TVSH 2 Live: Normat e TVSH-së në Shqipëri dhe Si Zbatohen në Bizneset Tuaja

Shqipëria zbaton katër nivele normash TVSH aktuale sipas Ligjit Nr. 92/2014 dhe ndryshimeve të bëra nga Ligji Nr. 79/2025:

Secila normë ka logjikën e saj ekonomike dhe politike. Norma standarde 20% mbërthen shumicën e transaksioneve. Normat e reduktuara 6% dhe 10% janë instrument politik për të mbështetur sektorë prioritarë. Norma zero mundëson rimbursim të TVSH-së hyrëse dhe e bën eksportin konkurrues ndërkombëtarisht.

Krahasimi i normave ka rëndësi praktike të drejtpërdrejtë: dy biznese me të njëjtën xhiro bruto mund të kenë detyrime TVSH krejtësisht të ndryshme vetëm sepse operojnë në sektorë të ndryshëm. Të kuptosh këtë diferencë është hapi i parë drejt planifikimit tatimor efektiv. Për kuadrin ligjor të plotë, referojuni tatimit mbi vlerën e shtuar: udhëzuesi praktik.

---

Çfarë përfshin

Norma 20% zbatohet mbi çdo furnizim mallrash dhe shërbimesh brenda Shqipërisë që nuk hyn shprehimisht në kategoritë e reduktuara, zeroes, ose të përjashtuara. Kjo norma mbulon:

• Shitja e mallrave (elektronikë, veshje, materiale ndërtimi, mobilje, pajisje zyre)
• Shërbime profesionale (konsulencë, kontabilitet, avokati, projektim, IT)
• Shërbime riparimi dhe instalimi
• Qera ambjentesh komerciale dhe magazinash
• Shërbime reklamimi dhe marketingu
• Shumica e transaksioneve B2B dhe B2C

Rregulli bazë: nëse nuk mund të identifikoni një normë tjetër specifike, norma e duhur është 20%.

Llogaritja praktike

Shembull: agjensi marketingu

Kjo agjensi lëshon fatura shërbimi 500,000 lekë pa TVSH në muaj.

• TVSH output: 500,000 × 20% = 100,000 lekë
• Fatura totale: 600,000 lekë
• Blerjet e agjensisë (softuer, pajisje): 150,000 lekë + TVSH 30,000 lekë
• Detyrimi neto: 100,000 - 30,000 = 70,000 lekë paguhet shtetit

Shembull: dyqan material ndërtimi

• Shitje mujore: 3,000,000 lekë pa TVSH
• TVSH output: 3,000,000 × 20% = 600,000 lekë
• Blerje nga furnitorët: 2,000,000 lekë + TVSH 400,000 lekë
• Detyrimi neto: 600,000 - 400,000 = 200,000 lekë

Kur kjo normë shkakton probleme

Bizneset me normë 20% që blejnë nga furnitorë me normë të reduktuar ose të përjashtuar nuk gëzojnë kreditim të plotë. Nëse blini produkte bujqësore me 10% dhe i rishisni me 20%, shteti e di këtë diferencë dhe mund t'ju pyesë për justifikim. Kontabilizimi i saktë i normave të ndryshme brenda të njëjtit biznes kërkon kujdes të veçantë.

---

Çfarë përfshin

Norma 10% është norma e reduktuar specifike për inputet bujqësore, siç specifikohet në nenin 49 të Ligjit 92/2014:

• Plehra kimike dhe organike
• Pesticide dhe herbicide të licencuara
• Fara dhe fidanë të certifikuara
• Paketa irigimi dhe materiale bujqësore
• Disa pajisje bujqësore sipas listës specifike të Ministrisë

Qëllimi është ulja e kostos së inputeve për fermerët dhe prodhuesit bujqësorë shqiptarë, duke rritur konkurrueshmërinë ndaj importeve.

Llogaritja praktike

Shembull: magazinë bujqësore

Magazina shet plehra dhe fara me 10% TVSH dhe blen mallra me 20% nga distribuitorët.

