TVSH për Freelancerë në Shqipëri — Pse Paguan TVSH por Zero Tatim (Zona e Boshllëkut)

TVSH-ja është tatim xhiroje, zbatohet mbi të ardhurat bruto. Tatimi mbi të ardhurat është tatim fitimi, zbatohet mbi fitimet neto pas zbritjeve. Baza të ndryshme, pragje të ndryshme, logjikë tjetër. Kur i përzien, fillojnë telashet.

Ja si bien për Person Fizik freelancer në Shqipëri:

Merr Arbenin, zhvillues uebi që fiton ALL 12,000,000 në vit (~EUR 103,000). Tatimi i tij mbi të ardhurat: ALL 0, sepse bie nën ALL 14M. Por e kaloi ALL 10M në xhiron e vitit kalendarik. Duhet të regjistrohet për TVSH, të ngarkojë 20% mbi faturat vendase, të dorëzojë deklarata mujore, të përputhet me fiskalizimin. Tatimi mbetet zero, por TVSH-ja nis menjëherë.

Pragu ALL 10M është më i larti që ka qenë. Pragu është ndryshuar disa herë ndër vite; historiku i shifrave të mëparshme nuk verifikohet dot nga teksti i konsoliduar i VKM 953/2014, i cili ruan vetëm datat e ndryshimeve (VKM 652/2017, 212/2018, 576/2020). Shifra aktuale 10 milionë vjen nga VKM nr. 576, datë 22.7.2020. Mund të ndryshojë sërish. Norma 0% sipas Ligjit 29/2023 skadon më 31 dhjetor 2029, pra vetë zona e boshllëkut ka afat. Për analizën e plotë të tatimit, shiko guidën tatimore për freelancerë.

Shënim: një rregull i vitit 2023 (VKM 753/2023) përjashtonte rreth 262 "profesione të lira" (avokat, kontabilist, arkitekt, mjek, inxhinier) nga norma 0%, por Gjykata Kushtetuese e rrëzoi atë përjashtim më 27 qershor 2024, pra edhe profesionet e lira e gëzojnë normën 0% dhe zonën e boshllëkut nën 14M lekë, njësoj si të gjithë.

Pragu matet mbi vitin kalendarik, jo mbi një dritare 12-mujore rrotulluese. VKM nr. 953/2014, Neni 11, pika 1, e thotë drejtpërdrejt: kufiri minimal i regjistrimit për tatimin mbi vlerën e shtuar është qarkullimi prej 10 000 000 lekësh në një vit kalendarik. Vetë ligji i TVSH-së nuk e përmban shifrën; Neni 117 pika 2 ia delegon Këshillit të Ministrave, ndaj burimi i saktë është VKM-ja, jo ligji.

Praktikisht kjo do të thotë se totali yt i faturuar rinis nga zero më 1 janar. Nëse në vitin kalendarik kalon 10 milionë lekë, lind detyrimi për t'u regjistruar; nëse mbetesh poshtë, viti tjetër nis nga e para.

Dy hollësi që dalin nga i njëjti nen i VKM-së: regjistrimi vullnetar lejohet edhe mbi 5 000 000 lekë, dhe për noterët e përmbaruesit pragu është zero, pra regjistrohen pavarësisht qarkullimit.

Ndiq totalin e vitit në vazhdim dhe vendos një alarm te 8 000 000 lekë, që të kesh kohë për regjistrimin para se ta kalosh pragun.

"Klientët e mi janë jashtë, nuk kam pse shqetësohem për TVSH-në." Ky është gabimi më i përsëritur te freelancerët në Shqipëri. Nëse detyrohet 20% TVSH varet nga një pyetje: klienti yt është biznes apo individ?

Skenari A: B2B (Biznes-me-Biznes)

Floriani, zhvillues freelance në Tiranë, faturon EUR 9,000/muaj ndaj një GmbH gjermane. Sipas rregullave shqiptare, shërbimet B2B tatohen ku ndodhet klienti. Vendi i furnizimit: Gjermania. Fatura e Florianit tregon 0% TVSH me shënim reverse charge, dhe kompania gjermane e llogarit TVSH-në atje.

Kjo është normë zero, jo përjashtim. Dallimi ka rëndësi. Normë zero do të thotë "i përjashtuar me kreditim" — Floriani mund të rimarrë 20% TVSH hyrëse mbi blerjet shqiptare: laptop, softuer, hapësirë pune. Xhiroja e tij llogaritet drejt pragut ALL 10M edhe me normë 0%.

