Të Ardhurat Personale – Taksimi dhe Deklarimi
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë, ju shpjegon si funksionon taksimi i të ardhurave personale në Shqipëri, duke përfshirë normat tatimore, llojet e të ardhurave që taksohen, dhe procedurën e deklarimit vjetor.
Permbajtja
Çfarë Janë të Ardhurat Personale sipas Ligjit Shqiptar?
Të ardhurat personale përfshijnë çdo lloj fitimi të matshëm ekonomikisht që një individ merr gjatë vitit fiskal. Sipas Ligjit nr. 29/2023 "Për tatimin mbi të ardhurat", kategoritë kryesore janë: pagat dhe shpërblimet nga punësimi; të ardhurat nga ushtrimi i veprimtarisë ekonomike individuale; fitimet kapitale nga shitja e pasurive të paluajtshme dhe aksioneve; interesat bankare dhe nga instrumentet financiare; qiratë nga dhënia me qira e pasurive; dividentët nga shoqëritë tregtare; dhe çdo lloj tjetër përfitimi ekonomik.
Ligji bën dallim të qartë midis kategorive, pasi çdo kategori ka normë tatimore dhe procedurë deklarimi të veçantë. Trajtimi tatimor i duhur kërkon identifikimin e saktë të burimit të të ardhurës. Ne ndihmojmë individët të kuptojnë detyrimet e tyre tatimore dhe të optimizojnë situatën financiare brenda kuadrit ligjor.
Normat Tatimore për Individët
Tatimi mbi të ardhurat personale nga punësimi aplikohet me shkallë progresive:
| Fashë e pagës mujore | Norma |
|---|---|
| 0–50,000 lekë | 0% |
| 50,001–200,000 lekë | 13% |
| Mbi 200,000 lekë | 23% |
Për të ardhurat nga burime të tjera (qira, interesa, dividentë, fitime kapitale) aplikohet tatimi në burim me normë fikse 8% ose 15% sipas natyrës. Dividentët taksohen me 8%, ndërsa fitimet kapitale nga shitja e pasurive të paluajtshme taksohen me 15% mbi fitimin neto.
Deklarimi Vjetor i të Ardhurave Personale
Çdo individ me të ardhura vjetore mbi 1,200,000 lekë është i detyruar të dorëzojë deklaratën vjetore të të ardhurave personale (Formulari DP) pranë Drejtorisë së Tatimeve brenda datës 31 mars të vitit pasardhës. Deklarata përfshin: të gjitha burimet e të ardhurave të vitit fiskal; tatimin e paguar gjatë vitit (mbajtje në burim, parapagime); llogaritjen e tatimit final sipas normave progresive; dhe kërkesën për rimbursim ose pagesën e diferencës.
Nëse tatimi i paguar gjatë vitit është më i lartë se detyrimi final, individi ka të drejtë rimbursimi brenda 30 ditëve ose kreditimi për vitin pasardhës. Mospërmbushja e deklarimit sjell gjobë 3,000 lekë plus kamatëvonesë. Nga viti 2023, administrata tatimore ka intensifikuar kontrollet mbi individët me të ardhura nga burime të shumta. Ne përgatisim deklaratën DP me saktësi dhe brenda afatit ligjor.
Përjashtimet dhe Zbritjet
Ligji nr. 29/2023 parashikon disa kategori të ardhurash të përjashtuara: kompensimi për dëmtim fizik në punë; përfitimet nga sigurimet shoqërore (pensioni pleqërie, invaliditeti); bursat e studimeve nga institucione të akredituara; disa lloje të ardhurash nga organizatat jofitimprurëse; dhe ndihma ekonomike shtetërore. Zbritjet e lejuara nga baza tatimore përfshijnë: kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore të paguara nga individi; disa shpenzime të dokumentuara të lidhura me gjenerimin e të ardhurave.
Për profesionistët e lirë (avokatë, mjekë, kontabilistë) që ushtrojnë veprimtari individuale, shpenzimet e biznesit — qiraja e zyrës, pajisjet, trajnimet — zbriten nga baza tatimore përpara llogaritjes. Dokumentimi i saktë i zbritjeve është thelbësor për të shmangur mosnjohurin gjatë kontrollit tatimor. Ne identifikojmë të gjitha zbritjet ligjore të disponueshme për çdo klient.