Dokumenti që Mungon — Gabimi që Zbulon Biznesin Tuaj para DPT-së
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë në Tiranë, tregon cilat dokumente mungojnë më shpesh në bizneset shqiptare — dhe sa kushton secila mungesë kur DPT-ja hap kontroll. Diagnostikimi Fiskal zbulon boshllëqet para se inspektori t'i gjejë.
Permbajtja
- Çfarë ndodh kur DPT-ja kërkon një dokument që ju nuk e keni
- Faturat e munguara: kostoja reale e një "letre" të humbur
- Ekstraktet bankare dhe ditari i arkës — "prova" që bizneset harrojnë
- Kontratat e punës dhe dokumentet e punonjësve — zona më e rrezikshme
- Pse organizimi "muaj pas muaji" bën ndryshimin midis gjobës dhe qetësisë
1Çfarë ndodh kur DPT-ja kërkon një dokument që ju nuk e keni
Kontrolli tatimor nuk fillon me pyetjen "a keni paguar?" — fillon me pyetjen "a keni dokumentin?" Inspektori hap dosjen dhe kërkon fatura blerje, ekstrakte bankare, kontrata pune, mandat pagesash sigurimesh. Çdo boshllëk është shenjë për thellim.
Ja çfarë shoh pas 30 vjetëve pune: shumica e bizneseve nuk dështojnë sepse kanë bërë diçka të gabuar — dështojnë sepse nuk provojnë dot diçka të drejtë. Fatura e humbur nuk është thjesht "letër që mungon" — është zbritje TVSH-je e refuzuar, shpenzim i papranueshëm, ose gjobë administrative 10,000 lekë (person fizik) / 50,000 lekë (person juridik) për dokumentacion të paplotë.
2Faturat e munguara: kostoja reale e një "letre" të humbur
Ligji shqiptar kërkon ruajtjen e faturave për 10 vjet. Çdo faturë duhet të përmbajë NIPT-in e saktë, datën, përshkrimin, çmimin pa TVSH, TVSH-në dhe totalin. Kur inspektori nuk gjen faturën e blerjes, ndodh kjo zinxhir: TVSH-ja e zbritur nga ajo faturë refuzohet plotësisht → detyrim shtesë + gjobë 0.06%/ditë → nëse shumëzohet me 3-4 fatura, totali kalon lehtësisht 200,000 lekë.
Skanimi dixhital nuk është luks, është mbrojtje. Faturat fizike zbehen, humbasin, prishen nga uji. Bizneset që punojnë me mua kanë kopje dixhitale të çdo fature, të organizuara sipas muajit. Kur inspektori kërkon, dokumenti del brenda minutash, jo ditësh.
3Ekstraktet bankare dhe ditari i arkës — "prova" që bizneset harrojnë
Ekstraktet bankare mujore janë prova e vetme që DPT-ja pranon për rakordimin e llogarive. Pa to, kontabilisti punon verbërisht — dhe inspektori e di këtë. Kufiri ligjor B2B për pagesa cash është 100,000 lekë (nga 2026) — mbi këtë shumë, pa transfertë bankare, shpenzimi refuzohet edhe me faturë të rregullt.
Ditari i arkës duhet mbajtur çdo ditë — hyrje dhe dalje, me justifikim. Shumica e bizneseve e mbajnë "nga memorja" dhe e plotësojnë në fund të muajit. DPT-ja e dallon: datat nuk përputhen me faturat, shumat janë të rrumbullaksuara, lëvizjet nuk kanë logjikë kronologjike. Kjo gjë vetë mjafton për të hapur kontroll tematik.
4Kontratat e punës dhe dokumentet e punonjësve — zona më e rrezikshme
Inspektorati i Punës kontrollon veçmas nga DPT-ja — dhe gjobat janë edhe më të rënda. Kontratë pune e panënshkruar: gjobë deri në 30-fishin e pagës minimale mujore (deri ~1,500,000 lekë në 2026), sipas Kodit të Punës (Neni 202/2). Punonjës i paregjistruar në DPT të paktën një ditë përpara fillimit të punës: gjobë 200,000 lekë për subjektet e regjistruar për TVSH dhe tatim-fitimi (50,000 lekë për të tjerët), për çdo punonjës të padeklaruar, plus detyrimi retroaktiv i tatimit e kontributeve (Ligji 9920, Neni 119). Listëpagesë pa llogaritje të saktë bruto-neto: diferencë që grumbullohet çdo muaj.
Kontratat duhet ruajtur sipas Kodit të Punës bashkë me urdhërat e punësimit, listëpagesat, dhe mandatet e pagesës së kontributeve ISSH dhe DPT. Protokolli Zero-Gjobë kërkon që çdo dokument punonjësi të jetë gati para se punonjësi të fillojë punën — jo javën e ardhshme.
5Pse organizimi "muaj pas muaji" bën ndryshimin midis gjobës dhe qetësisë
Ligji kërkon ruajtje 10-vjeçare. Respektimi i afateve tatimore është kusht bazë. Por organizimi i dokumenteve nuk është vetëm çështje ligjore — është çështje kohe dhe parash.
Bizneset që dorëzojnë dokumentet brenda datës 5 të muajit pasardhës, të organizuara sipas kategorisë (fatura, banka, paga, tatime), e kanë kontabilitetin gjithmonë gati. Kur DPT-ja njofton kontroll — nuk ka panik, nuk ka nxitim, nuk ka gjoba. Bizneset që "i mbledhin në fund të vitit" paguajnë mesatarisht 3-5x më shumë në tarifa kontabilisti plus gjobat që vijnë rrugës.
A e dini sa dokumente ju mungojnë sot? Diagnostikimi Fiskal i identifikon brenda një seance.