OJF në SHPK: Rruga që Nuk Ekziston — dhe 3 Alternativat që Funksionojnë (Pa Tatim të Papritur)

Shumica e themeluesve presin që QKB-ja thjesht të ndryshojë formën ligjore nga OJF në SHPK, si kur ndryshon emrin ose selinë e shoqërisë. Duket si një veprim administrativ i thjeshtë. Në realitet, ligji nuk e parashikon fare këtë mundësi, dhe arsyeja është strukturore.

Ligji 9901/2008 "Për tregtarët dhe shoqëritë tregtare", Nenet 228-229, rregullon transformimin e formës ligjore. Por këto nene mbulojnë vetëm transformimet midis shoqërive tregtare: SHPK në SHA, SHA në SHPK, ose në shoqëri kolektive. Janë transformime brenda universit tregtar, ku të gjitha palët ndajnë të njëjtin regjim ligjor.

OJF-ja nuk bën pjesë në këtë univers. Ajo rregullohet nga një ligj krejtësisht i ndryshëm: Ligji 8788/2001 "Për organizatat jofitimprurëse". Dy ligje të ndara, dy regjime të ndara, dy qëllime themelore të ndara. QKB-ja i regjistron të dyja, por regjimet ligjore nuk mbivendosen.

QKB-ja nuk ka asnjë formular, asnjë procedurë, asnjë fushë në sistemin e saj elektronik për të regjistruar një kalim nga OJF në SHPK. Nëse shkoni në sportel dhe e kërkoni, përgjigja do të jetë: "Nuk ekziston." Kjo nuk është boshllëk ligjor. Është zgjedhje e qëllimshme e ligjvënësit, sepse OJF-ja dhe SHPK-ja kanë natyrë juridike thelbësisht të ndryshme.

Pasi mësojnë se transformimi nuk ekziston, shumë themelues pyesin: "Po sikur ta bashkoj OJF-në me një SHPK që ekziston tashmë? A mund ta përthithë SHPK-ja OJF-në?"

Edhe kjo rrugë është e mbyllur. Ligji 9901/2008, Nenet 216-225, rregullon bashkimet (merger) dhe përthithjet (absorption). Por edhe këtu, ligji flet vetëm për shoqëri tregtare. Një OJF nuk mund të jetë palë në një bashkim tregtar, pavarësisht se ajo mund të ketë gjeneruar të ardhura tregtare për vite me radhë. Veprimtaria tregtare nuk e ndryshon klasifikimin ligjor të entitetit.

Nëse përpiqeni të depozitoni një akt bashkimi OJF-SHPK në QKB, dosja do të refuzohet. QKB-ja nuk ka kompetencë mbi OJF-të në kontekstin e bashkimeve tregtare, dhe gjykata nuk do ta miratojë.

Shumica e themeluesve supozojnë se kur mbyllin OJF-në, pasuritë e mbetura u kthehen atyre, njësoj si aksionerët e një SHPK-je kur ajo likuidohet. Ky supozim është i gabuar.

Neni 47 i Ligjit 8788/2001 e thotë qartë: pasuritë e OJF-së NUK mund t'u shpërndahen themeluesve ose anëtarëve. Kjo është ndalim absolut, pa përjashtim. Ligji citon: "Në asnjë rast nuk lejohet shpërndarja ose disponimi në favor të anëtarëve ose personave të tjerë që janë subjekt i aktit të themelimit."

Nëse OJF-ja ka përfituar përjashtim tatimor ose ka marrë grante shtetërore, pasuritë e mbetura pas likuidimit duhet t'i kalojnë një OJF-je tjetër me qëllime të ngjashme. Gjykata e vendos këtë gjatë procesit të mbylljes.

Por ka një dallim thelbësor: shpërndarja e pasurive (e ndaluar) nuk është e njëjtë me shitjen e tyre në vlerë tregu (e lejuar). OJF-ja mund të shesë pajisje, mjete, pronë intelektuale ose aktive të tjera me çmim tregu, përderisa transaksioni bëhet me kushte tregu dhe dokumentohet plotësisht.