Skenari B: B2C (Biznes-me-Konsumator)

Mira, dizajnere grafike në Tiranë, i shet paketë markimi një individi në Kaliforni. Pa kompani, pa numër tatimor — thjesht person. Sipas rregullave shqiptare, shërbimet B2C ndjekin vendndodhjen e furnizuesit. Mira është në Shqipëri. Vendi i furnizimit: Shqipëria. Ajo detyrohet 20% TVSH shqiptare mbi këtë faturë.

Shqipëria nuk është në BE dhe nuk ndjek parimin e destinacionit për shërbime dixhitale B2C. Vendndodhja e furnizuesit përcakton TVSH-në. Freelancerët që u shërbejnë klientëve individualë jashtë vendit paguajnë 20% mbi çdo faturë B2C.

Implikime Praktike për Punëtorët e Platformave

Nëse punon nëpërmjet Upwork ose Fiverr, përcakto nëse çdo klient është biznes apo individ. Kërko numrin e TVSH-së ose ID tatimore të klientit dhe mbaje në dosje. Bizneset me numër TVSH kualifikohen për normë zero B2B. Individët — jo. Upwork mbledh TVSH-në e vet mbi tarifat e platformës, por kjo nuk mbulon detyrimin tënd të TVSH-së mbi fitimet.

VKM Nr. 753, datë 20 dhjetor 2023, listoi rreth 262 "profesione të lira" dhe synonte të përjashtonte këto profesione nga norma 0% e biznesit të vogël. Ai përjashtim nuk është më në fuqi: Gjykata Kushtetuese e rrëzoi më 27 qershor 2024, dhe tatimi i paguar gjatë janar-qershor 2024 u rimbursua.

Sot, profesionet e lira trajtohen njësoj si çdo biznes i vogël: normë 0% tatim fitimi nën 14.000.000 lekë xhiro (deri 31.12.2029), dhe regjistrim për TVSH mbi pragun e njëjtë prej 10.000.000 lekësh. Rregulli i vjetër që i detyronte disa profesione të regjistroheshin për TVSH pavarësisht xhiros u shfuqizua me VKM nr. 576, datë 22.7.2020 dhe sot nuk ekziston.

Profesionet që historikisht ishin në listë:

• Avokatë, noterë, gjyqtarë
• Kontabilistë, auditorë, këshilltarë tatimorë
• Mjekë, dentistë, psikologë, farmacistë
• Arkitektë, inxhinierë, gjeometër
• Përkthyes të betuar, gazetarë, aktuarë

Pra, ndryshe nga sa qarkullon ende në shumë burime, të qenit profesion i licencuar nuk të përjashton nga 0%-i dhe nuk të detyron TVSH pavarësisht xhiros. Kujdes vetëm: Kuvendi mund ta ri-miratojë përjashtimin në të ardhmen me periudhë tranzitore, ndaj ndiqe zhvillimin. Shiko guidën tonë të strukturave të biznesit për më shumë.

Pasi regjistrohesh për TVSH, ke katër detyrime mujore. Freelancerët që i kuptojnë këto paraprakisht shmangin gabimet më të kushtueshme.

1. Librat e TVSH-së: Dorëzo regjistrat e blerjeve dhe shitjeve deri më 10 të muajit pasardhës.
2. Deklarata mujore e TVSH-së: Dorëzo deri më 14 të muajit pasardhës. TVSH dalëse (e mbledhur nga klientët) minus TVSH hyrëse (e paguar mbi shpenzimet) = TVSH neto për t'u derdhur.
3. Fiskalizimi: Transmeto çdo faturë në kohë reale te DPT nëpërmjet softuerit të certifikuar. Portali i DPT-së është falas; zgjidhjet komerciale kushtojnë ALL 500–3,000/muaj.
4. Pagesa: Derdh TVSH-në neto deri më 14.

Analiza e Vërtetë e Kostove

Për freelancer të thjeshtë me disa fatura në muaj: rreth EUR 500–700/vit kosto direkte, plus kohën tënde.

Gjobat për Gabime

• Dorëzim i vonuar i TVSH-së: ALL 10,000 për rast
• Pagesë e vonuar: 0.06% interes ditor (përafërsisht 21.9% e vitëzuar)
• Shkelje fiskalizimi: ALL 50,000 për faturë jopërputhëse

Grumbullohen shpejt. Freelancer që humbet 3 muaj dorëzimi dhe ka 10 fatura jopërputhëse: mbi ALL 530,000 gjoba — ALL 30,000 gjoba dorëzimi plus ALL 500,000 shkelje fiskalizimi. Mbi EUR 4,500, pa interesin. Përputhshmëria me TVSH-në menaxhohet. Injorimi nuk menaxhohet.

