Ligji për Biznesin e Vogël – Lehtësirat Tatimore

Sipas legjislacionit tatimor shqiptar aktual, biznes i vogël konsiderohet çdo subjekt tregtar — person fizik ose shoqëri tregtare — me qarkullim vjetor deri në 14,000,000 lekë (rreth 120,000 euro). Ky prag është ndryshuar disa herë ndër vite dhe aktualmente bazohet në Ligjin e Tatimit mbi të Ardhurat.

Bizneset e vogla ndahen në dy nënkategori tatimore: ato nën 10,000,000 lekë qarkullim (nën pragun e TVSH-së) gëzojnë lehtësi maksimale; ato 10–14,000,000 lekë janë të regjistruar për TVSH por ruajnë normën e favorshme 5% të tatimit mbi fitimin. Klasifikimi si biznes i vogël sjell lehtësira tatimore të konsiderueshme dhe kosto administrative ndjeshëm më të ulëta sesa bizneset e mëdha.

Bizneset e vogla me qarkullim vjetor 0–14,000,000 lekë paguajnë tatim mbi fitimin me normë preferenciale 5%, krahasuar me normën standarde 15% për bizneset e mëdha. Kjo diferencë prej 10 pikësh përqindjeje përfaqëson kursim të rëndësishëm tatimor. Shembull: me fitim 500,000 lekë, biznesi i vogël paguan 25,000 lekë tatim (5%) ndaj 75,000 lekëve (15%) të biznesit të madh.

Për bizneset me qarkullim deri 10,000,000 lekë (nën pragun e TVSH-së), tatimi llogaritet mbi fitimin real (të ardhura minus shpenzime) ose mbi bazën prezumtive sipas regjimit tatimor të zgjedhur. Bizneset e vogla janë të përjashtuara nga detyrimi i kontabilitetit të plotë sipas planit kontabël — mjafton regjistri i blerje-shitjeve dhe faturimi i rregullt, duke ulur ndjeshëm kostot administrative.

Edhe pse gëzojnë lehtësira të rëndësishme, bizneset e vogla kanë detyrime tatimore dhe ligjore që duhet respektuar: dorëzimi i deklaratës vjetore të tatimit mbi fitimin brenda datës 31 mars; mbajtja dhe përditësimi i regjistrit të blerje-shitjeve; lëshimi i faturave tatimore me pajisje fiskale të rregullta; pagesa e kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore si i vetëpunësuar (rreth 7,500–10,000 lekë/muaj); dhe deklarimi i punonjësve pranë tatimeve nëse ka punëmarrës.

Mospërmbushja e detyrimeve tatimore sjell gjoba administrative: 10,000 lekë për deklaratë të vonuar, plus kamatëvonesë ditore. Pas reformave të fundit, administrata tatimore ka intensifikuar kontrollet mbi bizneset e vogla. Ne menaxhojmë të gjitha detyrimet administrative duke siguruar pajtueshmëri të plotë.

Kur biznesi i vogël tejkalon pragjet ligjore — 14,000,000 lekë qarkullim vjetor — kalon automatikisht në regjimin e biznesit të madh duke filluar nga 1 janari i vitit fiskal pasardhës. Ky kalim sjell ndryshime të rëndësishme: rritja e normës së tatimit mbi fitimin nga 5% në 15%; detyrimi i regjistrimit për TVSH brenda 30 ditëve nëse tejkalohet pragu 10 milionë; detyrimi i mbajtjes së kontabilitetit të plotë sipas planit kontabël kombëtar; raportim financiar vjetor more i detajuar pranë QKB dhe DPT-së.

Nëse tejkalimi ndodh gjatë vitit kalendarik, biznesi vazhdon me regjimin e vjetër deri 31 dhjetor dhe kalon në regjimin e ri nga 1 janari. Planifikimi i tranzicionit — stafi, sistemi kontabël, regjistrimi TVSH — kërkon përgatitje paraprake. Ne menaxhojmë tranzicionin me konsulencë të specializuar.