Person Fizik vs SH.P.K — Zgjedhja e Gabuar Kushton Më Shumë se Mendoni
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë në Tiranë, tregon sa kushton ndryshimi i formës juridike në mes të vitit, pse shumica e sipërmarrësve zgjedhin gabim, dhe çfarë duhet të llogaritni para se të vendosni.
Permbajtja
Çfarë ndodh kur zgjidhni formën e gabuar — kostoja reale
Personi Fizik: formë e thjeshtë, kosto e ulët, por pronari mban përgjegjësi të pakufizuar — nëse biznesi ka borxhe, kreditorët kërkojnë pagimin nga pasuria personale (shtëpia, makina, kursimet). SH.P.K-ja: person juridik i veçantë, por kërkon kontabilitet të plotë dhe kushton më shumë.
Gabimi tipik: hapni Person Fizik sepse "është më e thjeshtë", rriteni xhiron në 10-15 milionë lekë, merrni punonjës — dhe zbuloni që po rrezikoni pasurinë personale pa mbrojtje. Ndryshimi i formës në mes të vitit: mbyllje PF + hapje SH.P.K + transferim i veprimtarisë = 80,000-150,000 ALL kosto + 3-4 javë kohë + rrezik ndërprerjeje në fiskalizim. Kostoja e konsultës para regjistrimit: 5,000 ALL.
Krahasim: Tatimet — numrat reale, jo teori
Personi Fizik dhe SH.P.K-ja përfitojnë të njëjtin tatim 0% mbi fitimin për xhiro vjetore deri në 14 milionë lekë (deri më 31.12.2029); mbi 14 milionë, norma është 15%. Ndryshimi kryesor: SH.P.K-ja paguan edhe tatim 8% mbi dividendin kur pronari tërheq fitimin — ndërsa tërheqjet e Personit Fizik nuk tatohen si dividend.
Llogaritja që shumica nuk e bën: SH.P.K me 10M xhiro dhe 3M fitim: tatim fitimi 0 ALL (xhiro nën 14M) + dividend 8% mbi 3M = 240,000 ALL kur tërhiqet fitimi. Personi Fizik me të njëjtat numra: 0 ALL tatim fitimi dhe pa tatim dividendi. Diferenca: 240,000 ALL/vit në favor të Personit Fizik. Por nëse biznesi ka borxh 5M ALL, Personi Fizik rrezikon shtëpinë — SH.P.K jo. Cila "kursim" vlen më shumë?
Rreziku asimetrik: çfarë humbet secila formë
Person Fizik — çfarë rrezikoni: përgjegjësi e pakufizuar mbi pasurinë personale, tatim retroaktiv 15% nëse kaloni 14M ALL xhiro pa planifikim, pamundësi për të marrë partnerë ose investitorë.
SH.P.K — çfarë rrezikoni: kosto kontabiliteti më e lartë (~25,000-50,000 ALL/muaj vs 15,000 ALL), tatim dividendi 8% shtesë, detyrime dokumentimi më të rënda (bilanc, pasqyra, vendime ortakësh).
Gabimi më i shtrenjtë: hapni PF, kaloni 14M ALL xhiro, dhe DPT-ja ju kërkon tatim 15% retroaktiv mbi gjithë vitin — ndërsa nëse do kishit SH.P.K me zbritje të dokumentuara, do paguanit shumë më pak. A e dini ku qëndroni sot?