Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve: Udhëzuesi i Plotë

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve është autoriteti i vetëm qendror tatimor në Republikën e Shqipërisë. Funksionon në bazë të Ligjit Nr. 9920, datë 19.05.2008 "Për Procedurat Tatimore në Republikën e Shqipërisë", i cili përcakton parimet e organizimit dhe funksionimit të administratës tatimore. Ky ligj ka pësuar disa amendime gjatë viteve, duke u përshtatur me realitetet ekonomike dhe proceset e dixhitalizimit.

Misioni i DPT ka dy shtylla kryesore. E para: mbledhja efektive dhe efikase e tatimeve për mbulimin e shpenzimeve publike të qeverisë. E dyta: ndihma ndaj tatimpaguesve me shërbime që u mundësojnë përmbushjen e detyrimeve tatimore sipas legjislacionit në fuqi. Kjo do të thotë se DPT nuk është vetëm organ kontroli dhe ndëshkimi, por edhe strukturë shërbimi dhe informimi.

DPT vepron nën Ministrin e Financave dhe Ekonomisë. Struktura organizative miratohet nga Ministri me propozimin e Drejtorit të Përgjithshëm. Drejtori aktual i Përgjithshëm është Ilir Binaj, i emëruar më 2 tetor 2024. Binaj është ekspert kontabël i certifikuar, duke sjellë përvojë profesionale direkte në krye të institucionit. Para tij, Ceno Klosi drejtoi DPT nga tetori 2021 deri në qershor 2024, ndërsa Eldjana Çelaj shërbeu si drejtuese e përkohshme deri në emërimin e Binajt.

Një dallim i rëndësishëm: DPT nuk duhet ngatërruar me Drejtorinë e Përgjithshme të Politikave Tatimore (DPPT), e cila funksionon brenda Ministrisë së Financave. DPPT harton politikat tatimore dhe propozon ndryshime legjislative. DPT i zbaton ato politika në terren. Kjo ndarje siguron që hartimi i ligjeve dhe zbatimi i tyre të mbeten funksione të ndara, duke shtuar llogaridhënien.

Përveç mbledhjes së tatimeve, DPT monitoron, vlerëson, dhe ndëshkon çdo sjellje të tatimpaguesve që nuk zbatojnë ose keqpërdorin qëllimisht detyrimet ligjore. Kjo përfshin kontrolle tatimore në terren, hetime për evazion fiskal, masa shtrënguese arkëtimi, dhe bashkëpunim me prokurorinë për rastet penale.

Administrata tatimore qendrore përbëhet nga dy nivele: Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve me seli në Tiranë dhe 14 drejtori rajonale tatimore në të gjithë vendin. Kjo strukturë dy-nivelëshe siguron që politikat vendosen qendralisht, ndërsa zbatimi përshtatet me nevojat lokale.

Drejtoria Qendrore

Selia qendrore ndodhet në Rrugën Gjin Bue Shpata, Tiranë 1000. Këtu funksionojnë departamentet kryesore që drejtojnë politikat operacionale për të gjithë vendin. Sipas të dhënave të vitit 2024, DPT ka rreth 135 punonjës në nivel qendror, me rreth 200 vende pune ende vakante.

Departamentet funksionale përfshijnë:

• Drejtoria e Shërbimit për Tatimpaguesit: edukimi tatimor, asistenca me deklarime dhe pagesa, lëshimi i vërtetimeve, menaxhimi i qendrës së thirrjeve, dhe trajnime për tatimpagues të rinj.
• Drejtoria e Kontrollit Tatimor: auditime në terren dhe në zyrë, verifikimi i deklarimeve, kontrolle tematike sipas sektorëve, dhe analiza risku për identifikimin e tatimpaguesve me risk të lartë.
• Drejtoria e Arkëtimit dhe Masave Shtrënguese: ndjekja e detyrimeve të papaguara, dërgimi i njoftimeve, urdhërbllokime bankare, sekuestro pasurish, dhe marrëveshje pagesash me këste.
• Drejtoria e Hetimit Tatimor: hetime për evazion fiskal, fshehje të ardhurash, dhe mashtrime me TVSH. Bashkëpunim me prokurorinë për rastet me karakter penal.
• Drejtoria e Rimbursimeve: trajtimi i kërkesave për rimbursim TVSH-je dhe tatimesh të tjera, verifikimi i ligjshmërisë së kërkesave, dhe kontrolli parandalues kundër abuzimeve.
• Drejtoria e Hetimit të Brendshëm: kontrolli i punonjësve të administratës tatimore, parandalimi i korrupsionit, dhe hetimi i denoncimeve ndaj zyrtarëve tatimorë.

