Bilanci Kontabël — Çfarë Tregon për Biznesin Tuaj dhe Pse Ka Rëndësi
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë në Tiranë, ju shpjegon bilancin kontabël në gjuhë të thjeshtë — me shembull konkret, afate dhe këshilla praktike për pronarët e bizneseve shqiptare.
Permbajtja
- Struktura e bilancit kontabël sipas SKK dhe Ligjit 25/2018
- Shembull bilanci kontabël: Restorant i vogël në Tiranë
- Si ta lexoni bilancin kontabël pa qenë kontabilist
- Afatet e dorëzimit dhe gjobat për bilancin kontabël
- 7 gabimet më të shpeshta në bilancin e bizneseve shqiptare
- Kur duhet kontabilist profesional dhe kur mjafton vetëpërgatitja
Struktura e bilancit kontabël sipas SKK dhe Ligjit 25/2018
Bilanci kontabël, i njohur edhe si Pasqyra e Pozicionit Financiar, është fotografia financiare e biznesit tuaj në një datë të caktuar. Ai tregon çfarë zotëron biznesi (aktivet), çfarë i detyrohet të tjerëve (detyrimet) dhe sa i përket pronarit (kapitali i vet).
Ekuacioni bazë: Aktive = Detyrime + Kapitali i Vet. Nëse kjo barazim nuk del, ka gabim. Bilanci kontabël ndryshon nga pasqyrat e tjera financiare sepse nuk tregon sa keni fituar gjatë vitit — tregon pozicionin financiar në një çast të vetëm.
Ana e majtë: AKTIVET
Aktive Afatshkurtra (AASH) përfshijnë gjithçka që konvertohet në para brenda 12 muajsh: arkën, llogarinë bankare, llogaritë e arkëtueshme, dhe stoqet.
Aktive Afatgjata (AAGJ) përfshijnë pasuritë që i shërbejnë biznesit për më shumë se një vit: pajisjet, automjetet, ndërtesat, dhe aktivet jo-materiale si licencat. Këto amortizohen gradualisht sipas normave të amortizimit.
Ana e djathtë: PASIVET + KAPITALI
Detyrime Afatshkurtra (DASH) janë borxhet që paguhen brenda 12 muajsh: furnitorët, TVSH-ja e papaguar, pagat, këstet e kredisë afatshkurtër.
Detyrime Afatgjata (DAGJ) janë borxhet me afat mbi 12 muaj: kreditë bankare, leasing financiar.
Kapitali i Vet (KV) përfshin kapitalin themeltar, rezervat, dhe fitimin e mbajtur ndër vite.
Klasat kontabël sipas SKK
- Klasa 1 = Aktive Afatgjata: ndërtesa, pajisje, mjete transporti
- Klasa 2 = Aktive korrente: parapagime, llogari të arkëtueshme
- Klasa 3 = Stoqe: mallra, lëndë të para, produkte të gatshme
- Klasa 4 = Palët e treta: klientë, furnitorë, tatime
- Klasa 5 = Llogari financiare: bankë, arkë, investime
Renditja në bilanc bëhet sipas maturitetit dhe likuiditetit — kërkezë e SKK-2 (në fuqi nga 1 janari 2025).
Nivelet e entiteteve sipas Ligjit 25/2018
| Niveli | Të ardhura vjetore | Pasqyra të kërkuara |
|---|---|---|
| Mikro | ≤ 5,000,000 ALL | Bilanc i thjeshtuar + PF e thjeshtuar |
| I vogël | 5M – 150M ALL | Bilanc i plotë + PF + Shënime |
| I mesëm | 150M – 1.5B ALL | Set i plotë SKK + Raport drejtimi |
| I madh | ≥ 1,500,000,000 ALL | SNRF të plota |
Edhe biznesi më i vogël (mikro) duhet të hartojë bilanc kontabël. Kontrolloni pasqyrat financiare sipas pragut të të ardhurave.
