Bilanci i SHPK-së: Pasqyrat Financiare, Formatet dhe Afatet e Dorëzimit

Bilanci i SHPK-së është pasqyra e pozicionit financiar të shoqërisë me përgjegjësi të kufizuar në fund të vitit fiskal (31 dhjetor). Tregon aktivet, detyrimet dhe kapitalin e ortakëve në atë çast.

SHPK është forma juridike dominante në Shqipëri. Sipas QKB-së, mbi 90% e bizneseve aktive janë SHPK. Pika kryesore: kapitali minimal është 100 ALL (simbolik), por ky kapital duhet të reflektohet saktë në bilanc.

Si ndryshon bilanci i SHPK-së nga ai i SHA-së

Për SHPK-të e vogla, formati mikro i SKK-2 është mjaft i thjeshtuar. Por "i thjeshtuar" nuk do të thotë "informal". Pasqyrat mbeten dokumente ligjore.

Shihni edhe shoqëritë tregtare dhe ligji tregtar për kuadrin ligjor të plotë mbi format e shoqërive.

---

Ligji 25/2018 "Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare" dhe SKK-2 (i rishikuar, në fuqi nga 1 januri 2025) ndajnë entitetet në katër nivele. SHPK-të zakonisht bien në tre prej tyre:

Niveli 1: SHPK Mikro

Kriteret (duhen plotësuar të paktën 2 prej 3):

• Të ardhura vjetore: deri në 5,000,000 ALL
• Total aktive: deri në 2,500,000 ALL
• Numër punonjësish: deri në 5

Pasqyrat e kërkuara:

• Pasqyra e pozicionit financiar (bilanc i thjeshtuar)
• Pasqyra e performancës financiare (fitim-humbje i thjeshtuar)

Format: SKK-2 Aneksi A (format i shkurtuar, 2 faqe). Nuk kërkohen shënime shpjeguese të zgjeruara.

Niveli 2: SHPK i Vogël

Kriteret (duhen plotësuar të paktën 2 prej 3):

• Të ardhura vjetore: 5,000,001 deri 150,000,000 ALL
• Total aktive: 2,500,001 deri 75,000,000 ALL
• Numër punonjësish: 6 deri 49

Pasqyrat e kërkuara:

• Pasqyra e pozicionit financiar (bilanc i plotë)
• Pasqyra e performancës financiare
• Shënime shpjeguese bazike

Format: SKK-2 Aneksi B. Detajim më i gjerë i aktiveve fikse, llogarive të arkëtueshme, inventarit.

Niveli 3: SHPK i Mesëm

Kriteret (duhen plotësuar të paktën 2 prej 3):

• Të ardhura vjetore: 150,000,001 deri 1,500,000,000 ALL
• Total aktive: 75,000,001 deri 750,000,000 ALL
• Numër punonjësish: 50 deri 249

Pasqyrat e kërkuara:

• Set i plotë: bilanc, fitim-humbje, pasqyra e flukseve monetare, pasqyra e ndryshimeve në kapital, shënime shpjeguese
• Raport drejtimi

Format: SKK i plotë. Auditim i rekomanduar (i detyrueshëm kur kalohen pragjet sipas ligjit 10091/2009).

---

Shumë pronarë SHPK ngatërrojnë "bilancin" me "pasqyrat financiare". Bilanci është vetëm njëra prej pasqyrave. Ja si ndryshon secila:

1. Pasqyra e Pozicionit Financiar (Bilanci)

Çfarë tregon: Pozicioni financiar i SHPK-së në një datë të caktuar (31 dhjetor).

Struktura:

• AKTIVE: Afatgjata (makina, ndërtesa, aktive të paprekshme) + Afatshkurtra (klientë, bankë, arkë, stok)
• DETYRIME: Afatgjata (kredi bankare, leasing) + Afatshkurtra (furnitorë, TVSH, paga)
• KAPITALI I ORTAKËVE: Kapital themeltar + Rezerva + Fitim i mbajtur

Formula bazë: Aktive = Detyrime + Kapital

Për çfarë shërben: Kredia bankare, partneriteti, kontrata publike.