Funksionet mbështetëse përfshijnë sektorët e IT (teknologjisë së informacionit), shërbimeve ligjore, burimeve njerëzore, financës, dhe statistikave. Sektori i IT ka rëndësi strategjike, duke administruar platformat eFiling dhe SelfCare që përdorin çdo ditë mbi 100,000 tatimpagues në vend.

14 Drejtoritë Rajonale Tatimore

Çdo drejtori rajonale mbulon një rajon gjeografik të caktuar dhe raporton tek Zëvendësdrejtori i Përgjithshëm për Çështjet Territoriale. Drejtoritë rajonale kryejnë shërbimin e drejtpërdrejtë të tatimpaguesve, kontrolle tatimore, dhe arkëtimin e detyrimeve në nivel vendor.

Lista e plotë e 14 drejtorive rajonale:

1. Drejtoria e Tatimpaguesve të Mëdhenj, Tiranë
2. Drejtoria Rajonale Tatimore Tiranë
3. Drejtoria Rajonale Tatimore Durrës
4. Drejtoria Rajonale Tatimore Vlorë
5. Drejtoria Rajonale Tatimore Berat
6. Drejtoria Rajonale Tatimore Fier
7. Drejtoria Rajonale Tatimore Elbasan
8. Drejtoria Rajonale Tatimore Korçë
9. Drejtoria Rajonale Tatimore Lezhë
10. Drejtoria Rajonale Tatimore Shkodër
11. Drejtoria Rajonale Tatimore Dibër
12. Drejtoria Rajonale Tatimore Gjirokastër
13. Drejtoria Rajonale Tatimore Kukës
14. Drejtoria Rajonale Tatimore Sarandë

Drejtoria e Tatimpaguesve të Mëdhenj trajton kompanitë me xhiro të lartë dhe operon veçmas nga drejtoria rajonale e Tiranës. Selia e saj ndodhet në Rrugën George W. Bush, përballë Parlamentit. Bizneset e mëdha kanë procedura të veçanta kontrolli dhe raportimi, të cilat menaxhohen ekskluzivisht nga kjo drejtori.

DPT ka ndërtuar një ekosistem të plotë shërbimesh dixhitale gjatë dekadës së fundit. Sot, shumica e ndërveprimeve mes tatimpaguesit dhe administratës tatimore kryhen online, pa pasur nevojë të vizitoni zyrat fizike. Kjo ka reduktuar ndjeshëm kohën e pritjes dhe burokracinë.

Portali eFiling

Portali eFiling (efiling.tatime.gov.al) është platforma kryesore e deklarimit elektronik të DPT. Këtu kryeni deklaratat mujore dhe vjetore të TVSH-së, tatimit mbi fitimin, tatimit mbi të ardhurat personale, dhe kontributeve të sigurimeve shoqërore e shëndetësore.

Për të hapur llogari, ju nevojitet vetëm numri NIPT (NUIS). Sistemi gjeneron kredencialet e aksesit menjëherë. Nëse harroni fjalëkalimin, rivendosja bëhet online pa vizitë në zyrë, një shërbim i ri që ka eliminuar radhët e gjata tek sportelet.

Nëpërmjet eFiling mund gjithashtu të shikoni gjendjen e llogarisë tatimore, historikun e deklaratave, dhe njoftimet nga DPT. Për një udhëzues të detajuar mbi përdorimin e këtij portali, lexoni artikullin tonë mbi portalin e deklarimit elektronik eFiling.

Portali SelfCare

SelfCare është portali i dytë i rëndësishëm i DPT, i fokusuar tek fiskalizimi dhe menaxhimi i certifikatave elektronike. Përmes tij menaxhoni pajisjet fiskale, monitoroni faturat e lëshuara, verifikoni statusin e certifikatave, dhe kryeni veprime në kohë reale.

DPT i nxit të gjithë tatimpaguesit të familjarizohen me SelfCare, duke filluar me versionin Test para se të kalojnë në përdorim të plotë. Portali është i domosdoshëm për çdo biznes që lëshon fatura elektronike. Detaje mbi funksionalitetet e portalit gjeni në udhëzuesin tonë për SelfCare.

Shërbimet në e-Albania

DPT ka publikuar 9 shërbime të rëndësishme në platformën e-Albania, të aksesueshme 24 orë, 7 ditë në javë, pa asnjë kosto. Me kredencialet tuaja të e-Albania mund të shkarkoni këto vërtime:

• Vërtetim pagese detyrimesh tatimore
• Vërtetim xhiroje për 3 vitet e fundit
• Vërtetim përgjegjësish tatimore
• Vërtetim statusi (aktiv ose pasiv, me datë)
• Vërtetim regjistrimi si investitor
• Vërtetim pagese kontributesh shoqërore
• Vërtetim pronësie automjeti
• Vërtetim për individë të paregjistruar
• Vërtetim pagese kontributesh individuale

Disa prej këtyre shërbimeve japin përgjigje në kohë reale. Vërtetimet e lëshuara elektronikisht mbajnë nënshkrim dhe vulë dixhitale, duke i bërë ligjërisht të vlefshme pa nevojë për vulë fizike ose nënshkrim me dorë.

