TVSH për Freelancerë në Shqipëri — Pse Paguan TVSH por Zero Tatim (Zona e Boshllëkut)

TVSH-ja është tatim xhiroje — zbatohet mbi të ardhurat bruto. Tatimi mbi të ardhurat është tatim fitimi — zbatohet mbi fitimet neto pas zbritjeve. Baza të ndryshme, pragje të ndryshme, logjikë tjetër. Kur i përzien, fillojnë telashet.

Ja si bien për Person Fizik freelancer në Shqipëri:

Merr Arbenin, zhvillues uebi që fiton ALL 12,000,000 në vit (~EUR 103,000). Tatimi i tij mbi të ardhurat: ALL 0, sepse bie nën ALL 14M. Por e kaloi ALL 10M në xhiron rrotulluese. Duhet të regjistrohet për TVSH, të ngarkojë 20% mbi faturat vendase, të dorëzojë deklarata mujore, të përputhet me fiskalizimin. Tatimi mbetet zero, por TVSH-ja nis menjëherë.

Pragu ALL 10M është më i larti që ka qenë. Shqipëria e ndryshoi katër herë: ALL 8M (2008), ALL 5M (2010), ALL 2M (2018), pastaj lart në ALL 10M (2021, ende në fuqi). Mund të ndryshojë sërish. Norma 0% sipas Ligjit 29/2023 skadon më 31 dhjetor 2029, pra vetë zona e boshllëkut ka afat. Për analizën e plotë të tatimit, shiko guidën tatimore për freelancerë.

Përjashtim kritik: nëse profesioni yt është në listën e qeverisë me 262 "profesione të lira" (avokat, kontabilist, arkitekt, mjek, inxhinier), norma 0% nuk zbatohet për ty. Zona e boshllëkut nuk ekziston — paguan tatim nga ALL 0.

Pragu nuk bazohet në vitin kalendarik. Llogarit me dritare rrotulluese 12-mujore. Çdo muaj, muaji më i vjetër del dhe i riu hyn. Nëse totali i faturuar në çdo dritare 12-mujore arrin ALL 10M, e ke kaluar pragun.

Ja si duket në praktikë. Merr Elirën, dizajnere UX freelance me xhiro mujore të ndryshueshme:

Elira e kalon ALL 10M në nëntor. Ka saktësisht 15 ditë kalendarike nga ajo datë për të dorëzuar aplikimin për regjistrim TVSH-je te DPT. Jo 15 ditë pune — ditë kalendarike.

Çfarë humbasin shumica e freelancerëve: fiskalizimi do të thotë se DPT tashmë e di. Nga shtatori 2021, çdo faturë transmetohet në kohë reale te tatimet nëpërmjet sistemit të fiskalizimit. DPT e sinjalizon kalimin e pragut para teje. Mos supozo që do ta dish i pari.

Gjobat për regjistrim të vonuar: ALL 10,000–15,000. Shkeljet e fiskalizimit: ALL 50,000 për faturë. Dhjetë fatura pas pragut pa trajtim TVSH-je = ALL 500,000 gjoba, plus 0.06% interes ditor mbi TVSH-në e papaguar. Interesi grumbullohet në rreth 21.9% vjetore.

Vendos alarm kur totali rrotullues i afrohet ALL 9M. Ndiqe mujorisht me spreadsheet: një kolonë për xhiron mujore, një për totalin rrotullues. Jepi vetes kohë përgatitje, jo nxitim.

"Klientët e mi janë jashtë, nuk kam pse shqetësohem për TVSH-në." Ky është gabimi më i përsëritur te freelancerët në Shqipëri. Nëse detyrohet 20% TVSH varet nga një pyetje: klienti yt është biznes apo individ?

Skenari A: B2B (Biznes-me-Biznes)

Floriani, zhvillues freelance në Tiranë, faturon EUR 9,000/muaj ndaj një GmbH gjermane. Sipas rregullave shqiptare, shërbimet B2B tatohen ku ndodhet klienti. Vendi i furnizimit: Gjermania. Fatura e Florianit tregon 0% TVSH me shënim reverse charge, dhe kompania gjermane e llogarit TVSH-në atje.

Kjo është normë zero, jo përjashtim. Dallimi ka rëndësi. Normë zero do të thotë "i përjashtuar me kreditim" — Floriani mund të rimarrë 20% TVSH hyrëse mbi blerjet shqiptare: laptop, softuer, hapësirë pune. Xhiroja e tij llogaritet drejt pragut ALL 10M edhe me normë 0%.