• Shitje mujore: 2,000,000 lekë pa TVSH
• TVSH output: 2,000,000 × 10% = 200,000 lekë
• Blerje importi plehra: 1,200,000 lekë + TVSH 240,000 lekë (norma doganore)
• Rezultati: 200,000 - 240,000 = -40,000 lekë kredit

Magazina nuk paguan TVSH dhe ka kredit 40,000 lekë. Kjo situatë e "norma output < norma input" është strukturale për shumë biznese bujqësore.

Shembull: fermë e vogël me regjistrim vullnetar TVSH

Ferma blen fara 500,000 lekë me 10% TVSH (50,000 lekë) dhe plehra 300,000 lekë me 10% (30,000 lekë). Shitjet e prodhimit bujqësor janë 0% (eksport) ose të përjashtuara (tregti vendase e produkteve bruto bujqësore pa përpunim).

Situata e kredisë tatimore është komplekse dhe kërkon analizë individuale.

Gabime të shpeshta me normën 10%

Gabimi kryesor: aplikimi i normës 10% mbi produktet bujqësore të përpunuara. Çdo produkt ushqimor i përpunuar (konserva, djathë, salcë, mish i ambalazhuar) nuk ka normë 10% automatike. Shumica e ushqimeve të përpunuara tatohen me 20%. Vetëm inputet e prodhimit bujqësor (jo produktet finale) kanë normë 10%.

---

Çfarë përfshin

Norma 6% është aplikimi më i gjerë dhe më i diskutuar. Paketa Fiskale 2024 e zgjëroi listën, ndërsa Ligji 79/2025 e konfirmoi. Kategoritë kryesore:

Akomodim turistik:

• Hotele, motele, bujtina, pensione
• Apartamente me qira afatshkurtër (Airbnb dhe platforma të ngjashme nëse janë të regjistruara)
• Agriturizma të certifikuara nga Ministria e Turizmit
• Kampe turistike të licencuara

Restorante dhe shërbime ushqimore:

• Ngrënia brenda restoranteve dhe kafeterive (dine-in)
• Shërbimi i ushqimit me porosi (delivery dhe takeaway) kur biznesi ka NIPT si restorant
• Catering i certifikuar

Kulturë, edukim dhe media:

• Libra dhe tekste shkollore (fizik dhe dixhital)
• Revista dhe gazeta (format fizik dhe elektronik nga 2024)
• Software edukativ i licencuar
• Bileta për ngjarje kulturore të licencuara

Shërbime specifike shëndetësore dhe sociale:

• Disa kategori shërbimesh shëndetësore private sipas listës së Këshillit të Ministrave (jo të gjitha, kontrolloni listën e përditësuar)

Transport:

• Autobuzë elektrikë të transportit publik urban
• Disa kategori transporti publik të licencuara

Llogaritja praktike

Shembull: hotel 4-ylber në Tiranë

• Të ardhura mujore nga dhomat: 4,000,000 lekë pa TVSH
• TVSH output (6%): 4,000,000 × 6% = 240,000 lekë
• Blerje materiale pastrimi, ushqime, shërbime: 1,800,000 lekë + TVSH 360,000 lekë (20%)
• Rezultati: 240,000 - 360,000 = -120,000 lekë kredit

Ky hotel gjenerohet kredit TVSH çdo muaj sepse norma output (6%) është shumë më e ulët se norma input (20%). Pas 3 muajsh radhazi me kredit, hoteli ka të drejtë të kërkojë rimbursim cash.

Shembull: restorant me menu të kombinuar

Restoranti shet ushqim dine-in (normë 6%), pijet alkoolike (normë 20%), dhe cigare (produkt i akcizës, normë 20%).

