Personi Fizik — Regjistrimi dhe Detyrimet
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë me përvojë në regjistrimin e bizneseve, ju shpjegon regjimin e personit fizik tregtar — nga regjistrimi deri te tatimet dhe kufizimet.
Çfarë është personi fizik tregtar
Personi fizik tregtar është individi që ushtron veprimtari tregtare pa krijuar shoqëri (SHPK/SHA). Regjistrohet pranë QKB-së me numrin personal si NIPT. Avantazhet: regjistrimi i shpejtë dhe i lirë (1 ditë, pa noter), pa kapital minimal, kontabilitet i thjeshtëzuar, kosto administrative minimale.
| Kriter | Person Fizik | SHPK |
|---|---|---|
| Regjistrimi | I thjeshtë, 1 ditë | Kërkon statut + noter |
| Përgjegjësia | E pakufizuar (pasuria personale) | E kufizuar (vetëm kapitali) |
| Tatimi | 0% deri 14M lekë (deri 2029), pastaj 15% | 0% deri 14M (deri 2029), pastaj 15% |
| Sigurimet | Fikse (minimale) | Mbi pagën reale |
| Kontabiliteti | I thjeshtuar | I plotë (SKK) |
Kufizimet kryesore: përgjegjësi e pakufizuar (pasuria personale e rrezikuar), vështirësi në marrjen e kredive bankare (bankat preferojnë SHPK), perceptim më pak profesional, vështirësi në pranimin e ortakëve. Nëse keni biznes të vogël, personi fizik mund të jetë zgjedhja e duhur. Ne këshillojmë nëse PF është forma e duhur.
Tatimet e personit fizik
Regjimi tatimor sipas Ligjit nr. 29/2023 "Për Tatimin mbi të Ardhurat": personi fizik paguan 0% tatim mbi të ardhurat nga biznesi për sa kohë xhiroja vjetore mbetet nën 14.000.000 lekë, normë e vlefshme deri më 31.12.2029 (Ligji nr. 29/2023, neni 69). Pragu 14M është prag "gjithçka-ose-asgjë": nëse xhiroja e kalon, fitimi neto tatohet 15% (deri 14M) dhe 23% mbi tepricën. Pragu 10 milion lekë është vetëm kufiri i regjistrimit të detyrueshëm për TVSH brenda 15 ditëve (VKM nr. 953/2014, neni 11, në zbatim të nenit 117 të Ligjit nr. 92/2014; afati 15-ditor: neni 122/1), jo kufi i tatimit mbi të ardhurat. Kontributet: personi fizik paguan kontribute si vetëpunësuar mbi pagën minimale si bazë minimale.
Deklarata: tatim fitimi vjetor (deri 31 mars), TVSH mujore (nëse i regjistruar), kontribute mujore (deri datë 20). Gjoba për deklarim të vonuar: 3,000 lekë për individë (Ligji nr. 9920/2008, neni 113). Dokumentacioni: libri i të ardhurave dhe shpenzimeve (për biznese nën kufi), ose kontabilitet i plotë (mbi kufi). Ne ofrojmë paketë kontabiliteti specifike për PF.
Kur të kaloni nga PF në SHPK
Kalimi rekomandohet kur: xhiroja rritet dukshëm (rreziku personal bëhet i madh), doni të pranoni ortak ose investitor, keni nevojë për kredi bankare (bankat preferojnë SHPK), ose doni pamjen më profesionale ndaj klientëve/partnerëve. Procesi: themeloni SHPK-në (1–3 ditë), transferoni veprimtarinë, çregjistroni PF-në ose mbani paralel nëse ka arsye. Kostoja: 30,000–50,000 lekë.
Nuk ka taksë mbi transferimin e veprimtarisë nga PF në SHPK nëse bëhet saktë dhe dokumentohet mirë. Kontratët ekzistuese me klientët duhen novacionuar në emrin e SHPK-së. Lejet dhe licencat mund të duhen riaplikuar nëse janë lëshuar vetëm për PF. Ne menaxhojmë kalimin pa ndërprerje të veprimtarisë, duke siguruar tranzicion pa boshllëqe ligjore dhe tatimore dhe duke menaxhuar çdo aspekt të kalimit.