2. Pasqyra e Performancës Financiare (Fitim-Humbje)

Çfarë tregon: Sa ka fituar ose humbur SHPK-ja gjatë vitit fiskal (1 janar deri 31 dhjetor).

Struktura:

• Të ardhura nga shitjet
• Kosto e mallrave të shitura (COGS)
• Shpenzime operative (paga, qira, amortizim, marketing)
• Rezultati para tatimit
• Tatimi mbi fitimin (0%, 5%, ose 15% sipas pragut)
• Fitimi neto ose humbja neto

Për çfarë shërben: Planifikimi tatimor, vendimmarrja e ortakëve, negocimi me furnitorë.

Shihni tatimi mbi fitimin dhe të ardhurat për detaje mbi normat dhe pragjet tatimore.

3. Pasqyra e Flukseve Monetare

Çfarë tregon: Lëvizjet reale të parasë (jo fitimet kontabël) gjatë vitit. Ndahet në tre aktivitete: operative, investuese, financuese.

Kush e kërkon: SHPK i mesëm (nivel 3) dhe entitetet e nivelit 4. Nuk kërkohet nga SHPK mikro dhe i vogël.

Pse ka rëndësi: Një SHPK mund të ketë fitim kontabël dhe të ketë mungesë likuiditeti. Pasqyra e flukseve monetare tregon të vërtetën e parave.

4. Pasqyra e Ndryshimeve në Kapital

Çfarë tregon: Lëvizjet e kapitalit gjatë vitit: kapitalizim fitimi, shpërndarje dividentësh, kontribute ortakësh, rezerva ligjore.

Kush e kërkon: SHPK i mesëm dhe i madh. Zakonisht nuk kërkohet nga mikro dhe i vogël, por rekomandohet kur ka ortakë të shumtë.

5. Shënime Shpjeguese (Komentet)

Çfarë janë: Kontekstualizimi i çdo zëri të bilancit dhe pasqyrave të tjera. Metodat e amortizimit, politikat kontabël, informacionet mbi palët e lidhura, detyrimet kontingjente.

Kush e kërkon: SHPK i vogël (shënime bazike) dhe nivelet e larta (shënime të plota). SHPK mikro mund ta shmangshin nëse nuk ka transaksione komplekse.

---

Bilancin e SHPK-së mund ta gjeni në dy formate zyrtare:

Format Mikro (SKK-2 Aneksi A)

Struktura minimale ligjore:

```

AKTIVE AFATGJATA

Aktive të paprekshme (neto)

Aktive materiale fikse (neto)

Investime afatgjata

AKTIVE AFATSHKURTRA (KORRENTE)

Inventarë

Klientë dhe llogari të arkëtueshme

Para dhe ekuivalentë

TOTAL AKTIVE

KAPITALI I ORTAKËVE

Kapital i regjistruar

Rezerva ligjore

Fitimi (humbja) e bartur

Fitimi (humbja) e vitit

DETYRIME AFATGJATA

Hua dhe kredi afatgjata

DETYRIME AFATSHKURTRA

Furnitorë

Detyrime tatimore

Detyrime afatshkurtra të tjera

TOTAL KAPITAL DHE DETYRIME

```

Shuma e "Total Aktive" duhet të jetë identike me shumën e "Total Kapital dhe Detyrime". Nëse nuk janë, bilanci ka gabim.

Format i Plotë (SKK-2 Aneksi B) për SHPK i Vogël

SHPK-të e nivelit të vogël përdorin Aneksin B, i cili kërkon ndarje më të detajuar:

Aktive afatgjata:

• Aktive të paprekshme: programe kompjuterike (neto), patenta, licenca
• Aktive materiale fikse: tokë, ndërtesa, pajisje, mjete transporti, investime ne progres
• Aktive financiare afatgjata: pjesëmarrje në kapital të shoqërive të tjera, hua afatgjata të dhëna

Aktive korrente (afatshkurtra):

• Inventarë: lëndë të para, produkte në process, produkte të gatshme, mallra për shitje
• Klientë dhe llogari të arkëtueshme: klientë kombëtarë, klientë ndërkombëtarë, të arkëtueshme të tjera
• Para dhe ekuivalentë: llogari bankare (sipas bankës), arkë