Platforma Qendrore e Faturave

Platforma Qendrore e Faturave është sistemi kombëtar i monitorimit të faturave elektronike, i ngritur si pjesë e fiskalizimit. Çdo faturë tatimore kalon nëpër këtë platformë, duke mundësuar transparencë të plotë në transaksionet tregtare mes bizneseve.

Sistemi garanton që DPT ka akses në kohë reale tek të dhënat e faturave, duke reduktuar mundësinë e evazionit dhe duke lehtësuar kontrollet tatimore. Për më shumë mbi funksionimin e kësaj platforme, lexoni udhëzuesin tonë mbi platformën qendrore të faturave.

Si Funksionon Regjistrimi (NIPT)

Regjistrimi i një biznesi të ri fillon tek Qendra Kombëtare e Biznesit (QKB), jo tek DPT direkt. Kjo është një pikë që shpesh keqkuptohet. QKB gjeneron automatikisht numrin NIPT (Numri i Identifikimit të Personit të Tatueshëm), i cili shërben si identifikuesi juaj unik në sistemin tatimor shqiptar.

Pas miratimit të regjistrimit, QKB njofton DPT-në elektronikisht. Kjo do të thotë se ju nuk duhet të shkoni fizikisht tek DPT për t'u regjistruar. Regjistrimi në QKB përbën njëkohësisht regjistrim në katër institucione:

• Administratën tatimore qendrore dhe vendore
• Skemën e sigurimeve shoqërore
• Skemën e sigurimeve shëndetësore
• Inspektoriatin e punës

Ditën pas regjistrimit fillestar, duhet të aktivizoni llogarinë tatimore në efiling.tatime.gov.al. Për këtë ju nevojitet vetëm numri NIPT. Ky hap është i detyrueshëm: pa llogari aktive në eFiling, nuk mund të dorëzoni deklarata tatimore dhe rrezikoni gjoba për mosdeklarim.

Cikli i Detyrimeve Tatimore

Pas regjistrimit, biznesi hyn në ciklin e rregullt të detyrimeve tatimore. Kjo përfshin deklarimin periodik (mujor ose tremujor, sipas llojit të tatimit dhe madhësisë së biznesit), pagesën brenda afateve ligjore, dhe mbajtjen e dokumentacionit kontabël sipas standardeve në fuqi.

DPT ka krijuar platforma informuese për 11 kategori tatimpaguesish, duke përfshirë persona juridikë, individë, tregtarë ambulantë, fermerë, ndërmarrje të vogla, dhe ndërmarrje të mëdha. Çdo kategori ka broshura dhe video informuese që mbulojnë ciklin e plotë: nga regjistrimi deri tek mbyllja e biznesit.

Fiskalizimi është detyrë e çdo biznesi që nga 1 janari 2021. Faturat elektronike lëshohen nëpërmjet sistemit të fiskalizimit, i cili garanton transparencë dhe përputhshmëri me legjislacionin. Moslëshimi i faturave të fiskalizuara sjell gjoba të rënda dhe mund të çojë deri në mbyllje të aktivitetit.

Të Drejtat Kryesore

Si tatimpagues në Shqipëri, ju keni të drejta ligjore kur ndërveproni me DPT. Ligji Nr. 9920 garanton ndër të tjera:

• Të drejtën për informim mbi detyrimet dhe afatet tuaja
• Të drejtën për trajtim të barabartë dhe jo diskriminues
• Të drejtën për konfidencialitet të të dhënave tuaja tatimore
• Të drejtën për apelim të çdo vendimi administrativ
• Të drejtën për përfaqësim nëpërmjet kontabilistit ose avokatit tuaj

Këto nuk janë thjesht parime teorike. DPT ka detyrimin ligjor t'ju informojë për bazën ligjore të çdo veprimi që ndërmerr ndaj jush, t'ju japë kohë të mjaftueshme për t'u përgjigjur, dhe të respektojë afatet procedurale të parashikuara nga ligji.

Avokati i Tatimpaguesve

Avokati i Tatimpaguesve është strukturë e pavarur vendimmarrëse brenda Ministrisë së Financave dhe Ekonomisë. Roli i tij: mbrojtja e të drejtave të tatimpaguesve përballë administratës tatimore, kur ata ndjekin se janë trajtuar padrejtësisht.

