Auditimi Financiar në Shqipëri — Guida e Plotë për Bizneset
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë në Tiranë, ju shpjegon çdo aspekt të auditimit financiar në Shqipëri — nga kuadri ligjor dhe llojet e auditimit deri te përzgjedhja e auditorit dhe përgatitja e biznesit.
Permbajtja
Çfarë është auditimi financiar dhe pse ka rëndësi
Auditimi financiar është ekzaminimi i pavarur i pasqyrave financiare të një biznesi, i kryer nga një ekspert kontabël i autorizuar (auditor), me qëllim dhënien e një opinioni profesional mbi vërtetësinë dhe drejtësinë e raportimit financiar. Në Shqipëri, auditimi rregullohet nga Ligji nr. 10091/2009 "Për auditimin ligjor" dhe Ligji nr. 25/2018 "Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare".
Roli i auditimit në ekonominë shqiptare
Auditimi siguron besueshmërinë e informacionit financiar për palët e interesit: aksionerët, bankën, organet tatimore dhe investitorët. Pa auditim, nuk ka garanci që bilanc i publikuar reflekton realitetin financiar. Bizneset shqiptare po kuptojnë gjithnjë e më shumë vlerën e auditimit jo vetëm si detyrim ligjor, por si instrument vendimmarrjeje. Ne asistojmë klientët tanë në përgatitjen e plotë për auditim.
Kush ka detyrimin ligjor për auditim në Shqipëri
Ligji nr. 10091/2009 "Për auditimin ligjor", neni 41 (i ndryshuar me Ligjin 126/2024), përcakton se auditimi ligjor i pasqyrave financiare është i detyrueshëm për:
- Shoqëritë aksionare (SHA) — pavarësisht madhësisë
- Entietet me interes publik (banka, shoqëri sigurimi, fonde pensioni, shoqëri investimi)
- Shoqëri të tjera (përfshirë SH.P.K) që për dy vite radhazi tejkalojnë dy nga tre kufij: totali i aktiveve ≥ 50 milionë lekë, xhiroja ≥ 100 milionë lekë, numri mesatar i punonjësve ≥ 30 (Ligji 10091/2009, neni 41, i ndryshuar me Ligjin 126/2024)
Organizatat jofitimprurëse (OJF) me aktive ose të ardhura mbi 30 milionë lekë kanë detyrim ta publikojnë pasqyrat financiare vjetore (neni 22.3, Ligji 25/2018) — ky nuk është detyrim auditimi; OJF-të auditohen vetëm nëse plotësojnë pragjet e nenit 41 ose sipas kërkesave të donatorëve.
Bizneset nën kufijtë ligjorë
Edhe bizneset që nuk kanë detyrim ligjor për auditim mund ta kërkojnë vullnetarisht — bankën zakonisht e kërkon si kusht për kredi, investitorët e kërkojnë para hyrjes në biznes, dhe donatorët ndërkombëtarë e vendosin si kusht financimi. Ne ndihmojmë klientët të identifikojnë nëse kanë detyrim ligjor dhe ti përgatisim për procesin e auditimit.
Llojet e auditimit: ligjor, i brendshëm dhe tatimor
Bizneset në Shqipëri hasin tri lloje kryesore auditimi:
- Auditimi ligjor (i jashtëm) — kryhet nga auditor i pavarur i çertifikuar pranë IEKA. Jep opinion mbi pasqyrat financiare vjetore sipas Standardeve Ndërkombëtare të Auditimit (ISA/SNKA). Raporti dorëzohet pranë QKB-së bashkë me pasqyrat financiare.
- Auditimi i brendshëm — kryhet nga departamenti i auditimit brenda kompanisë ose nga firma e jashtme e kontraktuar. Fokusohet në efikasitetin e kontrolleve të brendshme, menaxhimin e rrezikut dhe pajtueshmërinë me politikat e kompanisë.
- Auditimi tatimor — kryhet nga inspektorë të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve (DPT). Kontrollon saktësinë e deklaratave tatimore, dokumentacionin mbështetës dhe llogaritjen e detyrimeve fiskale.
Auditimi ligjor është ai me ndikim më të madh — pa opinion pozitiv, biznesi nuk mund të miratojë bilancin pranë aksionerëve. Ne përgatisim dosjen e plotë që auditori i jashtëm ka nevojë.
Kostoja orientuese e auditimit dhe si zgjidhet auditori
Kostoja e auditimit në Shqipëri varet nga madhësia e biznesit, kompleksiteti i veprimtarisë, vëllimi i transaksioneve dhe standardi i aplikueshëm (SKK ose SNKRF). Orientimisht:
- Biznese të vogla (xhiro 50–150 milionë lekë): 200,000–500,000 lekë
- Biznese të mesme (xhiro 150–500 milionë lekë): 500,000–1,500,000 lekë
- Biznese të mëdha ose komplekse: mbi 1,500,000 lekë
Kriteret për zgjedhjen e auditorit
Auditori duhet të jetë: i regjistruar në regjistrin publik të IEKA-s, i pavarur (pa lidhje financiare ose familjare me biznesin), me përvojë në sektorin tuaj, dhe me reputacion profesional. Ankandi vetëm mbi çmimin më të ulët është gabim — cilësia e auditimit ndikon drejtpërdrejt në besueshmërinë e raportit. Ne mund të rekomandojmë auditorë të besueshëm sipas sektorit dhe madhësisë së biznesit tuaj.
Ndihma profesionale për procesin e auditimit
Një auditim i suksesshëm kërkon përgatitje të kujdesshme nga ana e biznesit: pasqyra financiare të sakta sipas standardeve, dokumentacion mbështetës i organizuar, konfirmime bankare, inventar fizik, dhe bashkëpunim i vazhdueshëm me ekipin e auditorit.
Si ju ndihmojmë ne
Ne ofrojmë shërbim të plotë përgatitjeje për auditim: verifikojmë saktësinë e llogarive para ardhjes së auditorit, përgatisim dosjen e dokumenteve sipas listës së auditorit, shoqërojmë procesin e auditimit nga fillimi deri te raporti përfundimtar, dhe adresojmë çdo gjetje ose rekomandim. Me përvojën tonë, përgatitja e kujdesshme redukton ndjeshëm rrezikun e problemeve gjatë auditimit. Na kontaktoni për një konsultë me Valbonën (€30, kreditohet).