Skenari B: B2C (Biznes-me-Konsumator)

Mira, dizajnere grafike në Tiranë, i shet paketë markimi një individi në Kaliforni. Pa kompani, pa numër tatimor — thjesht person. Sipas rregullave shqiptare, shërbimet B2C ndjekin vendndodhjen e furnizuesit. Mira është në Shqipëri. Vendi i furnizimit: Shqipëria. Ajo detyrohet 20% TVSH shqiptare mbi këtë faturë.

Shqipëria nuk është në BE dhe nuk ndjek parimin e destinacionit për shërbime dixhitale B2C. Vendndodhja e furnizuesit përcakton TVSH-në. Freelancerët që u shërbejnë klientëve individualë jashtë vendit paguajnë 20% mbi çdo faturë B2C.

Implikime Praktike për Punëtorët e Platformave

Nëse punon nëpërmjet Upwork ose Fiverr, përcakto nëse çdo klient është biznes apo individ. Kërko numrin e TVSH-së ose ID tatimore të klientit dhe mbaje në dosje. Bizneset me numër TVSH kualifikohen për normë zero B2B. Individët — jo. Upwork mbledh TVSH-në e vet mbi tarifat e platformës, por kjo nuk mbulon detyrimin tënd të TVSH-së mbi fitimet.

VKM Nr. 753, botuar më 20 dhjetor 2023, liston 262 "profesione të lira" që operojnë me rregulla krejtësisht të ndryshme. Nëse profesioni yt shfaqet në këtë listë, dy gjëra ndryshojnë.

Së pari, nuk kualifikohesh për normën 0%. Paguan tatim progresiv mbi të ardhurat nga ALL 0.

Së dyti, regjistrohesh për TVSH pavarësisht xhiros. Pragu ALL 10M nuk vlen për ty. Avokati që fiton ALL 5M në vit duhet të jetë i regjistruar për TVSH dhe të paguajë tatim mbi të ardhurat — ndërkohë zhvilluesi uebi me të njëjtën xhiro ka zero TVSH dhe zero tatim.

Profesionet në listë përfshijnë:

• Avokate, noterë, gjyqtarë
• Kontabilistë, auditorë, këshilltarë tatimorë
• Mjekë, dentistë, psikologë, farmacistë
• Arkitektë, inxhinierë, gjeometër
• Përkthyes të betuar, gazetarë, aktuarë

Profesione JO në listë (profesionistë të lirë gjenerikë):

• Zhvillues softueri, dizajnerë grafikë, shkrues përmbajtjeje
• Marketues dixhitalë, montazhistë video, asistentë virtualë
• Konsulentë të përgjithshëm (përveçse mbajnë licencë specifike shtetërore)

Vija ndarëse: a kërkon profesioni yt licencë shtetërore ose anëtarësi të detyrueshme në shoqatë profesionale? Nëse mban licencë nga organ rregullator, supozo se je në listë derisa ta konfirmosh ndryshe.

Nëse nuk je i sigurt, kontrollo me DPT-në ose me kontabilistin para se të supozosh që kualifikohesh për përjashtim. Nëse je profesionist i licencuar pa regjistrim TVSH-je, mund të jesh tashmë në shkelje. Shiko guidën tonë të strukturave të biznesit për më shumë.

Pasi regjistrohesh për TVSH, ke katër detyrime mujore. Freelancerët që i kuptojnë këto paraprakisht shmangin gabimet më të kushtueshme.

1. Librat e TVSH-së: Dorëzo regjistrat e blerjeve dhe shitjeve deri më 10 të muajit pasardhës.
2. Deklarata mujore e TVSH-së: Dorëzo deri më 14 të muajit pasardhës. TVSH dalëse (e mbledhur nga klientët) minus TVSH hyrëse (e paguar mbi shpenzimet) = TVSH neto për t'u derdhur.
3. Fiskalizimi: Transmeto çdo faturë në kohë reale te DPT nëpërmjet softuerit të certifikuar. Portali i DPT-së është falas; zgjidhjet komerciale kushtojnë ALL 500–3,000/muaj.
4. Pagesa: Derdh TVSH-në neto deri më 14.

Analiza e Vërtetë e Kostove

Për freelancer të thjeshtë me disa fatura në muaj: rreth EUR 500–700/vit kosto direkte, plus kohën tënde.

Gjobat për Gabime

• Dorëzim i vonuar i TVSH-së: ALL 10,000 për rast
• Pagesë e vonuar: 0.06% interes ditor (përafërsisht 21.9% e vitëzuar)
• Shkelje fiskalizimi: ALL 50,000 për faturë jopërputhëse

Grumbullohen shpejt. Freelancer që humbet 3 muaj dorëzimi dhe ka 10 fatura jopërputhëse: mbi ALL 530,000 gjoba — ALL 30,000 gjoba dorëzimi plus ALL 500,000 shkelje fiskalizimi. Mbi EUR 4,500, pa interesin. Përputhshmëria me TVSH-në menaxhohet. Injorimi nuk menaxhohet.

