Person Fizik apo Sh.p.k.: Cila Strukturë Biznesi Duhet të Zgjedhë Kontraktori Shqiptar

Person Fizik

Forma më e thjeshtë e biznesit në Shqipëri. Nuk krijon personalitet juridik të veçantë: pronari dhe biznesi janë i njëjti subjekt ligjor. Kjo do të thotë përgjegjësi e pakufizuar me pasurinë personale.

Regjistrimi bëhet në QKB përmes portalit e-Albania, pa kosto, brenda një dite. Nuk kërkohet kapital themeltar. Vetëm rezidentët shqiptarë mund të regjistrohen si Person Fizik. Për shtetas të huaj, kjo formë nuk është opsion.

Person Fizik mund të ketë punonjës, të lëshojë fatura, dhe të operojë si çdo biznes tjetër. Dallimi kryesor: nuk ka ndarje ligjore midis llogarisë personale dhe asaj të biznesit.

Sh.p.k. (Shoqëri me Përgjegjësi të Kufizuar)

Entitet i veçantë ligjor, me personalitet juridik të ndarë nga pronari. Përgjegjësia kufizohet në pasurinë e shoqërisë. Kapitali minimal: vetëm 100 ALL.

Lejon pronësi 100% të huaj dhe mund të ketë edhe një ortak të vetëm (Sh.p.k. njëanëtarëshe). Është forma më e përhapur e biznesit në Shqipëri: 53,669 nga 252,143 biznese aktive janë Sh.p.k. sipas të dhënave të QKB, mars 2025. Regjistrimi gjithashtu bëhet në QKB pa kosto, por kërkon Akt Themelimi, Statut, dhe regjistrimin e pronarit përfitues (UBO) brenda 30 ditëve.

Pronari i Sh.p.k. mund të jetë njëkohësisht administrator, punonjës, dhe përfitues i vetëm i dividendës. Kjo strukturë fleksibël funksionon si për solopreneurë ashtu edhe për biznese me ortakë të shumtë.

Çfarë kanë të përbashkët

Të dyja regjistrohen në QKB, detyrohen të përdorin fiskalizimin, dhe kanë të njëjtat afate deklarimi tatimor. Procesi i hapjes për të dyja zgjat rreth 1 ditë pune. Të dyja mund të kenë punonjës, të lëshojnë fatura TVSH, dhe të operojnë në çdo sektor ekonomik. Diferenca qëndron në trajtimin tatimor pas 2029, mbrojtjen nga riklasifikimi, dhe përgjegjësinë.

Deri 2029, të dyja strukturat paguajnë 0% tatim nën 14 milionë ALL. Por pas 2029, Person Fizik paguan 15% ndërsa Sh.p.k. paguan 21.8% efektive. Llogaritja ndryshon rrënjësisht sipas horizontit kohor dhe mënyrës së tërheqjes së fitimeve.

Norma 0%: aktualisht e njëjtë për të dyja

Neni 69, Pika 1, Shkronja "dh" e Ligjit 29/2023 "Për tatimin mbi të ardhurat" parashikon normë 0% për qarkullim deri 14 milionë ALL/vit (~143,000 EUR), aktive deri më 31.12.2029. Kjo normë vlen njësoj për Person Fizik dhe për Sh.p.k.

VKM 753/2023 fillimisht përjashtoi rreth 169 "profesione të lira" (IT, kontabilitet, konsulencë, arkitekturë, shërbime juridike, etj.) nga norma 0% kur ushtronin si Person Fizik. Por Gjykata Kushtetuese, me vendimin e 27 qershorit 2024, rrëzoi këtë përjashtim si cenues të lirisë së veprimtarisë ekonomike dhe parimit të proporcionalitetit. Qeveria rimburoi ~501 milionë ALL tek 6,541 vetëpunësuar që ishin tatuar gabimisht gjatë gjysmës së parë të 2024.

