Kurthat e TVSH-së për Agjencitë Turistike — Marzhi, Norma 6% dhe Sezonaliteti
Valbona Xhanaj, kontabiliste me 35 vjet përvojë, e çertifikuar për konsulencë tatimore e doganore, tregon kurthat sektoriale që agjencitë turistike shqiptare bien — norma 6% e aplikuar gabimisht, marzhi i pallogaritur, parapagesat e regjistruara si të ardhura — dhe gjobat që vijnë gjatë kontrollit.
Permbajtja
Norma 6% — gabimi më i shtrenjtë i agjencive turistike
Norma e reduktuar 6% TVSH vlen vetëm për akomodimin specifik (hotele, bungalove, rezidence). Por shumë agjenci e aplikojnë normën 6% mbi gjithë paketën turistike — duke përfshirë transportin, ushqimet, guidat. Këto shërbime kanë normë 20%.
Kur DPT-ja kontrollon: TVSH e pamjaftueshme mbi shërbimet jo-akomodim = detyrim shtesë 14% mbi çdo faturë + kamatë-vonesë + gjobë. Për agjenci me xhiro 10M lekë ku 40% janë shërbime jo-akomodim: detyrimi shtesë mund të arrijë 560,000+ lekë. Paketimi i shërbimeve të shumëfishta kërkon ndarje të qartë në faturë — ose zgjedhjen e skemës së marzhit.
Skema e marzhit — mundësia që shumica e operatorëve nuk e shfrytëzojnë
Operatorët tour që blejnë shërbime dhe i rishesin si paketa kanë mundësinë të llogarissin TVSH vetëm mbi marzhin — jo mbi çmimin e plotë. Shembull: paketa shet 50,000 lekë, kostot 35,000 lekë. Me skemë marzhit: TVSH = 20% × 15,000 = 3,000 lekë. Pa skemë: TVSH = 20% × 50,000 = 10,000 lekë. Diferenca: 7,000 lekë për paketë.
Kushti: TVSH e blerjeve nuk zbriset me skemën e marzhit — por rezultati neto është pothuajse gjithmonë më i favorshëm për operatorë me kosto të larta furnitorësh. Shumica e operatorëve shqiptarë nuk e dinë që kjo skemë ekziston.
Agjent apo operator — klasifikimi që ndryshon gjithçka
Nëse veproni si agjent (ndërmjetës), të ardhurat janë vetëm komisioni (10-15%). Nëse veproni si operator (blerës-rishesin), xhiroja është çmimi i plotë i paketës. Dallimi ndryshon tatimin mbi fitimin, detyrimin për TVSH, dhe pragun e regjistrimit.
Agjenci me 50M lekë rezervime por vetëm 5M lekë komisione ka xhiro reale 5M — nën pragun e TVSH-së. Nëse e regjistron gabimisht si operator, paguan TVSH mbi 50M. Gabimi i kundërt (operator që raporton si agjent) konsiderohet fshehje xhiroje. DPT-ja kontrollon rolin duke parë kontratën me hotelin — a blini shërbimin apo thjesht ndërmjetësoni?
Parapagesat — gabimi kontabël që fryn fitimin artificially
Vera sjell 70-80% të xhiros vjetore. Klientët parapaguajnë në mars-prill për pushimet e korrikut. Shumica e agjencive i regjistrojnë parapagesat si të ardhura — duke fryrë fitimin e tremujorit të parë dhe duke paguar tatim shtesë.
Rregulla: parapagesat janë detyrim (liability) derisa shërbimi të kryhet. Regjistrimi si të ardhura para kryerjes së shërbimit shtrembëron pasqyrat financiare, fryn tatimin e periudhës, dhe krijon problem kur klientët anullojnë. Korrigjimi retroaktiv pas kontrollit: rivlerësim fitimi + tatim shtesë + kamatë.
A e dini koston reale të çdo pakete turistike që shisni?
Licenca e turizmit (kategori A/B), garancia bankare, sigurimi profesional, kontabiliteti sektorial — janë kosto operative që shumica e agjencive nuk i përfshijnë saktë kur llogarisin marzhin. Nëse nuk e dini marzhin real të çdo pakete — nuk e dini nëse po fitoni apo po humbni para.
Kjo bëhet edhe më komplekse gjatë sezonit dimëror (tetor-mars) kur shpenzimet fikse vazhdojnë por xhiroja bie 70-80%. A keni rezerva të mjaftueshme — apo po mbuloni stinën e vdekur me borxh?
Pyetje të shpeshta
- A mund të aplikoj normën 6% TVSH për hiking ose rafting tours?
- Jo. Norma 6% është vetëm për akomodim. Aktivitetet (hiking, rafting, cycling) janë shërbime rekreative me 20% TVSH. Faturimi i ndarë ose skema e marzhit janë rrugët për të menaxhuar diferencën.
- Çfarë ndodh nëse i regjistroj parapagesat si të ardhura?
- Fitimi i periudhës fryhet artificialisht, tatimi rritet, dhe nëse klientët anullojnë duhet korrigjim retroaktiv. DPT-ja gjatë kontrollit e identifikon menjëherë — rivlerësim fitimi + tatim shtesë + kamatë-vonesë.
- A kam detyrim TVSH nëse shes paketa vetëm për turistë të huaj?
- Nëse paketa konsumohet brenda Shqipërisë (turisti viziton Shqipërinë), TVSH shqiptare aplikon — 6% akomodim + 20% shërbime të tjera. Vetëm nëse shërbimi konsumohet plotësisht jashtë vendit mund të argumentohet normë 0%.