Nëse xhiroja jote bie midis ALL 5M dhe ALL 10M, mund të regjistrohesh vullnetarisht për TVSH. Për freelancerë me klientë kryesisht B2B ndërkombëtarë, kjo mund të të kthejë para.

Matematika

Merr Dritanin, zhvillues uebi që fiton ALL 8M/vit vetëm nga kompani europiane (eksporte B2B). Faturat e tij janë me normë zero, 0% TVSH. Por paguan 20% TVSH mbi çdo blerje në Shqipëri.

Pa regjistrim, ato ALL 172,000 janë kosto e humbur. Me regjistrim, Dritani i rimarr. Zbrit rreth ALL 60,000/vit tarifa kontabilisti për deklaratat mujore. Përfitim neto: rreth ALL 112,000/vit (~EUR 960).

Kompromiset

Bllokimi 2-vjeçar është kompromisi kryesor. Pasi regjistrohesh vullnetarisht, nuk çregjistrohesh për 2 vjet, edhe nëse biznesi ngadalësohet. Vazhdon të dorëzosh deklarata mujore pavarësisht xhiros.

Kreditet e TVSH-së hyrëse mbi ALL 400,000 janë të rimbursueshme pas 3 muajsh radhazi në pozicion krediti — por në praktikë, rimbursimet nga DPT mund të vonohen.

Kur Nuk Ka Kuptim

Regjistrimi vullnetar nuk ia vlen nëse: ke shpenzime minimale në Shqipëri (punon nga shtëpia, pa blerje pajisjesh), u shërben kryesisht klientëve vendas (20% TVSH të bën më pak konkurrues), ose fiton nën ALL 5M (regjistrimi vullnetar nuk lejohet nën këtë prag).

Nuk je i sigurt? Fol me kontabilistin për rastin tënd.

1. "Klientët janë jashtë, nuk kam nevojë për TVSH."

Gabim. Xhiroja llogaritet drejt pragut ALL 10M pavarësisht ku janë klientët. Normë zero nuk do të thotë i përjashtuar nga regjistrimi.

2. "Tatim 0%, pra nuk kam detyrime."

Norma 0% e tatimit nuk ka lidhje me TVSH-në. Mund t'i detyrohesh zero tatim dhe TVSH të plotë njëkohësisht.

3. "Do të regjistrohem kur t'i bie rasti."

Ke 15 ditë kalendarike nga kalimi i ALL 10M. Fiskalizimi do të thotë se DPT tashmë e di. Regjistrimi i vonuar = gjoba plus gjoba fiskalizimi mbi çdo faturë.

4. "Jam konsulent, pra jam freelancer normal."

Nëse profesioni yt është në listën e 262 profesioneve, regjistrohesh për TVSH pavarësisht xhiros dhe nuk kualifikohesh për 0%. Kontrollo listën.

5. "Regjistrimi për TVSH do të thotë humbas 20% të xhiros."

TVSH-ja i ngarkohet klientit, nuk zbritet nga xhiroja jote. Për klientë B2B ndërkombëtarë, norma është 0% gjithsesi. Për klientë vendas, mbledh TVSH-në dhe e derdh. Xhiroja para-tatimore mbetet e njëjtë. Kostoja reale: përputhshmëria, jo tatimi në vetvete.

A duhet freelanceri të regjistrohet për TVSH në Shqipëri?

Po, sapo xhiroja rrotulluese 12-mujore kalon ALL 10,000,000 (~EUR 86,000). Ke 15 ditë kalendarike. "Profesionet e lira" regjistrohen pavarësisht xhiros.

Sa është norma e TVSH-së për freelancerë?

20%. Eksportet B2B ndaj klientëve ndërkombëtarë: normë zero (0%). Nuk ka normë të reduktuar speciale.

A mund të detyrohem TVSH por të paguaj zero tatim?

Po. Pragu i TVSH-së (ALL 10M) është më i ulët se pragu i tatimit 0% (ALL 14M) — kjo krijon zonën e boshllëkut, e vlefshme deri më 31 dhjetor 2029.

Sa është gjoba për regjistrim të vonuar TVSH-je?

ALL 10,000–15,000 për regjistrim të vonuar, plus ALL 50,000 për faturë pa fiskalizim, plus 0.06% interes ditor mbi TVSH-në e papaguar.