Gabimet e Fiskalizimit që DPT-ja Gjen Gjatë Inspektimit — dhe Sa Kushtojnë

Çdo biznes në Shqipëri lëshon fatura elektronike nëpërmjet CIS-it. Kjo nuk është zgjedhje — është detyrim ligjor sipas Ligjit 87/2019. Por fakti që softueri juaj lëshon fatura nuk do të thotë që gjithçka është në rregull.

DPT-ja nuk kontrollon vetëm nëse lëshoni fatura. Ajo kontrollon: a përputhen faturat me librin e shitjeve? A janë kodet NACE konsistente me llojin e faturës? A ka boshllëqe në numërimin e faturave? A janë faturat korrigjuese të arsyetuara? A përdoret modaliteti offline brenda kufijve të lejuar?

Sistemi CIS regjistron çdo faturë në kohë reale. DPT-ja ka pamjen e plotë të veprimtarisë suaj — çdo mospërputhje shihet, edhe nëse nuk sjell inspektim menjëherë.

Pas 30 vjetëve pune me biznese në Tiranë, këto janë gabimet që sjellin gjoba gjatë kontrollit:

• Kodi i gabuar i vendosjes fiskale (NIVF): nëse biznesi ka dy pika shitjeje por përdor të njëjtin NIVF, DPT-ja e konsideron si fshehje xhiroje. Çdo pikë shitjeje duhet NIVF të veçantë.
• Operatorë të paregjistruar: çdo punonjës që lëshon fatura duhet regjistruar si operator në CIS. Fatura e lëshuar nga operator i paregjistruar gjobihet.
• Boshllëqe në numërimin serik: faturat duhet numëruara vazhdimisht. Sistemi i DPT-së detekton boshllëqe automatikisht — dhe i konsideron si fatura të palëshuara (gjobë deri 500,000 ALL + 100% tatim).
• Fatura korrigjuese pa arsyetim: credit/debit notes pa referencë te fatura origjinale ose pa arsye të dokumentuar shkaktojnë kontroll tematik.
• Modaliteti offline mbi 48 orë: ligji lejon 48 orë offline. Pas kësaj, duhet njoftuar DPT-ja. Bizneset që përdorin offline-in rregullisht rrezikojnë gjobë 50,000 lekë për mostransmetim.

Gjobat nuk i vendos Ligji 87/2019, i cili rregullon faturën dhe sistemin e monitorimit të qarkullimit pa përmbajtur asnjë dispozitë ndëshkuese. Ato janë te Ligji 9920/2008:

• Moslëshimi i faturës (neni 123): herën e parë 25,000, 50,000 ose 75,000 lekë sipas llojit të tatimpaguesit, dhe kurrë më pak se vlera e TVSH-së së munguar; në përsëritje brenda vitit 50,000, 100,000 ose 500,000 lekë, plus bllokim i veprimtarisë deri 30 ditë. Plus detyrimi tatimor i pandriçuar me penalitete sipas ligjit.
• Mostransmetimi i të dhënave te CIS: 50,000 lekë për çdo rast.
• Mosinstalimi i pajisjeve fiskale: 100,000 lekë (herë e parë), 500,000 lekë (herë e dytë).
• Pengimi i kontrollit tatimor: deri 1,000,000 lekë.
• Mbyllje e përkohshme: DPT ka të drejtë të mbyllë biznesin për 30 ditë pas shkeljeve të përsëritura.

Shumica e pronarëve mendojnë: "Unë lëshoj fatura, jam në rregull." Por konfigurimi i gabuar, NIVF i pasaktë, operator i mangët, modalitet offline i abuzuar, sjell të njëjtat gjoba si moslëshimi.

Dy ndryshime kyçe po ndodhin tani:

Deklarata TVSH e para-plotësuar (nga 2025): DPT gjeneron deklaratën tuaj bazuar mbi faturat në CIS. Nëse furnitori ka lëshuar faturë gabimisht ndaj jush, ajo përfshihet automatikisht. Konfirmimi pa verifikim do të thotë që merrni përsipër detyrime që nuk ju takojnë.

POS i detyrueshëm (nga dhjetor 2026): çdo biznes me xhiro mbi 2 milionë lekë duhet të instalojë terminal POS. Përgatitja kërkon kontratë me bankën, integrimin me softuerin e fiskalizimit, dhe konfigurimin teknik. Bizneset që presin momentin e fundit do të gjenden pa POS kur inspektimi vjen.

Këto ndryshime kërkojnë përgatitje profesionale — jo reagim të momentit.

Lëshimi i faturave është kushti minimal. Përputhshmëria e plotë përfshin: NIVF të saktë për çdo pikë shitjeje, operatorë të regjistruar, numërim pa boshllëqe, fatura korrigjuese të arsyetuara, modalitet offline brenda kufijve, sinkronizim midis CIS dhe librit të shitjeve, dhe rakordim me deklaratën TVSH.

Vlera reale është pikërisht ky kontroll sistematik i çdo elementi para se inspektimi të vijë — gabimet e fiskalizimit kapen dhe korrigjohen para se të kthehen në gjobë. Sa prej jush jeni të sigurt që softueri juaj është konfiguruar saktë, jo thjesht "funksionon"?