Sot, çdo profesion paguan 0% si Person Fizik nën 14M ALL, njësoj si me Sh.p.k.

Pse ka ende rëndësi struktura: rreziku i ri-miratimit

Ministria e Financave ka qarkulluar një draft-ligj që propozon ri-tatimin e profesioneve të lira. Gjykata Kushtetuese la derën hapur: Kuvendi mund ta ri-miratojë përjashtimin nëse respekton periudha tranzitore adekuate dhe parimin e proporcionalitetit. Nëse kjo ndodh, Person Fizik i profesioneve të lira do të kthehej në 15%, ndërsa Sh.p.k. do të vazhdonte me 0% CIT.

Kjo nuk është spekulim: ndodhi njëherë tashmë (janar-qershor 2024) dhe mund të ndodhë përsëri.

Tabela krahasuese e tatimit

Shembull konkret: freelancer me 5,000,000 ALL/vit

Deri 2029 (të dyja strukturat): Person Fizik: 0 ALL tatim. Sh.p.k.: 0% CIT, por 8% dividendë kur nxirret fitimi = 400,000 ALL nëse tërhiqet e gjithë. Nëse Sh.p.k. riinveston fitimet, tatimi mbetet 0%.

Pas 2029: Person Fizik: 5,000,000 ALL minus zbritja e thjeshtëzuar 30% = bazë 3,500,000 ALL. Tatim 15% = 525,000 ALL/vit. Sh.p.k.: 15% CIT mbi fitimin + 8% dividendë = norma efektive 21.8%.

Kur skadon norma 0%: llogaritja pas 2029

Kur mbaron periudha tranzitore, Person Fizik në 15% fitore ndaj Sh.p.k. në 21.8% efektive. Por Sh.p.k. ka një avantazh strategjik: mund të mbajë fitimet brenda shoqërisë me 15% CIT pa paguar 8% dividendë. Kjo i jep fleksibilitet në kohën e shpërndarjes.

Vendimi optimal varet nga horizonti kohor. Nëse planifikoni të tërhiqni fitime çdo vit, Person Fizik fiton pas 2029 me normë më të ulët efektive. Nëse planifikoni riinvestim ose akumulim brenda shoqërisë, Sh.p.k. ruan avantazhin e shtyrjes tatimore.

Nëse 85% e faturimit tënd vjen nga një klient i vetëm shqiptar, Person Fizik të vë në rrezik riklasifikimi si punonjës. Sh.p.k. jo.

Rregulli që prek vetëm Person Fizik

Neni 12, Pika 1, Shkronja ç e Ligjit 29/2023 parashikon dy pragje riklasifikimi: 80% e të ardhurave nga një klient, ose 90% nga më pak se tre klientë. Kur aktivizohet, të ardhurat e Person Fizik riklasifikohen si pagë, duke sjellë tatim punësimi 13-23% dhe kontribute shumë më të larta.

Ky rregull aplikohet vetëm ndaj vetëpunësuarve (Person Fizik). Sh.p.k. është entitet juridik i veçantë, subjekt i tatimit mbi fitimin korporativ, jo tatimit mbi të ardhurat personale. Pra Sh.p.k. është plotësisht imune ndaj rregullit 80%.

Pasojat e riklasifikimit janë të rënda. Administrata tatimore llogarit retroaktivisht kontributet e papaguara, tatimin mbi pagën, dhe interesat e vonesës. Gjoba mund të arrijë 100% të tatimit të shmangur. Për një freelancer me 6 milionë ALL/vit të ardhura, riklasifikimi mund të kushtojë 1-2 milionë ALL në detyrime shtesë.

Përjashtimi për klientë jorezidentë

Person Fizik që punon për klientë jashtë Shqipërisë përfiton gjithashtu mbrojtje. Neni 12 parashikon që kur shërbimet ofrohen për persona ose entitete jorezidente (pa seli të përhershme në Shqipëri), të ardhurat mbeten biznes pavarësisht përqindjes. Edhe 100% nga një klient i vetëm i huaj nuk aktivizon riklasifikimin.