• Shitje ushqim dine-in: 1,500,000 lekë × 6% = 90,000 lekë TVSH output
• Shitje pije + cigare: 500,000 lekë × 20% = 100,000 lekë TVSH output
• Total TVSH output: 190,000 lekë
• Blerje ushqime, pije, staf: 1,200,000 lekë × 20% = 240,000 lekë TVSH input
• Detyrimi neto: 190,000 - 240,000 = -50,000 lekë kredit

Kur biznesi ka norma të shumëfishta, fatura duhet të ndajë qartë secilën linjë sipas normës. Programet kontabël moderne (p.sh. Alpha, Financa 5) e bëjnë këtë ndarje automatikisht.

Shembull: shtëpi botuese

• Shitje librash: 800,000 lekë × 6% = 48,000 lekë TVSH output
• Blerje letër, shtyp: 500,000 lekë × 20% = 100,000 lekë TVSH input
• Rezultati: 48,000 - 100,000 = -52,000 lekë kredit

Industria botuese ka strukturalisht kredit TVSH permanent, që e bën rimbursimin instrument i rëndësishëm financiar.

Gabime të shpeshta me normën 6%

Gabim 1: Aplikimi i 6% mbi pijet alkoolike në restorant

Pija alkoolike është gjithmonë 20%, edhe nëse shitet në restorant. Vetëm ushqimi (jo pija) ka normë 6% brenda restorantit.

Gabim 2: Qira afatgjatë e banesës vs qira turistike Airbnb

Qira afatgjatë (mbi 30 ditë) e banesave është e përjashtuar nga TVSH (jo me normë 6%). Vetëm qira afatshkurtër turistike (siç rregullohet nga ligji i akomodimit) ka normë 6%.

Gabim 3: "Restorant" vs "kafene shërbim i shpejtë"

Jo të gjitha vendet ku servohet ushqim janë automatikisht restorant me normë 6%. Kafenetë me shitje kryesisht kafeje (produkt me 20%) duhet të ndajnë qartë shitjet sipas normës.

---

Çfarë përfshin

Norma zero (0%) zbatohet sipas neneve 50-51 të Ligjit 92/2014 dhe dallon thelbësisht nga "përjashtimi" nga TVSH:

Eksporte mallrash:

• Çdo eksport i mallrave materiale jashtë territorit shqiptar, i dokumentuar me deklaratë doganore
• Lëndë e parë, produkte të përfunduara, makineri dhe pajisje

Eksporte shërbimesh:

• Shërbime IT dhe software për klientë jashtë Shqipërisë
• Konsulencë e ofruar për biznese me seli jashtë vendit
• Shërbime financiare për jorezidentë (të specifikuara)

Transport ndërkombëtar:

• Transporti i mallrave me destinacion ose origjinë jashtë Shqipërisë
• Shërbime porti dhe aeroporti ndërkombëtar

Furnizimet diplomatike:

• Mallra dhe shërbime për ambasada dhe organizata ndërkombëtare të akredituara në Shqipëri
• Ar i shitur Bankës së Shqipërisë

Dallimi kritik: normë 0% kundrejt përjashtimit

Ky dallim është ndoshta gabimi konceptual më i shtrenjtë në TVSH:

Shembull: eksportues i mallrave tekstile

Kompania shet mallra 5,000,000 lekë jashtë vendit (0% TVSH). Blen lëndë të parë vendase 3,000,000 lekë me 20% TVSH.

• TVSH output: 5,000,000 × 0% = 0 lekë
• TVSH input: 3,000,000 × 20% = 600,000 lekë
• Kredit i akumuluar: 600,000 lekë
• Pas 3 muajsh kredit: kërkon rimbursim 600,000 lekë

Ky është avantazhi i normës zero: eksportuesi rimburson TVSH-në e paguar vendase dhe eksporton çmim konkurrues ndërkombëtarisht.