Shembull bilanci kontabël: Restorant i vogël në Tiranë
Numrat e vërtetë tregojnë më shumë se çdo përkufizim. Marrim si shembull një restorant në Tiranë me 4 punonjës, i regjistruar si person fizik tregtar, me të ardhura vjetore rreth 8,000,000 ALL.
AKTIVET
| Llogaria | Shuma (ALL) |
|---|---|
| Aktive Afatshkurtra (AASH) | |
| Arka (para në dorë) | 200,000 |
| Banka | 800,000 |
| Llogaritë e arkëtueshme (blerës) | 150,000 |
| Totali AASH | 1,150,000 |
| Aktive Afatgjata (AAGJ) | |
| Pajisje kuzhine (kosto origjinale) | 2,000,000 |
| Amortizimi i akumuluar | (400,000) |
| Totali AAGJ (neto) | 1,600,000 |
| TOTALI AKTIVET | 2,750,000 |
PASIVET + KAPITALI I VET
| Llogaria | Shuma (ALL) |
|---|---|
| Detyrime Afatshkurtra (DASH) | |
| Furnitorë | 300,000 |
| TVSH e papaguar | 120,000 |
| Totali DASH | 420,000 |
| Kapitali i Vet (KV) | |
| Kapital themeltar | 2,000,000 |
| Fitim i mbajtur | 330,000 |
| Totali KV | 2,330,000 |
| TOTALI PASIVE + KV | 2,750,000 |
Çfarë tregojnë këto numra?
Pajisjet e kuzhinës (furrë, frigorifer, pajisje larëse) kushtuan 2,000,000 ALL kur u blenë. Sipas Ligjit 29/2023, amortizimi linear me normë 20% i zhvlerëson 400,000 ALL në vit. Furnitorëve u detyrohemi 300,000 ALL për ushqime dhe pije. TVSH 120,000 ALL do të paguhet në deklaratën e muajit vijues. Kapitali 2,000,000 ALL është investimi fillestar i pronarit.
Kontrolli i balancës: 2,750,000 = 420,000 + 2,330,000. Balancon.
- Raporti Korrent (AASH ÷ DASH) = 1,150,000 ÷ 420,000 = 2.74 — mbi pragun 2:1, i shëndetshëm.
- Kapitali i Vet përbën 84% të totalit — biznesi financohet kryesisht nga burime të brendshme.
Si ta lexoni bilancin kontabël pa qenë kontabilist
Nuk keni nevojë të jeni kontabilist. Këto 6 kontrolle bëhen në 10 minuta dhe ju japin një pamje të qartë të gjendjes financiare.
Hapi 1: Kontrolloni datën
Bilanci kontabël ka vlerë vetëm nëse e dini datën e tij. Zakonisht është 31 dhjetori. Nëse po krahasoni dy bilance, sigurohuni që janë të së njëjtës periudhë.
Hapi 2: Verifikoni barazimin
Aktive = Detyrime + Kapital. Nëse nuk del, ka gabim llogaritjeje. Mos shkoni më tej pa e zgjidhur.
Hapi 3: Raporti Korrent (AASH ÷ DASH)
Ky raport tregon nëse biznesi mund t'i paguajë borxhet afatshkurtra me aktivet që ka në dorë.
| Rezultati | Interpretimi |
|---|---|
| ≥ 2:1 | I shëndetshëm. Bankat e kërkojnë zakonisht këtë nivel për kredi. |
| 1:1 – 2:1 | I pranueshëm, por pa hapësirë sigurie. |
| < 1:1 | Alarm. Biznesi nuk mbulon dot borxhet afatshkurtra. |
Hapi 4: Raporti i Shpejtë (AASH – Stoqe) ÷ DASH
Ky raport heq stoqet, sepse ato nuk konvertohen menjëherë në para. Nëse është ≥ 1:1, biznesi ka likuiditet të mjaftueshëm edhe pa shitur mallra.
