion
• Individë dhe vetëpunësuar: maksimumi ALL 500,000 (~5,000 EUR) për transaksion

Këto limite nënkuptojnë që pothuajse çdo transaksion B2B tani duhet të kalojë nëpër bankë. Rezultati: volumi i faturave elektronike B2B rritet ndjeshëm, dhe rëndësia e softuerit të fiskalizimit bëhet edhe më e madhe.

Komunikim elektronik i detyrueshëm. Administrata tatimore tani komunikon me tatimpaguesit vetëm në formë elektronike. Njoftimet, kërkesat, dhe vendimet dërgohen online. Kontrolloni rregullisht llogarinë tuaj në Tatimet e Mia për të mos humbur asnjë njoftim të rëndësishëm.

Biznese online. Nëse operoni biznes online, jeni të detyruar të publikoni detajet e regjistrimit tuaj tatimor (NIPT, adresa, etj.) në faqen tuaj të internetit.

Marrëveshja e Paqes Fiskale. Ligji parashikon një mekanizëm për zgjidhjen vullnetare të detyrimeve tatimore të vjetra, duke inkurajuar bizneset të rregullojnë situatën fiskale pa sanksione shtesë.