Tatimi mbi Qeranë — Llogaritja dhe Deklarimi
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë, ju shpjegon tatimin mbi të ardhurat nga qiraja — si llogaritet, kush paguan dhe si deklarohet.
Permbajtja
Si tatohen të ardhurat nga qiraja
Të ardhurat nga qiraja tatohen me 15% tatim në burim sipas Ligjit nr. 29/2023: qiramarrësi (biznesi) mban 15% nga qiraja dhe e derdh pranë DPT-së deri më 20 të muajit pasardhës. Pronari (qiradhënësi) merr 85% të qirasë. Shembull: qiraja 100,000 lekë/muaj → qiramarrësi paguan pronarit 85,000 dhe derdh 15,000 pranë tatimeve.
Kjo zbatohet kur pronari është individ (person fizik) — jo biznes. Nëse pronari është biznes (SHPK/SHA), ai lëshon faturë me TVSH 20% dhe nuk zbatohet mbajtja në burim 15%. Qiramarrësi biznes që nuk mban tatimin në burim mbahet vetë përgjegjës dhe detyrohet t'a paguajë plus gjobë e kamatëvonesë sipas ligjit. Kontrata e qirasë duhet regjistruar pranë DPT-së.
Kontrata e qirasë — kërkesat ligjore
Kontrata duhet përmbajë: palët (pronar dhe qiramarrës me të dhënat identifikuese), përshkrimin e pronës (adresa, sipërfaqja, destinacioni), afatin (data fillim dhe mbarim ose afat i pacaktuar), qiranë mujore dhe monedhën, kushtet e pagesës (afati, mënyra), detyrimet (kush paguan taksat, shpenzimet e mirëmbajtjes), kushtet e përfundimit të parakohshëm, dhe garancitë (depozita).
Regjistrimi: kontrata noteriale me afat mbi 9 vjet duhet regjistruar pranë ASHK-së (sipas Kodit Civil); kontratat me afat mbi 1 vit mund të regjistrohen vullnetarisht. Çdo kontratë qiraje me biznes (qiramarrës ose qiradhënës) duhet njoftuar pranë DPT-së. Pa njoftim, gjoba e mosregjistrimit apo mospërditësimit të të dhënave është 10,000 lekë për personat fizikë dhe 15,000 lekë për personat juridikë, për çdo shkelje (Ligji 9920/2008, neni 112). Ndryshimet e qirasë gjatë vitit (rritje, ulje) duhet gjithashtu të njoftohen brenda afatit ligjor. Ne rishikojmë kontratat e qirasë për klientët tanë.
Deklarimi dhe detyrimet e pronarit
Pronari ka detyrime tatimore sipas situatës: nëse qiramarrësi është biznes — tatimi mbahet automatikisht në burim dhe pronari nuk duhet ta deklarojë veçmas (por duhet ta përfshijë në DIVA). Nëse qiramarrësi është individ — pronari deklaron të ardhurat nga qiraja vetë nëpërmjet DIVA-s dhe paguan 15% deri 31 mars.
Pronari me shumë prona / veprimtari sistematike me qira mund të konsiderohet si veprimtari biznesi — kërkohet regjistrim si person fizik tregtar. Pronari gjithashtu paguan taksën e ndërtesës (tarifë biznesi, jo rezidenciale, kur prona jepet me qira). Ruajtja e kontratave dhe mandateve të tatimit mbajtë në burim është e detyrueshme për 5 vjet. Ne menaxhojmë çdo aspekt tatimor.