Ortaku Juaj po ju Merr Para — dhe Ligji e Lejon. Ja Çfarë Duhet të Dini.

Në SH.P.K me 2 ortakë, fitimi shpërndahet si dividendë — me tatim 8%. Por çfarë ndodh kur njëri ortak cakton vetes pagë mujore 300,000 lekë ndërsa tjetri nuk merr pagë? Ortaku me pagë ul fitimin e shoqërisë (paga është shpenzim), merr para çdo muaj, dhe paguan tatim progresiv (13% mbi 200,000 ALL). Ortaku pa pagë pret dividendën në fund të vitit — por fitimi është ulur nga paga e ortakut tjetër.

Shembull: SH.P.K me fitim bruto 6 milionë lekë. Ortaku A merr pagë 3.6 milionë/vit. Fitimi mbetet 2.4 milionë. Dividenda për secilin: 1.2 milionë × 8% = 96,000 lekë tatim. Por Ortaku A ka marrë gjithsej 4.8 milionë (pagë + dividendë), Ortaku B vetëm 1.2 milionë — me të njëjtin përqindje pronësie.

Kjo nuk është e paligjshme — por është e padrejtë. Dhe ndodh çdo ditë në SH.P.K ku kontabilisti nuk raporton tek të dy ortakët njësoj. Kush e kontrollon kontabilistin, kontrollon paratë.

Ortaku tërheq 500,000 lekë nga llogaria e shoqërisë "si hua." Nuk ka kontratë, nuk ka interes, nuk ka afat kthimi. Në kontabilitet, regjistrohet si "hua ndaj palëve të lidhura." Në realitet, ato para nuk kthehen kurrë.

DPT-ja e njeh këtë skemë: hua pa kontratë, pa interes, pa afat = dividendë e fshehur. Tatimi: 8% mbi shumën + gjobë administrative + kamatë-vonesë. Për 500,000 lekë: 40,000 lekë tatim + gjobë deri 50,000 lekë + gjobë 0.06%/ditë nga data e tërheqjes.

Rreziku i transfer pricing: nëse hua jepet me interes 0% ndërsa norma e tregut është 5-7%, DPT-ja mund ta konsiderojë diferencën si përfitim të tatueshëm. Ligji 29/2023 i jep DPT-së fuqinë të riklasifikojë çdo transaksion midis palëve të lidhura, përfshirë ortakët e SH.P.K-së.

Mbrojtja e vetme: kontratë huaje me kushte tregu, interes të dokumentuar, dhe afat kthimi real. Kontabilisti duhet ta ngrejë këtë alarm para se ortaku të tërheqë para, jo pas.

SH.P.K ka kapital themeltar 100,000 lekë, 50-50 midis dy ortakëve. Ortaku A propozon rritje kapitali me ortak të ri: investim 200,000 lekë për 40% të shoqërisë. Ortaku B pranon pa llogaritje. Rezultati: Ortaku B tani zotëron 30% (jo 50%) — ka humbur 20% të pronësisë pa shitur asnjë kuotë.

Ky mekanizëm quhet hollim kapitali (dilution). Në vetvete nuk është i paligjshëm — por ndodh kur njëri ortak e kupton llogaritjen dhe tjetri jo. Vlera reale e kuotës nuk është kapitali themeltar — është vlera neto e pasurive (goodwill, inventar, klientë, kontrata).

Kontabilisti i pavarur e llogarit vlerën reale të kuotës para çdo ndryshimi pronësie. Pa këtë vlerësim, ortaku që nuk llogarit shet kuotën e tij nën çmimin real — dhe diferenca shkon tek ortaku që di të llogarisë.

Ligji për tregtarët (Nr. 9901/2008) parashikon daljen e ortakut — por procedura praktike është e komplikuar. Ortaku që del ka të drejtë të marrë vlerën e kuotës së tij bazuar mbi bilancin e fundit. Por cili bilanc? Ai që kontabilisti i ortakut tjetër e ka përgatitur?

Problemet tipike: pasuria e shoqërisë nuk reflektohet plotësisht në bilanc (klientë, emri i mirë, kontrata afatgjata), borxhet janë fshehur ose shtyrë, inventari nuk përputhet me realitetin, fitimi i vitit aktual nuk është llogaritur ende.

Ortaku që del duhet të kërkojë: bilanc të kontrolluar (audit) nga kontabilist i pavarur, vlerësim të pasurive jashtë bilancit, llogaritje të fitimit aktual deri në datën e daljes, verifikim të borxheve ndaj palëve të treta.

Pa këto, ortaku që del merr 100,000 lekë kapital themeltar ndërsa vlera reale e kuotës mund të jetë 2-3 milionë. Diferenca humbet — ligjërisht.

Çelësi nuk është "kontabilist më i mirë" — çelësi është kontabilist i pavarur. Në SH.P.K me 2+ ortakë, kontabilisti duhet t'i raportojë të gjithë ortakëve njësoj. Nëse kontabilisti është "njeriu i Ortakut A," Ortaku B nuk ka informacion — ka besim. Dhe besimi nuk mban gjykatë.

Kontrollët që parandalojnë problemet: raport mujor i dërguar të gjithë ortakëve (jo vetëm administratorit), miratim i shkruar para çdo tërheqjeje mbi 50,000 lekë, kontratë formale për çdo hua ndaj ortakëve, vlerësim vjetor i vlerës reale të kuotave, bilanc i audituar çdo vit — jo vetëm kur kërkohet.

Nëse jeni ortak në SH.P.K dhe nuk merrni raport financiar të detajuar çdo muaj — nuk po mbikëqyrni biznesin tuaj. Po u besoni ortakëve tuaj me sytë mbyllur. Na kontaktoni për një vlerësim konfidencial të situatës suaj financiare brenda ortakërisë.