Nëse xhiroja jote bie midis ALL 5M dhe ALL 10M, mund të regjistrohesh vullnetarisht për TVSH. Për freelancerë me klientë kryesisht B2B ndërkombëtarë, kjo mund të të kthejë para.

Matematika

Merr Dritanin, zhvillues uebi që fiton ALL 8M/vit vetëm nga kompani europiane (eksporte B2B). Faturat e tij janë me normë zero, 0% TVSH. Por paguan 20% TVSH mbi çdo blerje në Shqipëri.

Pa regjistrim, ato ALL 172,000 janë kosto e humbur. Me regjistrim, Dritani i rimarr. Zbrit rreth ALL 60,000/vit tarifa kontabilisti për deklaratat mujore. Përfitim neto: rreth ALL 112,000/vit (~EUR 960).

Kompromiset

Bllokimi 2-vjeçar është kompromisi kryesor. Pasi regjistrohesh vullnetarisht, nuk çregjistrohesh për 2 vjet, edhe nëse biznesi ngadalësohet. Vazhdon të dorëzosh deklarata mujore pavarësisht xhiros.

Kreditet e TVSH-së hyrëse mbi ALL 400,000 janë të rimbursueshme pas 3 muajsh radhazi në pozicion krediti — por në praktikë, rimbursimet nga DPT mund të vonohen.

Kur Nuk Ka Kuptim

Regjistrimi vullnetar nuk ia vlen nëse: ke shpenzime minimale në Shqipëri (punon nga shtëpia, pa blerje pajisjesh), u shërben kryesisht klientëve vendas (20% TVSH të bën më pak konkurrues), ose fiton nën ALL 5M (regjistrimi vullnetar nuk lejohet nën këtë prag).

Nuk je i sigurt? Fol me kontabilistin për rastin tënd.

1. "Klientët janë jashtë, nuk kam nevojë për TVSH."

Gabim. Xhiroja llogaritet drejt pragut ALL 10M pavarësisht ku janë klientët. Normë zero nuk do të thotë i përjashtuar nga regjistrimi.

2. "Tatim 0%, pra nuk kam detyrime."

Norma 0% e tatimit nuk ka lidhje me TVSH-në. Mund t'i detyrohesh zero tatim dhe TVSH të plotë njëkohësisht.

3. "Do të regjistrohem kur t'i bie rasti."

Ke 15 ditë kalendarike nga kalimi i ALL 10M. Fiskalizimi do të thotë se DPT tashmë e di. Regjistrimi i vonuar = gjoba plus gjoba fiskalizimi mbi çdo faturë.

4. "Jam profesion i licencuar, pra kam rregulla më të rrepta."

Jo më. Përjashtimi i profesioneve të lira nga 0%-i (VKM 753/2023) u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese më 27 qershor 2024, dhe regjistrimi TVSH "pavarësisht xhiros" u hoq që në 2021. Sot profesionet e lira ndjekin të njëjtat rregulla: 0% nën 14M dhe TVSH mbi 10M.

5. "Regjistrimi për TVSH do të thotë humbas 20% të xhiros."

TVSH-ja i ngarkohet klientit, nuk zbritet nga xhiroja jote. Për klientë B2B ndërkombëtarë, norma është 0% gjithsesi. Për klientë vendas, mbledh TVSH-në dhe e derdh. Xhiroja para-tatimore mbetet e njëjtë. Kostoja reale: përputhshmëria, jo tatimi në vetvete.

A duhet freelanceri të regjistrohet për TVSH në Shqipëri?

Po, sapo xhiroja e vitit kalendarik kalon ALL 10,000,000 (~EUR 86,000). Ke 15 ditë kalendarike. I njëjti prag zbatohet edhe për profesionet e lira (rregulli i vjetër "pavarësisht xhiros" u hoq në 2021).

Sa është norma e TVSH-së për freelancerë?

20%. Eksportet B2B ndaj klientëve ndërkombëtarë: normë zero (0%). Nuk ka normë të reduktuar speciale.

A mund të detyrohem TVSH por të paguaj zero tatim?

Po. Pragu i TVSH-së (ALL 10M) është më i ulët se pragu i tatimit 0% (ALL 14M), kjo krijon zonën e boshllëkut, e vlefshme deri më 31 dhjetor 2029.

Sa është gjoba për regjistrim të vonuar TVSH-je?

ALL 10,000–15,000 për regjistrim të vonuar, plus ALL 50,000 për faturë pa fiskalizim, plus 0.06% interes ditor mbi TVSH-në e papaguar.