Shpenzimet e Zbritshme për Person Fizik Freelancer — Guida e Plotë

Si individ i vetëpunësuar i regjistruar si person fizik tregtar në Shqipëri, tatohen mbi fitimin neto — pra xhiron bruto minus shpenzimet e biznesit të pranuara. Kjo rregullohet nga Ligji nr. 29/2023 "Për tatimin mbi të ardhurat", nenet mbi individët e vetëpunësuar dhe bizneset e vogla.

Formula bazë: Baza Tatimore = Xhiroja Bruto − Shpenzimet e Pranuara. Zvogëlimi i bazës tatimore nëpërmjet zbritjeve të ligjshme nuk është shmangje tatimore — është mekanizmi i synuar me ligj për të siguruar që paguani tatim vetëm mbi fitimin ekonomik real, jo mbi xhiron.

Pse janë të rëndësishme zbritjet edhe nën normën 0%? Nëse të ardhurat tuaja janë nën 14,000,000 lekë (~135,000 euro)/vit, aktualisht përfitoni nga norma tranzitore 0% sipas nenit 69 të Ligjit 29/2023, e vlefshme deri 31 dhjetor 2029. Nën normën 0%, zbritjet nuk zvogëlojnë faturën tatimore cash. Megjithatë, mbajtja e evidencave të sakta të zbritjeve tani ka rëndësi të madhe sepse:

• Norma 0% skadon 31 dhjetor 2029. Pas kësaj date, hyjnë normat 5% ose progresive dhe zbritjet e dokumentuara do të zvogëlojnë drejtpërdrejt faturën tatimore.
• DPT mund t'ju auditojë për çdo vit brenda 5-vjeçarit të parashkrimit. Dokumentimi i duhur tani ju mbron nga rregullimet e ardhshme.
• Nëse të ardhurat tuaja i afrohen ose tejkalojnë 14 milionë lekë, zbritjet mund t'ju mbajnë nën prag dhe të ruajnë normën 0%.

Kostot e hapësirës së punës janë ndër shpenzimet më të rëndësishme të zbritshme për freelancerët. Ligji tatimor shqiptar lejon zbritjet e mëposhtme lidhur me zyrën:

Hapësirë zyre e dedikuar (me qira): Nëse merrni me qira zyrë apo hapësirë pune ekskluzivisht për qëllime biznesi, 100% e qirasë mujore zbret. Kontrata e qirasë dhe faturat fiskale nga qiradhënësi janë dokumentacioni. Nëse qiradhënësi juaj është individ, ai ka detyrim të lëshojë faturë tatimore të rregullt — nëse nuk mundet, konsultohuni me kontabilistin tuaj.

Anëtarësime coworking: Tarifat mujore të coworkingut zbret 100%. Zyrat coworking në Tiranë ofrojnë fatura tatimore të duhura që plotësojnë kërkesat e dokumentimit. Kostot zakonisht luhaten nga 8,000 deri 25,000 lekë/muaj.

Zyrë në shtëpi (zbritje proporcionale): Nëse punoni nga shtëpia, mund të zbritni proporcionin e shpenzimeve të shtëpisë tuaj të atribueshëm hapësirës suaj të punës. Llogaritni përqindjen e përdorimit për biznes bazuar në sipërfaqen: nëse zyra juaj në shtëpi është 15 m² nga 100 m² totale, mund të zbritni 15% të qirasë, energjisë elektrike, internetit dhe kostove të tjera të banimit. Kjo kërkon dokumentacion të kostove totale dhe bazë të arsyeshme për proporcionalitetin.

Materiale dhe pajisje zyre: Printerë, monitorë, tastierë, tavolina, karrige, kancelari dhe pajisje të tjera zyrtare zbret gjatë vitit të blerjes (nëse janë nën pragun e kapitalizimit) ose amortizohen gjatë jetës së dobishme (nëse janë mbi pragun). Shiko seksionin e pajisjes për normat e amortizimit.

Shërbime komunale: Kostot e energjisë elektrike, ujit dhe ngrohjes për zyrë të dedikuar zbret plotësisht. Për zyrë në shtëpi, zbatohet vetëm proporcioni i biznesit.

Kostot e teknologjisë janë zbritje kryesore për shumicën e freelancerëve. Rregullat tatimore shqiptare sipas Ligjit nr. 29/2023 dhe Standardeve Kombëtare të Kontabilitetit (SKK) rregullojnë trajtimin e tyre:

Laptop dhe kompjuterë: Laptopu ose kompjuteri desktop i përdorur për biznes është aktiv i amortizueshëm. Norma shqiptare e amortizimit është 25%/vit për kompjuterët dhe pajisjet elektronike. Laptop i blerë për 120,000 lekë (~1,150 euro) gjeneron 30,000 lekë/vit zbritje amortizimi. Nëse laptopi përdoret edhe personalisht, zbret vetëm proporcioni i biznesit (60–80% pranohet zakonisht për freelancerët kryesisht me punë dixhitale).

