Korrigjimi i Gabuar i Faturës Fiskale — Kur Rregullimi e Bën Situatën Më Keq
Valbona Xhanaj, eksperte kontabël e çertifikuar pranë IEKA me mbi 30 vjet përvojë, tregon si gabimet e korrigjimit të faturave fiskale e përkeqësojnë situatën — duke krijuar diferenca në librin e shitjeve, TVSH të dyfishtë, dhe anomali që DPT-ja i identifikon automatikisht.
Permbajtja
1Pse korrigjimi i gabuar e shumëfishon problemin
Fatura fiskale nuk modifikohet pas emetimit — çdo korrigjim bëhet me dokument të ri. Por shumë biznese e bëjnë korrigjimin gabimisht: lëshojnë faturë kreditore pa referencë te origjinalja, ose anullojnë dhe rifaturojnë pa procedurën e duhur.
Pasoja: sistemi i DPT-së sheh dy fatura (origjinalen + të renë) pa lidhje midis tyre. Interpreton si dy transaksione të ndryshme — TVSH llogaritet mbi të dyja. Libri i shitjeve nuk përputhet me deklaratën. Anomalia grumbullohet. Ajo që ishte gabim 10,000 lekë bëhet detyrim 50,000+ lekë.
2Fatura kreditore pa referencë — gabimi që DPT-ja e gjen gjithmonë
Fatura kreditore duhet të referencojë numrin unik (NSLF/NIVF) të faturës origjinale. Procedura: (1) gjeni faturën origjinale në sistem, (2) krijoni faturë kreditore me referencë, (3) sistemi e dërgon automatikisht te DPT-ja, (4) nëse duhet rifaturim — emetoni faturë të re.
Pa referencë, kreditimi nuk lidhet me origjinalin. DPT-ja e trajton faturën kreditore si transaksion i veçantë — nuk anulon origjinalin. Rezultati: keni dy fatura plus një kredit — tre dokumente ku duhet të kishit vetëm një. Libri i shitjeve bëhet kaos.
3Korrigjimi ndërmujor — TVSH-ja që shkon te muaji i gabuar
Nëse korrigjimi bëhet brenda muajit: ndikon deklaratën aktuale. Por nëse korrigjimi bëhet muajin pasardhës — ndikon deklaratën e muajit të korrigjimit, jo muajit të faturës origjinale. Kjo krijon diferenca midis librit të shitjeve dhe deklaratave të dy muajve.
Biznese që korrigjojnë fatura të janarit në mars kanë: janarin me TVSH të tepërt (fatura origjinale), marsin me TVSH të reduktuar (kreditimi). DPT-ja sheh anomali në të dy muajt. Korrigjimi i shpejtë — brenda muajit — shmangu gjithë këtë komplikacion.
45 gabimet e fiskalizimit që DPT-ja kap automatikisht
Sistemi elektronik i DPT-së identifikon automatikisht:
- NIPT i gabuar i klientit: sistemi nuk verifikon real-time — verifikoni në e-albania.al para emetimit
- Artikuj me çmim 0 ose negativ: anomali e menjëhershme
- Data jashtë periudhës: faturë me datë të vjetër ose të ardhshme = flamur i kuq
- Kodi i gabuar i veprimtarisë: mospërputhje me NIPT-in tuaj
- Monedha e pakonvertuar: faturat ndërkombëtare pa konvertim në lekë
Secili gabim i pakorrigjuar grumbullohet — dhe kur DPT-ja hap kontroll, shikon të gjitha njëherësh. Parandalimi kushton zero; korrigjimi pas kontrollit kushton gjoba.
5Gjobat — korrigjimi proaktiv vs korrigjimi pas kontrollit
Faturë pa NSLF/NIVF: 50,000 lekë gjobë për faturë. Shitje pa faturë: 50% e vlerës së transaksionit + pezullim aktiviteti. Faturë kreditore pa referencë: TVSH mbi të dyja dokumentet.
Dallimi kritik: korrigjimi proaktiv (para kontrollit) shmang gjobën ose e minimizon. Korrigjimi gjatë ose pas kontrollit nuk pranohet si vullnetar — gjobat aplikohen me normë të plotë. Kur keni zbuluar gabim fature — a e keni korrigjuar menjëherë apo jeni duke pritur?
Pyetje të shpeshta
- A mund ta anulloj faturën po atë ditë pa pasoja?
- Po — anullimi brenda 24-48 orësh ka impakt minimal (deklarata nuk është dorëzuar ende). Por anullimi pa emetim fature zëvendësuese krijon "boshllëk" në numërim — anomali e vogël por e regjistruar. Korrigjimi i shpejtë është gjithmonë më i mirë se vonimi.
- Çfarë ndodh nëse lëshoj kreditore pa referencë te origjinalja?
- DPT-ja i trajton si dy dokumente të palidhura: fatura origjinale mbetet aktive + kreditimi nuk anulon asgjë. Rezultati: TVSH llogaritet mbi të dyja. Gjithmonë vendosni NSLF/NIVF-in e origjinalit kur krijoni kreditore.
- A mund të korrigjoj fatura pa TVSH kur duhej me TVSH?
- Po — lëshoni kreditore dhe rifaturoni me TVSH. Por TVSH-ja e munguar mbi periudhat e kaluara sjell gjobë nëse DPT-ja e gjen para korrigjimit tuaj. Korrigjimi proaktiv zvogëlon ndjeshëm gjobën — korrigjimi pas kontrollit nuk pranohet si vullnetar.