Tatim Fitimi — Si Llogaritet dhe Deklarohet

Tatimi mbi fitimin në Shqipëri (Ligji nr. 29/2023 "Për Tatimin mbi të Ardhurat", që zëvendësoi Ligjin nr. 8438/1998): Norma standarde 15% — zbatohet për persona juridikë (SHPK, SHA) me xhiro vjetore mbi 14 milion lekë dhe për dege të kompanive të huaja. Tatimi i thjeshtëzuar 5% — për biznese me xhiro 0–14 milion lekë (neni 28) (si persona fizikë ashtu edhe SHPK).

Baza e tatueshme: fitimi = të ardhurat totale − shpenzimet e zbritshme sipas ligjit tatimor (jo gjithmonë identike me fitimin kontabël). Deklarata vjetore (formulari DTTF) dorëzohet deri më 31 mars të vitit pasardhës. Parapagesa: 4 këste tremujore (31 mars, 30 qershor, 30 shtator, 31 dhjetor) — pagesa e parapagimit bazohet në tatimin e vitit të kaluar. Nëse fitimi real ndryshon, biznesi rregullon me deklaratën vjetore. Ne llogarisim parapagesat dhe optimizoj bazën tatimore.

Shpenzime të zbritshme plotësisht: paga dhe kontribute shoqërore, qira ambienti (me kontratë të regjistruar), furnizime zyre, shpenzime udhëtimi pune (me dokumentacion), amortizimi sipas normave ligjore, sigurime biznesi, shpenzime marketingu me faturë, interesa bankare, shpenzime IT dhe softuer.

Shpenzime të kufizuara: shpenzime përfaqësimi — deri 0.3% e xhiros vjetore, sponsorizime — deri 5% e fitimit të tatueshëm, automjete private — vetëm 50% nëse përdoren edhe personalisht. Jozbritshme: gjoba dhe kamatëvonesa tatimore, shpenzime personale, donacione mbi kufirin, shpenzime pa faturë tatimore të rregullt. Çelësi i optimizimit tatimor: çdo shpenzim biznesi duhet dokumentuar me faturë tatimore elektronike (fiskalizuar). Ne identifikojmë shpenzimet e zbritshme dhe maksimalizoj zbritjet ligjore.

Bizneset me xhiro nën 14 milion lekë paguajnë tatimin e thjeshtëzuar mbi fitimin: 5% mbi fitimin neto (jo mbi xhiron). Avantazhet reale: norma pothuaj 3 herë më e ulët se norma standarde (5% vs 15%), kontabilitet me kërkesa më të thjeshtuara, deklarime vjetore (jo tremujore sikurse bizneset e mëdha), dhe kontrolle tatimore më të rralla.

Kushtet e aplikimit: xhiroja nuk kalon 14 milion lekë në çdo vit, biznesi nuk është i lidhur me biznese të mëdha (palë të lidhura), dhe mbajtja e dokumentacionit bazë (fatura, banka, listëpagesa). Tranzicioni: nëse xhiroja kalon kufirin gjatë vitit, biznesi kalon automatikisht në normën 15% nga viti fiskal pasardhës — jo menjëherë. Planifikimi i xhiros rreth kufirit kërkon vëmendje. Ne monitorojmë xhiron mujore dhe këshilloj tranzicionin kur është i pashmangshëm.