Hapi 5: Kapitali i Vet
Kapital pozitiv do të thotë se biznesi ka më shumë aktive se detyrime. Kapital negativ do të thotë se biznesi është teknikisht i falimentuar. Krahasoni kapitalin e këtij viti me vitin e kaluar: nëse rritet, biznesi po krijon vlerë.
Hapi 6: Analiza e përbërjes së aktiveve
Shikoni sa përqind e aktiveve është para, sa është llogari të arkëtueshme, dhe sa janë aktive fikse. Shumë para në arkëtueshmit mund të tregojë probleme arkëtimi.
| Çfarë doni të dini | Ku shikoni | Pragu |
|---|---|---|
| A paguaj dot furnitorët? | Raporti Korrent | ≥ 2:1 |
| A kam likuiditet pa shitur mallra? | Raporti i Shpejtë | ≥ 1:1 |
| A ka rrezik falimentimi? | Kapitali i Vet | Pozitiv dhe në rritje |
| Si më vlerëson banka? | Raporti Korrent + KV | ≥ 2:1 + KV pozitiv |
Kontrolloni edhe raportin e auditimit nëse keni entitet të mesëm ose të madh.
Afatet e dorëzimit dhe gjobat për bilancin kontabël
Bilanci kontabël dorëzohet në DY institucione me DY afate të ndryshme. Ngatërrimi i këtyre afateve është ndër arsyet kryesore të gjobave.
Afati 1: 31 Mars, pranë DPT-së
Deklarata e tatimit mbi fitimin dorëzohet përmes portalit tatime.gov.al. Bashkë me të ngarkohet bilanci kontabël në format Excel dhe shënimet shpjeguese në PDF. Bilanci duhet të përmbajë firmën e përfaqësuesit ligjor dhe kredencialet e personit që e përgatiti (kërkezë e Ligjit 25/2018).
Serverat e DPT-së patën probleme serioze në mars 2025, gjë që çoi në një shtyrje afati deri në prill 2025. Përgatiteni bilancin në shkurt dhe ngarkojeni sa më parë në mars.
Afati 2: 31 Korrik, pranë QKB-së
Pasqyrat financiare vjetore dorëzohen përmes e-Albania, shërbimi nr. 12582. Bashkë me to ngarkohet raporti i aktivitetit dhe raporti i auditimit (kur kërkohet ligjërisht). Mosrespektimi gjobiset veçmas.
Kush duhet të dorëzojë?
Të gjitha subjektet fitimprurëse të regjistruara pranë QKB-së: person fizik tregtar, SHPK, SHA, degë e shoqërisë së huaj. Njësitë jofitimprurëse gjithashtu, përveç kur rregullohen me ligje të veçanta.
Gjobat
| Shkelja | Gjoba |
|---|---|
| Mosdorëzim në QKB brenda afatit | 15,000 ALL |
| Libra/dokumentacion i mangët (Neni 118, Ligji 9920/2008) | 10,000 ALL/shkelje (person fizik) · 50,000 ALL/shkelje (person juridik) |
| Mungesë dokumentacioni | Rivlerësim i bazës tatimore + gjobë |
Kalendari i punës
- Dhjetor: Inventar fizik, rakordim bankash, përditësim i amortizimit
- Janar – Shkurt: Përgatitje e bilancit, klasifikim shpenzimesh
- Mars (deri 31): Dorëzim DPT (tatime.gov.al)
- Korrik (deri 31): Dorëzim QKB (e-Albania)
- Gusht (deri 20): Pagesë e tatimit mbi dividendën, nëse aprovohet shpërndarja
Dokumentet kontabël ruhen për 10 vjet rresht pas mbylljes së periudhës raportuese (Ligji 25/2018, neni 8). Kjo përfshin librat ditarë, regjistrat, faturat, ekstraktet bankare, dhe bilancet e nënshkruara.
Mos prisni deri në mars për kontrollet e para. Një rishikim në mesin e vitit zbulon gabimet e listëpagesave, amortizimit dhe pragjeve të TVSH-së ndërsa ende ka kohë t'i korrigjoni.
