Kurthi i TVSH-së në Farmaci: Tri Norma, Një Gabim, dhe DPT-ja Kontrollon Stokun

Farmacia shqiptare ka tri norma TVSH mbi të njëjtin raft — dhe ky është kurthi i parë:

• TVSH 0%: barnat e rimbursuara nga ISKSH (lista pozitive). Nuk mbledh TVSH nga klienti, por ka të drejtë zbritjeje — pra TVSH e blerjes kthehet.
• TVSH 6%: barnat me recetë jo të rimbursuara, produkte mjekësorë specifike sipas VKM.
• TVSH 20%: suplemente, kozmetikë, produkte para-farmaceutike, termometra, tonometra.

Kontabilisti që nuk njeh sektorin i klasifikon të gjitha me 20% — ose më keq, me 0%. Rezultati: fatura me normë të gabuar, TVSH e papaguar ose e tepërt, dhe flamur i kuq në sistemin CIS. DPT-ja krahason automatikisht normat e deklaruara me klasifikimin e produkteve — mospërputhja shkakton kontroll. Gjoba: TVSH e papaguar + 100% gjobë + kamatëvonesë.

Stoku i farmacisë ka veçori që kontabilisti gjeneralist nuk i trajton saktë:

• Barnat afër skadencës: duhen nënvlerësuar ose çliruar nga stoku me procesverbal — pa dokumentim, DPT-ja supozon se janë shitur pa faturë.
• FIFO i detyrueshëm: për barnat, FIFO nuk është vetëm metodë kontabël — është detyrim ligjor farmaceutik. Nëse stoku tregon lëvizje jo-FIFO, inspektori e shenjon.
• Numri i lotit: çdo hyrje ka numër loti — në kontroll, DPT-ja krahason lotet e hyrjes me ato të daljes. Diferenca = shitje e padeklaruar.

Inventarizimi i detyrueshëm (çdo 3 muaj sipas Inspektimit Sanitar) nuk është formalitet — është mburoja kryesore. Nëse inventari juaj nuk përputhet me librin e stokut, DPT-ja e llogarit diferencën si xhiro të fshehur.

Barnat e rimbursuara kanë cikël financiar që krijon probleme likuiditeti nëse nuk monitorohet:

1. Klienti paguan vetëm copay-in (zakonisht 20% të çmimit)
2. ISKSH paguan farmacisë 80% — por me vonesë 30-60 ditë
3. Vonesa krijon llogari arkëtueshme nga ISKSH që grumbullohet muaj pas muaji

Gabimi kontabël: nëse regjistrohet vetëm copay-i si shitje (jo shuma e plotë), xhiroja del 80% më pak se realiteti. Kjo krijon anomali me DPT-në që sheh xhiron reale nga palë të treta. Kontabilisti i farmacisë duhet të regjistrojë shitjen bruto (copay + ISKSH) si e ardhur, dhe ISKSH-në si arkëtueshme — pastaj ta rakordojë mujore.

Farmacitë operojnë sipas Ligjit 105/2014 "Për barnaret" dhe kontrollohen nga dy autoritete njëkohësisht: DPT-ja për tatimin dhe AKBPM-ja për çmimet dhe standardet farmaceutike.

Marzhi i farmacisë është i fiksuar me VKM — nuk mund të shesësh mbi çmimin maksimal. AKBPM-ja krahason çmimet e shitjes me çmimet e autorizuara. Nëse marzhi kontabël del jashtë kufijve — kontrolli nuk vjen vetëm nga DPT, por edhe nga AKBPM, me rrezik licence.

Regjistri i narkotikëve (i ndarë, i firmosur ditë për ditë), raportimi i barnave të skaduar, kushtet e ruajtjes (temperaturë, lagështi) — këto janë detyrime sektoriale që kontabilisti gjeneralist thjesht nuk i njeh.

Farmacia ka rrezik tatimor asimetrik: gabimi nuk duket derisa vjen kontrolli — por kur vjen, inspektori shikon çdo faturë, çdo lot, çdo normë TVSH. Një klasifikim i gabuar mbi 100 fatura/muaj grumbullon detyrim masiv brenda vitit.

Nëse keni farmaci dhe kontabilisti juaj nuk njeh tri normat TVSH, cikëlin ISKSH, dhe detyrimin e inventarizimit tremujor — na kontaktoni para kontrollit të radhës.