Ky përjashtim vlen vetëm kur klienti nuk ka seli të përhershme në Shqipëri. Nëse kompania e huaj ka filial ose zyrë përfaqësimi të regjistruar në QKB, të ardhurat prej saj llogariten si nga klient rezident.

Për një analizë të plotë të rregullit 80% dhe mekanizmit të vetëdeklarimit sipas Ligjit 81/2025, lexoni udhëzuesin tonë të dedikuar.

Verdikti

Klientë të huaj? Person Fizik funksionon pa problem. Klientë shqiptarë që kapin mbi 80% të faturimit? Sh.p.k. është zgjedhja më e sigurt, sepse rregulli nuk ekziston për entitete juridike.

Me Person Fizik, nëse projekti shkon keq, kreditorët mund të marrin edhe banesën tënde. Me Sh.p.k., humbet vetëm çfarë ke futur në shoqëri.

Person Fizik: rreziku personal

Person Fizik nuk krijon ndarje ligjore midis pasurisë personale dhe asaj të biznesit. Nëse biznesi ka borxhe, furnitort ose klientët mund të kërkojnë ekzekutim mbi çdo pasuri të pronarit: llogari bankare personale, pronë të paluajtshme, automjete. Ligji nuk bën dallim.

Kjo përfshin edhe detyrimet tatimore. Nëse Drejtoria e Tatimeve konstaton tatim të papaguar, vendos barrë mbi pasurinë personale të pronarit. Në raste ekzekutimi, shiten edhe prona që nuk kanë lidhje me biznesin.

Sh.p.k.: muri i përgjegjësisë

Sh.p.k. ka personalitet juridik të veçantë. Përgjegjësia kufizohet në pasurinë e shoqërisë, edhe nëse kapitali themeltar është vetëm 100 ALL. Pronari nuk përgjigjet me pasurinë personale për detyrimet e shoqërisë (përveç rasteve të abuzimit të personalitetit juridik, "piercing the corporate veil").

Gjykatat shqiptare aplikojnë "shpimin e velit korporativ" vetëm në raste flagrante: përzierje e fondeve personale me ato të shoqërisë, kapitalizim i pamjaftueshëm i qëllimshëm, ose mashtrim. Për një Sh.p.k. që operon normalisht me llogari të ndarë bankare, muri i përgjegjësisë qëndron.

Kur ka rëndësi

Për freelancerin që faturon 300,000-500,000 ALL/muaj me kontrata të vogla, rreziku i përgjegjësisë është i ulët. Por kur vlerat e kontratave rriten mbi 2-3 milionë ALL/projekt, kur ka klauzola penaliteti për vonesa, ose kur sektori përfshin rrezik operacional, muri i përgjegjësisë së Sh.p.k. bëhet faktor vendimtar.

Shembull: konsulent IT që dorëzon një sistem me defekte, duke shkaktuar humbje 5 milionë ALL tek klienti. Si Person Fizik, klienti mund të ekzekutojë vendimin gjyqësor mbi banesën e konsulentit. Si Sh.p.k., humbja mbetet brenda pasurisë së shoqërisë.

Diferenca në sigurime midis dy strukturave? Vetëm 950 ALL/muaj. Ky nuk është kriteri që do t'ju ndihmojë të vendosni.

Person Fizik (2026, sipas VKM 776/2025)

• Sigurime shoqërore: 23% x 50,000 ALL = 11,500 ALL/muaj
• Sigurime shëndetësore: 3.4% x 100,000 ALL = 3,400 ALL/muaj
• Gjithsej: 14,900 ALL/muaj (178,800 ALL/vit)

Paga minimale referuese për sigurimet shoqërore është 50,000 ALL. Baza e sigurimeve shëndetësore për vetëpunësuarit llogaritet mbi dyfishin e minimumit, pra 100,000 ALL. Kjo normë specifike bën që Person Fizik të paguajë pak më shumë sigurime shëndetësore se sa administratori i Sh.p.k.