Shembull: agjenci shërbimesh IT për klientë gjermanë

• Shërbime IT 1,000,000 lekë/muaj × 0% = 0 TVSH output
• Shpenzime infrastrukturë (server, softuer): 200,000 lekë × 20% = 40,000 lekë TVSH input
• Kredit 40,000 lekë/muaj kumulohet
• Pas 3 muajsh: kërkon rimbursim 120,000 lekë

Dokumentimi për normën 0%

Norma zero kërkon dokumentim rigoroz. Autoriteti Tatimor ka të drejtë të sfidojë normën zero nëse mungon dokumentacioni i duhur. Bazën ligjore të plotë për normat zero të eksporteve e gjeni te ligji për TVSH: analiza e neneve kryesore.

• Eksporte mallrash: deklarata doganore (SAD), fatura e eksportit, dokumenti i transportit (CMR, B/L, AWB)
• Eksporte shërbimesh: kontrata me klientin e jashtëm, prova transferimi bankar ndërkombëtar, korrespondencë që vërteton vend jashtë Shqipërisë
• Transport ndërkombëtar: licenca e transportuesit, çmimi i faturuar, dokumentet e destinacionit

Pa dokumentacion, Autoriteti Tatimor mund ta riklasifikojë normën zero si 20% dhe t'ju detyrojë të paguani diferencën me gjoba.

---

Bizneset me norma të shumëfishta

Shumë biznese shqiptare operojnë me norma të shumëfishta brenda të njëjtit aktivitet. Kjo krijon kompleksitet kontabël por edhe mundësi optimizimi.

Dyqan ushqimor + pika restorant

• Shitje ushqimesh të pagatuara (themel bujqësor): kategoritë mund të jenë 0% (produkte të papërpunuara bujqësore brenda kufijve) ose 20% (produkte të përpunuara/paketuar)
• Ushqim i pregatitur brenda dyqanit (restorant i vogël): 6%
• Pije joalkoolike: 20%
• Pije alkoolike: 20%
• Duhan: 20% + akcizë

Për çdo linjë shitjeje duhet kasierca/fatura të regjistrojë normën e saktë. Gabimet e kasës janë gjobë 20,000-50,000 lekë për transaksion.

Klinikë private

• Shërbime mjekësore të specifikuara në listën VKM: 6%
• Shërbime diagnostike laboratorike: mund të jenë të përjashtuara ose 6% sipas specifikës
• Shitje ilaçesh: 6% (ilaçe esenciale) ose 20% (produkte kosmetike/parafarmaceutike)
• Qira e ambienteve mjekësore: 20%

Klinika private duhet konsultim të veçantë tatimor për secilën linjë shërbimi. Lista e shërbimeve shëndetësore me normë 6% ndryshohet periodikisht me VKM.

Tabela krahasuese e impaktit financiar

Supozojmë biznese me xhiro bruto 10,000,000 lekë/vit (pa TVSH) dhe blerje 6,000,000 lekë me normë 20%:

Diferenca ndërmjet konsulencës (800,000 lekë detyrim) dhe eksportuesit (1,200,000 lekë rimbursim) tregon sa dramatike janë efektet e normave mbi fluksin e parave.

---

Gabimi 1: Norma e gabuar për shërbime "miks"

Biznese që ofrojnë shërbime të kombinuara (p.sh. hotel + restorante + spa + konferenca) gabojnë shpesh duke aplikuar normën 6% mbi të gjitha. Qendra SPA (masazhe, trajtime estetike) nuk ka normë 6% automatike. Salla konferencash me qira ka normë 20%. Norma 6% vlen vetëm për komponentët e akomodimit dhe shërbimit ushqimor dine-in.

Gabimi 2: "Shërbim arsimor" vs "softuer me temë arsimore"

Shërbime arsimore nga institucione të licencuara janë të përjashtuara nga TVSH. Por shitja e software-it edukativ nga kompani IT privata ka normë 6%. Distinksioni: institucioni arsimor vs kompania teknologjike. Nëse jeni kompani IT dhe shisni software edukativ, aplikoni 6%, jo përjashtim.