Ligji nuk lejon transformim të drejtpërdrejtë, por lejon zgjidhje praktike. Këtu janë tre alternativat, nga më e thjeshta te më e ndërlikuara.

Alternativa 1 (e rekomanduar): Themeloni SHPK të re personalisht. Themeluesit e OJF-së regjistrojnë një SHPK të re në emrin e tyre personal. Të gjitha kontratat e reja tregtare, faturat dhe klientët kalohen te SHPK-ja që nga dita e parë. OJF-ja mbyllet veçmas, sipas procedurës ligjore, në paralel. SHPK-ja mund të jetë operative brenda 1-2 javësh. Kjo është rruga më e pastër: pa komplikime me transferim pasurish, pa rrezik tatimor.

Alternativa 2: OJF-ja shet aktive te SHPK-ja e re me çmim tregu. Nëse OJF-ja ka pasuri fizike me vlerë (pajisje, automjete, pronë), ajo mund t'i shesë te SHPK-ja e re. Kërkohet vlerësim i pavarur nga ekspert i licencuar. 15% tatim mbi fitimin kapital zbatohet mbi diferencën midis çmimit të shitjes dhe vlerës kontabël.

Alternativa 3: OJF-ja bëhet ortake në SHPK-në e re. Ligji 9901/2008 lejon që një person juridik, përfshirë një OJF, të jetë ortak në SHPK. Por dividendët që merr OJF-ja nuk mund t'u shpërndahen themeluesve (Neni 47). Kjo alternativë ka kuptim vetëm nëse doni ta mbani OJF-në aktive.

Për shumicën e lexuesve, Alternativa 1 është përgjigja. Lexoni gjithashtu krahasimin Person Fizik vs SHPK para regjistrimit.

Kalimi ka pasoja tatimore që duhet t'i keni të qarta përpara se të filloni. Gabimi më i shpeshtë: themeluesit fillojnë procesin pa llogaritur kostot tatimore të secilës fazë.

Gjatë mbylljes së OJF-së: çdo të ardhur tregtare tatohet me 15% CIT deri në ditën e fundit. Duhet të merrni vërtetimin për shlyerjen e detyrimeve tatimore nga Administrata Tatimore para se gjykata të miratojë mbylljen.

Regjimi tatimor i SHPK-së së re: 15% tatim mbi fitimin (CIT); 20% TVSH nëse xhiroja vjetore kalon 10 milion ALL; 8% tatim mbi dividendën; kontribute sigurimi shoqëror rreth 16.7% të pagës bruto.

Paralajmërim: mos transferoni aktive pa dokument. Çdo transferim pa faturë dhe pa pagesë bankare përbën shpërndarje të ndaluar sipas Nenit 47 dhe rrezikon sanksione tatimore dhe penale.

1. Kontrolloni statutin e OJF-së — kush vendos për mbylljen dhe ku shkojnë pasuritë.
2. Regjistroni SHPK-në e re — personalisht në QKB. Kosto rreth 100,000 ALL, kapital minimal 100 ALL, afat 1-3 ditë pune.
3. Transferoni aktivitetin tregtar — kontratat e reja lidhen nga SHPK-ja. Klientët njoftohen me shkresë.
4. Vlerësoni dhe shisni pasuritë nëse duhet — vlerësim i pavarur dhe shitje me çmim tregu.
5. Vendimi i organit kompetent për mbyllje — Asambleja ose bordi miraton mbylljen. Procesverbali noterizëohet.
6. Caktoni likuidatorin — personi përgjegjës për shlyerjen e detyrimeve sipas Nenit 47.
7. Merrni vërtetimin tatimor — nga Administrata Tatimore.
8. Depozitoni kërkesën në Gjykatën e Shkallës së Parë Tiranë — gjykata miraton mbylljen.
9. Çregjistrim nga QKB-ja pas vendimit gjyqësor.

Afatet: SHPK-ja juaj e re mund të jetë operative brenda 1-2 javësh. Mbyllja e OJF-së zgjat 6-9 muaj nga vendimi deri në çregjistrim. Na kontaktoni për të vlerësuar rastin tuaj specifik.