Sh.p.k., administrator me pagë minimale (2026)

• Sigurime shoqërore: 24.5% x 50,000 ALL = 12,250 ALL/muaj
• Sigurime shëndetësore: 3.4% x 50,000 ALL = 1,700 ALL/muaj
• Gjithsej: 13,950 ALL/muaj (167,400 ALL/vit)

Norma e sigurimeve shoqërore për Sh.p.k. (24.5%) përfshin kontributin e punëdhënësit (15%) dhe punonjësit (9.5%). Baza e sigurimeve shëndetësore është paga minimale 50,000 ALL, jo dyfishi. Norma më e lartë e sigurimeve shoqërore kompensohet nga baza më e ulët e shëndetësores.

Diferenca reale

950 ALL/muaj, ose 11,400 ALL/vit. Praktikisht e papërfillshme. Nëse vendimi juaj varet nga 950 ALL/muaj, po fokusoheni në kriterin e gabuar.

Ka një nuancë: nëse administratori i Sh.p.k. vendos pagë mbi minimumin (p.sh. 80,000 ALL/muaj), kontributet rriten proporcianalisht. Por shumica e solopreneurëve deklarojnë pagën minimale dhe marrin fitimin si dividendë, duke mbajtur kontributet në nivel minimal.

Kontributet e sigurimeve nuk duhet të ndikojnë në vendimin Person Fizik ose Sh.p.k.

Sh.p.k. kërkon kontabilitet të dyfishtë. Por me një kontabilist, diferenca praktike në barrën tuaj ditore është minimale.

Person Fizik: evidenca bazë

Person Fizik mban evidencë të thjeshtëzuar: regjistër të ardhurave dhe shpenzimeve, fatura blerje/shitje, dokumentacion bankar. Për shërbime profesionale me qarkullim nën 10 milionë ALL, lejohet zbritja e thjeshtëzuar 30% (nuk ka nevojë të dokumentosh çdo shpenzim individualisht). Nuk i nënshtrohet auditimit.

Deklarimi mujor i tatimit mbi të ardhurat bëhet përmes e-Filing pranë Drejtorisë së Tatimeve. Deklarimet e sigurimeve dorëzohen çdo muaj. Fiskalizimi kërkon lëshimin e çdo fature përmes platformës qendrore. Këto detyrime janë identike pavarësisht formës ligjore.

Sh.p.k.: kontabilitet i plotë

Sh.p.k. detyrohet të mbajë kontabilitet me regjistrim të dyfishtë sipas Standardeve Kombëtare të Kontabilitetit (NAS, Ligji 25/2018). Kërkohen pasqyra financiare vjetore, të cilat dorëzohen në QKB deri më 31 korrik dhe pranë administratës tatimore deri më 31 mars. Regjistrimi i pronarit përfitues (UBO) bëhet brenda 30 ditëve nga themelimi. Auditimi është i detyrueshëm vetëm mbi pragjet: qarkullim mbi 25-30 milionë ALL, ose aktive mbi 34 milionë ALL, ose mbi 30 punonjës.

Sh.p.k. ka edhe detyrime shtesë periodike: deklarim vjetor të tatimit mbi fitimin (deri 31 mars), paradeklarime tremujore të CIT, dhe përgatitjen e bilancit. Kur keni kontabilist, këto procese ndodhin pa ndërhyrjen tuaj direkte.

Çfarë do të thotë kjo për ju

Të dyja strukturat detyrohen të përdorin fiskalizimin, të ruajnë dokumentet 5 vjet, dhe të bëjnë deklarime mujore tatimore. Një tarifë mujore kontabiliteti prej 15,000-25,000 ALL mbulon cilëndo strukturë. Diferenca midis dy strukturave mund të jetë 3,000-5,000 ALL/muaj shtesë për Sh.p.k. për shkak të volumit më të madh të punës kontabël. Diferenca administrative bie mbi kontabilistin tuaj, jo mbi ju.

