Dietat e Punonjësve – Llogaritja dhe Taksimi

Dietat janë shpërblime ditore që punëdhënësi u jep punonjësve kur i dërgon me shërbim jashtë vendit të zakonshëm të punës, qytete të tjera, rajone ose jashtë shtetit. Dietat kanë si qëllim mbulimin e shpenzimeve shtesë të ushqimit dhe shpenzimeve personale të ndryshme gjatë udhëtimit pune, ndaj të cilat punonjësi nuk do të ekspozohej nëse qëndronte në vendin e zakonshëm.

Në Shqipëri, dietat rregullohen nga Kodi i Punës, VKM-të specifike (kryesisht VKM nr. 997, datë 10.12.2010), dhe udhëzimet tatimore të DPT-së. Ndahen në dy kategori kryesore: dieta brenda vendit, për udhëtime pune brenda territorit shqiptar, zakonisht kur kërkojnë fjetje jashtë shtëpisë; dhe dieta jashtë vendit (komandime), për udhëtime pune ndërkombëtare, me norma të ndryshme sipas destinacionit.

Për sektorin publik, normat e dietave përcaktohen me VKM dhe janë detyruese: sipas VKM nr. 997, datë 10.12.2010, për udhëtime brenda vendit dieta është 500 lekë/ditë për udhëtim brenda ditës mbi 50 km dhe 1,000 lekë/ditë mbi 100 km; për udhëtime me fjetje jashtë vendbanimit dieta ditore është 10% e pagës mujore me kufi maksimal 2,500 lekë/ditë, plus shpenzimet e fjetjes deri në 3,000 lekë/natë. Për udhëtime jashtë vendit dietat përcaktohen sipas VKM-së përkatëse për udhëtimet jashtë vendit, me ndryshime sipas vendit të destinacionit. Normat e sektorit publik janë norma referuese edhe për sektorin privat.

Për sektorin privat, punëdhënësi ka fleksibilitet: vendos vetë normat e dietave nëpërmjet rregullores së brendshme, kontratës kolektive ose kontratës individuale. Megjithatë, për efekt tatimor, administrata tatimore pranon si shpenzim të zbritshëm pa tatim vetëm dietat deri në nivelin e VKM-së. Vlera e dietave mbi nivelin e VKM-së trajtohet si e ardhurë shtesë e punonjësit dhe i nënshtrohet tatimit mbi të ardhurat dhe kontributeve të sigurimeve. Ne llogarisim saktë kufirin e pranueshmërisë tatimore.

Dietat brenda normave të VKM-së gëzojnë trajtim tatimor preferencial: janë plotësisht të përjashtuara nga tatimi mbi të ardhurat personale dhe nga kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore — nuk konsiderohen pagë dhe nuk përfshihen në bazën e llogaritjes. Dietat mbi normat e VKM-së trajtohen si e ardhurë shtesë e punonjësit: mbahet tatimi mbi të ardhurat sipas shkallëve progresive dhe kontributet e sigurimeve mbi shumën e tepërt.

Për punëdhënësin, dietat brenda normave VKM pranohen si shpenzim i zbritshëm 100% nga tatimi mbi fitimin, me kusht dokumentacionin e plotë: urdhër udhëtimi i nënshkruar, fatura akomodimi, biletë udhëtimi, raport udhëtimi. Mungesa e dokumentacionit çon në mosnjohuri gjatë kontrollit tatimor dhe riklasifikim si shpërndarje e fshehur fitimi. Ne sigurojmë klasifikimin dhe dokumentimin e duhur.

Për të justifikuar dietat si shpenzim tatimor dhe për të shmangur rikualifikimin gjatë kontrollit tatimor, punëdhënësi duhet të mbajë dosje të plotë për çdo udhëtim pune: urdhërin e udhëtimit të nënshkruar nga titullari i kompanisë ose personi i autorizuar (me destinacion, datë fillimi e mbarimi, qëllimin e udhëtimit); raportin e udhëtimit pas kthimit (rezultatet dhe takimet e mbajtura); dhe faturat justifikuese të shpenzimeve (biletë, faturë hoteli, transport).

Dietat regjistrohen në kontabilitet sipas natyrës: si shpenzim personeli (llogaria e pagave dhe shpenzimeve të personelit) ose si shpenzim udhëtimi dhe reprezentimi. Inspektorët tatimore gjatë auditimit kontrollojnë sistematikisht: ekzistencën dhe vlefshmërinë e urdhrit të udhëtimit; lidhjen e drejtpërdrejtë mes udhëtimit dhe veprimtarisë së biznesit; dhe respektimin e normave VKM. Ne përgatisim dokumentacionin e plotë të dietave.