Avokati ka autoritetin të kërkojë informacion dhe sqarime nga çdo punonjës i administratës tatimore. Mund t'u urdhërojë drejtorive rajonale të shqyrtojnë ankesat e tatimpaguesve individualë ose grupeve. Gjithashtu mund t'u urdhërojë drejtorive funksionale në DPT të rishikojnë procedura të caktuara. Nëse konstaton probleme sistematike, rekomandon ndryshime në procedurat tatimore ose në vetë legjislacionin.

Çdo tatimpagues, grup tatimpaguesish, shoqatë, ose institucion që mbron interesat e tatimpaguesve ka të drejtë të ankohet tek Avokati. Ankesa nuk kërkon formë të veçantë: mjafton të shprehni qartë objektin e ankesës. Të gjitha shërbimet e Avokatit janë falas.

Një pikë e rëndësishme: Avokati i Tatimpaguesve nuk është pjesë e procesit administrativ të rishikimit tatimor dhe nuk e zëvendëson atë. Ndërhyrja e tij është plotësuese, jo alternative ndaj apelimit formal.

Apelimi Tatimor

Nëse nuk bini dakord me një vendim të DPT (gjobë, rivlerësim, ose refuzim rimbursimi), hapi i parë formal është apelimi administrativ. Drejtoria e Apelimit Tatimor, strukturë e veçantë brenda Ministrisë së Financave, shqyrton ankimet kundër vendimeve të administratës tatimore.

Procesi ka afate strikte që duhen respektuar. Mosrespektimi i afateve procedurale mund të humbë të drejtën e apelimit. Pas shterimit të rrugës administrative, tatimpaguesi ka të drejtë t'i drejtohet gjykatës administrative. Rekomandohet që të konsultoheni me kontabilistin ose avokatin tuaj para se të filloni procesin e apelimit.

Fiskalizimi (nga 2021)

Hapi më i madh i modernizimit të DPT ishte vendosja e sistemit të fiskalizimit, bazuar në Ligjin Nr. 87/2019 "Për Faturën dhe Sistemin e Monitorimit të Qarkullimit". Nga 1 janari 2021, bizneset filluan të lëshojnë fatura elektronike që regjistrohen në kohë reale tek serverët e DPT.

Ky sistem është projektuar në përputhje me legjislacionin evropian, si pjesë e procesit të integrimit në BE. Rezultati: transparencë e shtuar në transaksione, ulje e evazionit fiskal, dhe bazë e dhënash qendrore ku DPT ka akses të menjëhershëm tek çdo faturë e lëshuar.

Ndryshimet 2025-2026

Viti 2025 solli ndryshime të rëndësishme për tatimpaguesit individualë. Nga 1 janari 2025, neni 22 i ligjit mbi tatimin mbi të ardhurat personale hyri në fuqi me zbritje të reja nga baza tatimore:

• Zbritje prej 48,000 lekë për çdo fëmijë në ngarkim nën 18 vjeç
• Zbritje shpenzimesh arsimore deri në 100,000 lekë, për tatimpagues me të ardhura bruto vjetore nën 1.2 milionë lekë

Ligji Nr. 86/2025 mbi shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore solli lehtësira për bizneset me detyrime të vjetra të akumuluara.

Për vitin 2026, dy ndryshime madhore prekin çdo biznes: detyrimi për pajisje me terminal POS deri në fund të vitit 2026 dhe kufiri i ri i pagesave me para në dorë prej 100,000 lekë për transaksionet mes bizneseve (B2B), në fuqi nga janari 2026. Këto masa synojnë rritjen e transaksioneve dixhitale.

Drejtimi i Ardhshëm

FMN-ja rekomandon forcimin e administratës tatimore nëpërmjet auditimeve të bazuara në risk dhe dixhitalizimit të vazhdueshëm. Qeveria shqiptare ka vendosur objektivin e 60% transaksioneve dixhitale deri në vitin 2030. DPT po investon në modernizimin e sistemeve IT, trajnimin e stafit, dhe zgjerimin e shërbimeve online për të reduktuar barrën administrative mbi bizneset.

Selia Qendrore

• Adresa: Rruga Gjin Bue Shpata, Tiranë 1000
• Shërbimi për tatimpagues: Rruga "Nikolla Lena", tel. 04 22 76 840
• Email (zyra e shtypit): zyraeshtypit@tatime.gov.al
• Linja e ankesave: 0800 14 14 (pa pagesë)
• Faks: (355) 4 2276836
• Website: tatime.gov.al
• Chat live: i disponueshëm në faqen zyrtare të DPT

Drejtoritë Rajonale