Pesë skenarë të shpejtë

Skenari 1: Përkthyes me dy klientë gjermanë, 8M ALL/vit. Zgjedhja: Person Fizik. 0% tatim, 0% TVSH (eksport), sigurime minimale. Rregulli 80% nuk aplikohet (klientë jorezidentë). Përkthimi nuk është profesion i lirë sipas VKM 753.

Skenari 2: Zhvillues software me kontrata amerikane, 12M ALL/vit. Zgjedhja: Sh.p.k. Aktualisht të dyja strukturat paguajnë 0%, por Sh.p.k. mbron ndaj ri-miratimit të përjashtimit të profesioneve të lira (ndodhi njëherë tashmë) dhe ofron imunitet nga rregulli 80%. Pas 2029, Sh.p.k. lejon shtyrjen e tatimit përmes mbajtjes së fitimeve brenda shoqërisë.

Skenari 3: Konsulent biznesi me një klient shqiptar që përbën 90% të faturimit, 6M ALL/vit. Zgjedhja: Sh.p.k. Rrezikon riklasifikimin nga rregulli 80% si Person Fizik. Sh.p.k. eliminon plotësisht këtë rrezik.

Skenari 4: Qytetar italian që dëshiron të hapë agjenci dixhitale në Tiranë. Zgjedhja: Sh.p.k. Nuk ka alternativë: Person Fizik nuk lejohet për shtetas të huaj.

Skenari 5: Dizajner grafik me pesë klientë shqiptarë, asnjëri mbi 40% të faturimit, 4M ALL/vit. Zgjedhja: Person Fizik. Rregulli 80% nuk aktivizohet (asnjë klient mbi pragun), dizajni nuk klasifikohet si profesion i lirë, thjeshtësi administrative.

Kalimi nga Person Fizik në Sh.p.k.

Nuk ekziston konvertim i drejtpërdrejtë. Procesi kërkon regjistrimin e një Sh.p.k. të re në QKB, transferimin e kontratave dhe marrëdhënieve, dhe pastaj çregjistrimin e Person Fizik. Afati realist: 4-8 javë pune. Kontabilisti juaj mund ta menaxhojë gjithë procesin.

Person Fizik fiton në thjeshtësi: regjistrim i shpejtë, evidencë bazë, pa statut e akte themelimi. Për freelancerë me klientë të huaj dhe pa rrezik përqendrimi, mbetet zgjedhja optimale deri 2029 dhe përtej.

Sh.p.k. fiton në mbrojtje: imunitet nga rregulli 80%, ndarje e pasurisë personale, dhe sigurim ndaj ri-miratimit të përjashtimit të profesioneve të lira. Për IT, konsulencë, kontabilitet, dhe profesione që u tatuan gabimisht në 2024, Sh.p.k. ofron shtresën shtesë të sigurisë.

Pas 2029-ës, llogaritja ndryshon. Person Fizik me 15% bëhet më i leverdishëm se Sh.p.k. me 21.8% efektive për fitime të tërhequra çdo vit. Por Sh.p.k. ruan avantazhin nëse fitimet mbeten brenda shoqërisë. Vendimi nuk është përgjithmonë: mund të filloni me Person Fizik dhe të kaloni në Sh.p.k. kur rrethanat ndryshojnë.

Tre hapat tuaj të ardhshëm:

1. Kontrolloni nëse profesioni juaj është në listën e VKM 753/2023 (profesione të lira, aktualisht pa efekt, por me rrezik ri-miratimi).
2. Vlerësoni përqendrimin e klientëve (a kalon 80% nga një klient i vetëm shqiptar?).
3. Na kontaktoni për konsulencë biznesi ku analizojmë situatën tuaj specifike, ose filloni direkt me regjistrimin e biznesit nëse vendimi juaj është i qartë.