Telefona inteligjentë: Telefoni i përdorur për thirrje dhe komunikim biznesi zbret me të njëjtën bazë si kompjuteri — amortizim 25%/vit, me rregullim proporcional nëse përdoret edhe personalisht. Kostot mujore të abonamentit zbret me proporcionin e biznesit (zakonisht 50–80%).

Abonime softuerike: Abonime mujore ose vjetore SaaS të përdorura për punën tuaj — softuer dizajni, mjete menaxhimi projektesh, ruajtje cloud, videokonferenca, softuer kontabiliteti — zbret plotësisht në vitin e kryerjes së shpenzimit. Ruani emailet e konfirmimit të abonimit dhe sigurohuni që pagesa të kalojë nëpërmjet llogarisë bankare të biznesit.

Shërbimi i internetit: Kostot e lidhjes suaj të internetit zbret 100% nëse keni linjë interneti biznesi të dedikuar, ose me proporcionin e biznesit (shpesh 50–80%) për lidhje të kombinuar shtëpie/biznesi.

Kamera dhe pajisje të specializuara: Fotografët, videografët dhe kreativët e tjerë mund të zbresin kostot e pajisjeve profesionale nëpërmjet amortizimit. Norma e aplikueshme varet nga kategoria e aktivit — kamerat profesionale zakonisht bien nën kategorinë 25% të kompjuterëve/elektronikës.

Investimi në aftësitë tuaja profesionale dhe infrastrukturën e biznesit zbret kur shpenzimet lidhen drejtpërdrejt me veprimtarinë tuaj tregtare.

Tarifa kontabilisti dhe kontabiliteti: Tarifat e paguara kontabilistit tuaj për përgatitjen e deklaratave tatimore, dorëzimet mujore, kontabilitetin dhe këshillimin financiar janë plotësisht të zbritshme. Kjo është një nga zbritjet më të pastra — tarifa e kontabilistit zvogëlon bazën tatimore ndërkohë që siguron që zbritjet tuaja janë pretenduar saktë. Tarifa mujore nga 15,000 deri 50,000 lekë (~145–480 euro) janë tipike për kontabilitetin e freelancerëve në Tiranë. Kontabilisti duhet të lëshojë faturë tatimore të duhur nëpërmjet sistemit të fiskalizimit.

Tarifa ligjore: Tarifat e paguara avokatëve për punë juridike të lidhur me biznesin — rishikim kontratash, zgjidhje mosmarrëveshjesh, regjistrim pronësi intelektuale — zbret. Tarifat juridike personale nuk zbret.

Kurse dhe trajnime profesionale: Kurse online, seminare, çertifikime dhe trajnime profesionale të lidhura drejtpërdrejt me fushën tuaj të punës zbret. Nëse jeni zhvillues dhe blini kurs programimi, ky është shpenzim biznesi. Kurs interesi të përgjithshëm pa lidhje me punën tuaj nuk zbret.

Anëtarësime dhe abonime profesionale: Tarifat e anëtarësimit në shoqata profesionale, abonimet e revistave profesionale dhe aksesi në publikimet e sektorit zbret.

Primet e sigurimit shëndetësor: Sipas Ligjit nr. 29/2023, primet e paguara për sigurim shëndetësor zbret si shpenzim biznesi për individët e vetëpunësuar, deri në kufij të specifikuar. Duke pasur parasysh që sistemi publik shëndetësor shqiptar ka kufizime, shumë freelancerë mbajnë sigurim shëndetësor privat — zbritja e primit e bën këtë dyfisht të avantazhueshme.

Kontributet e sigurimeve shoqërore: Kontributet tuaja të detyrueshme mujore të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore (rreth 11,920 lekë/muaj në 2025–2026) zbret plotësisht si shpenzim biznesi. Kjo është zbritje shpesh e harruar — arrin rreth 143,040 lekë (~1,380 euro)/vit zbritje shtesë.

Shpenzimet e automjetit dhe udhëtimit zbret kur kryhen për qëllime të vërteta biznesi, por kërkojnë dokumentacion të kujdesshëm pasi janë fushë e shqyrtimit të zakonshëm tatimor.

Automjeti i biznesit: Nëse zotëroni ose merrni me qira automjet dhe e përdorni për qëllime biznesi (takime klientësh, vizita në vend, punë administrative), mund të zbritni proporcionin e shpenzimeve të automjetit të atribueshëm biznesit. Shpenzimet përfshijnë karburantin, sigurimin, mirëmbajtjen, riparime dhe parkim. Çelësi është vendosja e një përqindjeje të besueshme të përdorimit për biznes. Amortizimi i automjetit zbret edhe ai me 20%/vit për proporcionin e biznesit.

Udhëtimet e biznesit: Biletat e avionit, akomodimi dhe kostot e transportit për udhëtime biznesi — konferenca, takime klientësh, hulumtime — zbret plotësisht. Ruani kartat e imbarkimit, faturat e hotelit dhe evidencë të qëllimit të biznesit të çdo udhëtimi.