Gabimi 3: Delivery ushqimi nga app-et e third-party

Nëse restoranti punon me Glovo, Bolt Food ose platforma të ngjashme, norma e TVSH-së mbi furnizimin e restorantit ndaj platformës mbetet 6% (furnizim ushqimi). Por komisioni i platformës ndaj restorantit ka normë 20%. Janë dy transaksione të ndara me norma të ndara.

Gabimi 4: Importi dhe normat e TVSH

Kur importoni mallra, TVSH-ja paguhet në doganë me normën vendase të aplikueshme. Importoni plehra? TVSH doganore 10%. Importoni elektronikë? TVSH doganore 20%. Gabimi tipik: aplikimi i normës 0% mbi importet (norma zero është vetëm për eksporte, jo importë).

Gabimi 5: Ndryshimi retroaktiv i normës

Ligjet fiskale në Shqipëri ndryshojnë herë pas here. Norma e restorantit ka qenë 20%, pastaj 6%. Firmat duhet të monitorojnë datat e hyrjes në fuqi të normave të reja. Aplikimi i normës 6% para datës zyrtare të hyrjes në fuqi është gabim tatimor edhe nëse ligji tashmë ishte miratuar.

---

Kush ka të drejtë

Bizneset me kredit TVSH të akumuluar për 3 muaj radhazi kanë të drejtë të kërkojnë rimbursim. Eksportuesit me normë zero kanë të drejtë rimbursimi edhe pa kushtin e 3 muajve sipas VKM-ve të veçanta.

Procedura

1. Paraqitni kërkesën në portalin Tatimet e Mia brenda 60 ditëve nga fundi i periudhës
2. Autoriteti Tatimor ka 30 ditë për kontroll dhe 60 ditë shtesë për kthim fondesh
3. Dokumentacioni i kerkuar: libri i blerjeve dhe shitjeve, fatura origjinale, deklarata doganore (për eksportues)
4. Nëse AT nuk vepron brenda afatit, ju gjenerohet interes në favor tuajin

Arsyet e refuzimit

• Libra tatimor jokonsistentë me deklaratat
• Fatura me defekte formale (NIPT i gabuar, adresë e paplotë)
• Furnitori nuk ka deklaruar dhe paguar TVSH-në që keni zbritur ju
• Transaksione me kompani guaskë (shell companies)

Konsultohuni me kontabilistin tuaj përpara se të dorëzoni kërkesën e rimbursimit, veçanërisht nëse shuma kalon 500,000 lekë.

---

Pas krahasimit të katër normave, pyetjet praktike që çdo biznes duhet t'i bëjë:

Pyetja 1: Cili është produkti ose shërbimi im specifik?

Mos u mbështetni tek emri i kategorisë. Kërkoni nenin e ligjit ose listën e VKM-ve që specifikon produktin tuaj. "Shërbim shëndetësor" nuk do të thotë automatikisht 6%. "Produkt bujqësor" nuk do të thotë automatikisht 10%. Detajet kontrojnë.

Pyetja 2: A kam klientë jashtë vendit?

Nëse po, vlerësoni nëse shërbimi juaj kualifikon për normë 0%. Kjo mund të ndryshojë ndjeshëm fluksin e parave.

Pyetja 3: A blej me norma të larta dhe shes me norma të ulëta?

Kjo krijon kredit TVSH struktural. Duhet të planifikoni rimbursimin si burim likuiditeti, jo ta lini të akumulohet pa kërkuar.

Pyetja 4: A kemi norma të shumëfishta brenda aktivitetit?

Nëse po, sistemi i kasës dhe programi kontabël duhet të ndajë shitjet sipas normës. Çdo gabim sistematik mund të zbullohet nga kontrolli tatimor dhe t'i zbatojë gjoba retroaktivisht.

Çdo sipërmarrje ka situatë unike. Nuk ka normë "universale" dhe gabimet e klasifikimit janë ndër shkaqet kryesore të kontrolleve tatimore. Nëse keni dyshime, kontaktoni ekipin tonë për vlerësim të situatës tuaj konkrete.

---