Rreziqet e TVSH-së për Klinika Private — Kur Përjashtimi Bëhet Kurthë
Valbona Xhanaj, eksperte kontabël e çertifikuar pranë IEKA me mbi 30 vjet përvojë, tregon ku klinika private shqiptare gabojnë me trajtimin e TVSH-së — duke përfshirë shërbimet e miskategorizuara, farmacitë brenda klinikës, dhe amortizimin e humbur të pajisjeve — dhe gjobat që vijnë gjatë kontrollit.
Permbajtja
- Përjashtimi nga TVSH-ja — avantazhi që bëhet kurthë
- Person Fizik apo SH.P.K — zgjedhja e gabuar i kushton mjekut
- Amortizimi i pajisjeve — 900,000 lekë/vit tatim i kursyer që shumica e humbin
- Pagat e mjekëve — tre strukturat me pasoja krejt të ndryshme
- Detyrimet sektoriale — inventari i barnave dhe raportimi i detyrueshëm
Përjashtimi nga TVSH-ja — avantazhi që bëhet kurthë
Shërbimet mjekësore janë të liruara nga TVSH-ja (neni 51, Ligji 92/2014). Kjo duket si avantazh — por ka pasojë të rëndë: TVSH-ja e blerjes (pajisje, medikamente, rikonstruksion) nuk mund të zbritet. Bëhet kosto e pastër.
Pajisje ekografie 3M lekë me TVSH = 600,000 lekë TVSH e pazbritshme. Për klinike me investime 30M lekë: 6M lekë TVSH e humbur. Gabimi i dytë: farmacia brenda klinikës ka TVSH 20% (ose 6% për barna). Nëse klinika shet medikamente pa lëshuar faturë TVSH — gjobë 50,000 lekë për faturë + TVSH retroaktive.
Person Fizik apo SH.P.K — zgjedhja e gabuar i kushton mjekut
Mjeku si Person Fizik: i thjeshtë por rrezik personal i pakufizuar. Nëse pacienti ngre çështje ligjore — pasuria personale (shtëpia, makina) rrezikohet. Me xhiro mbi 14M lekë, tatimi rritet ndjeshëm.
Klinika si SH.P.K: mbrojtje pasurie, tatim 15% mbi fitim, mundësi për ortakë mjekë. Kushton më shumë kontabilitet (~30,000-50,000 ALL/muaj) — por nëse klinika ka punonjës ose pajisje mbi 5M lekë, SH.P.K-ja kthehet shumëfish.
Gabimi i zakonshëm: mjeku fillon si PF, rritet xhiron, merr punonjës, blen pajisje — dhe e zbulon vonë se duhet SH.P.K. Transformimi në mes të vitit: 80,000-150,000 ALL + 3-4 javë kohë + ndërprerje fiskalizimi.
Amortizimi i pajisjeve — 900,000 lekë/vit tatim i kursyer që shumica e humbin
Pajisjet mjekësore (ekografi, rentgen, lazer, dental) amortizohen me 20%/vit. Klinikë me pajisje 30M lekë: amortizim 6M lekë/vit = 900,000 lekë tatim i kursyer çdo vit.
Sepse klinika nuk zbret TVSH-në, amortizimi bëhet mbi shumën me TVSH — duke rritur zbritjen. Por shumë klinika nuk i regjistrojnë pajisjet saktë si aktive fikse: numri serial mungon, data e blerjes nuk dokumentohet, çertifikata e importit humbet. Pa dokumentacion, DPT-ja mund ta refuzojë amortizimin. A i keni regjistruar pajisjet tuaja saktë?
Pagat e mjekëve — tre strukturat me pasoja krejt të ndryshme
Kontratë pune: sigurime ISSH, mbrojtje ligjore e mjekut — kosto e plotë për klinikën (~17% mbi pagën bruto shtesë). Kontratë shërbimi: mjeku me NIPT faturon seancën — pa kontribute ISSH nga klinika. Ortakëri: mjeket marrin dividendë (8% tatim) jo pagë.
Strukturimi i gabuar: DPT-ja po kontrollon kontratat e shërbimit të mjekëve. Nëse mjeku punon ekskluzivisht për një klinike, ka orar fikse, përdor pajisjet e klinikës — riklasifikohet si punësim i fshehur. Pasoja: kontribute ISSH retroaktive + gjobë 100%. Cila strukturë keni sot — dhe a mban dot kontrollin?
Detyrimet sektoriale — inventari i barnave dhe raportimi i detyrueshëm
Klinika private ka detyrime shtesë që kontabilistë jo-sektoriale i humbasin: raportimi vjetor te Ministria e Shëndetësisë, konfirmimi te Urdhri i Mjekëve, inventari i barnave dhe narkotikëve (kontroll i veçantë), sigurimi profesional i detyrueshëm.
Mungesa e njërit detyrim mund të bllokojë licencën. Sigurimi profesional — shpenzim i zbritshëm — por nëse nuk e keni, rrezikoni si licencën ashtu edhe mbrojtjen ligjore ndaj padive. Sa prej këtyre detyrimeve i keni të azhurnuara sot?
Pyetje të shpeshta
- A mund ta zbres TVSH-në e pajisjeve mjekësore?
- Jo. Klinika e përjashtuar nga TVSH nuk ka të drejtë zbritjeje TVSH hyrëse — ky është çmimi i përjashtimit. TVSH e blerjes bëhet kosto dhe amortizohet bashkë me pajisjen. Për pajisje 3M lekë: 600,000 lekë TVSH bëhet kosto shtesë.
- Çfarë ndodh nëse DPT-ja riklasfikon kontratat e shërbimit të mjekëve?
- Kontribute ISSH retroaktive mbi vite mbrapa + gjobë 100% e kontributeve + tatim shtesë mbi pagën e rillogaritur. Riklasifikimi vjen kur mjeku punon ekskluzivisht për një klinike, me orar fikse, me pajisjet e klinikës.
- A ndikon farmacia brenda klinikës në statusin e TVSH-së?
- Po — farmacia ka detyrime TVSH të veçanta (20% ose 6% për barna). Klinika duhet të ndajë veprimtaritë: shërbimet mjekësore të përjashtuara vs shitjet e barnave me TVSH. Përzierja sjell gabime në deklaratë dhe gjoba.