Transporti lokal: Kostot e taksisë, Uber-it ose transportit publik për takime biznesi zbret. Për freelancerët pa makinë, këto kosto mund të jenë të konsiderueshme dhe duhet të ndiqen me kujdes.

Çfarë NUK zbret për automjetet: Kosto e udhëtimit nga shtëpia juaj deri te vendi fiks i punës nuk zbret — konsiderohet shpenzim personal. Megjithatë, meqenëse shumica e freelancerëve nuk kanë "vend pune të rregullt" në kuptimin tradicional, ky dallim është më pak i rëndësishëm. Udhëtimet nga shtëpia juaj (si adresë kryesore e biznesit) deri te vendndodhjet e klientëve janë udhëtime biznesi.

Kërkesa dokumentimi: Mbani ditar kilometrimi për çdo udhëtim biznesi dhe ruani të gjitha faturat e shpenzimeve të udhëtimit. DPT ka më shumë gjasa të vërë në diskutim zbritjet e automjetit pa evidencë mbështetëse sesa pothuajse çdo kategori tjetër shpenzimi.

Po aq e rëndësishme sa njohja e asaj që mund të zbritni është kuptimi i asaj që ligji tatimor shqiptar nuk lejon. Pretendimi i shpenzimeve të paligjshme është shkaktar i zakonshëm i auditimit.

Shpenzimet personale: Rregulli i artë është që vetëm shpenzimet e kryera për qëllim gjenerimi të të ardhurave të biznesit zbret. Veshjet personale (nëse nuk janë uniformë ose veshje pune e brendit), ushqimet, argëtimi personal, anëtarësimet e palestrës (nëse nuk jeni profesionist fitness) dhe mallrat e shtëpisë nuk zbret.

Shpenzimet pa dokumentacion të duhur: Ligji tatimor shqiptar kërkon që zbritjet të mbështeten me dokumentacion fiskal të duhur — konkretisht, fatura të lëshuara nëpërmjet sistemit të e-faturimit të fiskalizimit me NIVF dhe QR kod. Pagesat cash pa faturë tatimore nuk zbret. Mos paguani kurrë shpenzime biznesi cash pa marrë faturë tatimore të duhur. Ky është problemi më i zakonshëm i auditimit për freelancerët — kryejnë shpenzime biznesi të ligjshme por paguajnë cash dhe nuk kanë dokumentacionin për të pretenduar zbritjen.

Ushqimet dhe argëtimi: Dreka me klientë zbret vetëm nëse lidhet drejtpërdrejt me transaksion biznesi specifik dhe dokumentohet me faturë tatimore. Shpenzimet e përgjithshme të argëtimit pa lidhje të qartë biznesi nuk zbret.

Gjobat dhe penalizatat: Gjobat tatimore, gjobat e trafikut dhe penalizatat rregullatore nuk zbret kurrë.

Interesat e kredisë personale: Interesat mbi kredi personale ose hipotekare nuk zbret. Interesat mbi kreditë e vërteta të biznesit mund të zbret — konsultohuni me kontabilistin.

Pretendimi i suksesshëm i zbritjeve kërkon mbajtje të organizuar evidencash gjatë gjithë vitit. Ligji tatimor shqiptar specifikon se evidencat e biznesit duhen mbajtur të paktën 5 vjet.

Menaxhimi dixhital i faturave: Fotografoni ose skanoni çdo faturë tatimore menjëherë pasi ta merrni. Ruajini të organizuara sipas muajit dhe kategorisë së shpenzimit. Shumë softuerë kontabiliteti të përdorur në Shqipëri (Financa 5, Alpha Finance etj.) lejojnë bashkëngjitjen e faturave dixhitale të shpenzimeve.

Llogari bankare e dedikuar për biznes: Kanalizimi i të gjitha të ardhurave dhe shpenzimeve të biznesit nëpërmjet llogarisë bankare të dedikuar të biznesit krijon automatikisht evidencë të auditueshme të flukseve monetare. Mos përzieni financat personale me ato të biznesit — përzierja vështirëson demonstrimin se cilat shpenzime ishin të lidhura me biznesin.

Ditar kilometrimi dhe udhëtimi: Mbani spreadsheet ose app të thjeshtë për çdo udhëtim biznesi: data, destinacioni, qëllimi dhe kilometrat. Përditësojeni njëkohësisht, jo retroaktivisht.

Regjistri i faturave: Softueri juaj i fiskalizimit gjeneron automatikisht regjistrin e faturave. Eksportojeni dhe arkivizojeni çdo muaj.

Rishikimi vjetor i zbritjeve: Në dhjetor, rishikoni shpenzimet e vitit me kontabilistin tuaj. Identifikoni blerje të ligjshme biznesi që keni qenë duke i shtyrë dhe mund të bëhen para mbylljes së vitit për të rritur zbritjet. Vlerësoni gjithashtu nëse të ardhurat tuaja do të aktivizojnë normën e tatimit të thjeshtuar mbi fitimin dhe planifikoni në bazë të kësaj.