7 gabimet më të shpeshta në bilancin e bizneseve shqiptare
Sipas Ligjit 9920/2008 (neni 118), mbajtja e mangët e librave dhe dokumentacionit kontabël gjobitet 10,000 ALL për shkelje për personat fizikë dhe 50,000 ALL për shkelje për personat juridikë; kur gabimet fshehin detyrimin tatimor, zbatohet gjoba prej 100% të tatimit të llogaritur më pak (neni 116). Ja gabimet më të shpeshta dhe si shmangen.
1. Përzierja e financave personale me ato të biznesit — Pronari përdor llogarinë bankare të biznesit për shpenzime personale. Zgjidhja: llogari bankare të ndara, asnjë përjashtim.
2. Klasifikim i gabuar i aktiveve afatshkurtra vs. afatgjata — Kjo deformon raportet financiare. Zgjidhja: çdo aktiv/pasiv klasifikohet sipas afatit 12-mujor.
3. Norma të gabuara amortizimi pas Ligjit 29/2023 — Ligji 29/2023 ndryshoi normat e amortizimit: ndërtesa 5%, kompjutera 25%, aktive të tjera 20%, mjete transporti me tavan 50%. Zgjidhja: përditësoni tabelën e amortizimit çdo vit.
4. Mungesa e inventarit fizik në fund të vitit — Pa inventar, vlera e stoqeve në bilanc është e pasaktë. Zgjidhja: organizoni inventar fizik çdo 31 dhjetor.
5. Mosrakordim i llogarive bankare — Gjendja e bankës nuk përputhet me ekstraktin bankar. Zgjidhja: rakordim mujor, jo vetëm në fund të vitit.
6. Mosndarja e shpenzimeve të zbritshme nga ato jo të zbritshme — Nëse regjistrohen njësoj, fitimi tatimor del më i ulët se duhet. Zgjidhja: llogari të veçanta për shpenzimet e pazbritshme.
7. Dorëzim i bilancit pa firmë dhe vulë — DPT-ja dhe QKB-ja refuzojnë dokumente pa firmën e përfaqësuesit ligjor. Bilanci llogaritet si i padërëzuar.
Nëse nuk jeni të sigurt për ndonjë nga këto pika, na kontaktoni për një rishikim përpara dorëzimit.
Kur duhet kontabilist profesional dhe kur mjafton vetëpërgatitja
Ligjërisht, çdo pronar biznesi mund ta përgatisë vetë bilancin kontabël. Por pyetja e vërtetë nuk është "a lejohet?", por "a ia vlen?"
Kur mund ta bëni vetë
Vetëpërgatitja funksionon nëse plotësoni TË GJITHA këto kushte: biznesi klasifikohet si mikro (të ardhura ≤ 5,000,000 ALL), keni më pak se 50 transaksione në muaj, punësoni 1-2 persona, përdorni një program kontabiliteti, dhe keni njohuri bazë të SKK-së.
Kur keni nevojë për profesionist
- Të ardhurat kalojnë 5,000,000 ALL
- Keni punonjës (deklarime ISHSH, sigurime, lista e pagave)
- Jeni subjekt i TVSH-së
- Zotëroni aktive fikse që duhen amortizuar
- Keni ortakë ose investitorë që kërkojnë raportim
- Planifikoni të merrni kredi bankare
Çdo njëri nga këto kushte mjafton. Nëse plotësoni dy ose më shumë, kontabilisti i jashtëm nuk është lukz, por domosdoshmëri.
Analiza kosto-përfitim
Një shërbim kontabiliteti i jashtëm kushton rreth 15,000 ALL në muaj (180,000 ALL në vit). Një gjobë e vetme për dokumentacion të mangët është 10,000 ALL për personat fizikë dhe 50,000 ALL për subjektet e tjera (Neni 118).
Na kontaktoni. Përgatitja e bilancit kontabël është pjesë e shërbimit tonë të plotë të kontabilitetit. Konsultimi i parë është pa pagesë.