Kapital dhe detyrime:

• Kapital i regjistruar (vlerë nominale)
• Rezerva ligjore (10% e fitimit neto deri sa arrin 1/5 e kapitalit themeltar)
• Rezerva të tjera të detyrueshme dhe vullnetare
• Fitimi i mbajtur / humbja e bartur nga vitet e kaluara
• Fitimi neto / humbja neto e vitit aktual

Çfarë numrash duhen

Çdo zë duhet të ketë dy kolona: Viti aktual (N) dhe Viti i kaluar (N-1). Kjo kërkesë e SKK-2 mundëson krahasimin dhe vërehet shpesh kur mungon.

---

SHPK-ja shqiptare ka dy afate kryesore:

Afati 1: DPT deri 31 Mars

Dorëzimi: Deklarata vjetore e tatimit mbi fitimin (Formulari I/B) pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve.

Çfarë bashkëlidhet:

• Pasqyra e pozicionit financiar (bilanci)
• Pasqyra e performancës financiare
• Shënime shpjeguese (sipas nivelit)
• Raporti i amortizimit
• Lista e aktiveve fikse

Si dorëzohet: Elektronikisht nëpërmjet platformës e-filing (efiling.tatime.gov.al). Nënshkrim i administratorit ose kontabilistit të autorizuar.

Pasojat e vonesës:

• Gjobë 5,000 ALL deri 30 muajt e parë
• Kamatë-vonesë 1.5% mujore mbi tatimin e papaguar
• Bllokimi i certifikatës së statusit tatimor

Afati 2: QKB deri 31 Korrik

Dorëzimi: Pasqyrat financiare vjetore pranë Qendrës Kombëtare të Biznesit për regjistrim publik.

Çfarë bashkëlidhet:

• Set i plotë i pasqyrave (sipas nivelit)
• Procesverbal i mbledhjes së ortakëve ku miratohen pasqyrat
• Vendimi i ortakëve për shpërndarjen e fitimit ose trajtimin e humbjes

Si dorëzohet: Nëpërmjet portalit e-Albania ose fizikisht pranë QKB-së.

Pasojat e vonesës:

• Gjobë nga 10,000 deri 50,000 ALL
• Heqja nga regjistri tregtar (pas vonesave të përsëritura)
• Vështirësi në marrjen e certifikatave për tenderë dhe licenca

Tabela e afateve

---

Procesi real i përgatitjes së bilancit nuk fillon më 25 mars. Fillon nga 1 janari.

Hapi 1: Mbyllja e muajit dhjetor

Deri më 15 janar:

• Regjistroni të gjitha faturat e dhjetorit (shitje dhe blerje)
• Rakordoni llogarinë bankare me ekstraktin e bankës
• Inventarizoni fizikisht stoqet (nëse keni mallra)
• Llogaritni amortizimin e aktiveve fikse

Hapi 2: Rakordimi i llogarive

Deri më 31 janar:

• Verifikoni bilancet e llogarive (balançet e çdo llogarie kontabël)
• Kontrolloni detyrimet ndaj DPT-së (TVSH, tatim mbi fitimin, sigurime shoqerore)
• Konfirmoni llogaritë e arkëtueshme me klientët

Hapi 3: Mbyllja kontabël e vitit

Shkurt:

• Mbyllni llogaritë e të ardhurave dhe shpenzimeve në llogarinë e rezultatit
• Kaloni fitimin/humbjen neto në bilancë
• Plotësoni formatin SKK sipas nivelit tuaj

Hapi 4: Miratimi nga ortakët

Brenda 6 muajsh nga fundi i vitit fiskal (zakonisht mars-qershor):

• Mbledhja e ortakëve
• Miratimi i pasqyrave financiare
• Vendimi për fitimin: shpërndarje dividentësh apo kapitalizim

Hapi 5: Dorëzimi

• Deri 31 mars: DPT (deklarata tatimore + pasqyrat)
• Deri 31 korrik: QKB (pasqyrat + procesverbali)

---

Pas 30 vitesh pune si kontabiliste, Valbona Xhanaj nga Shërbime Kontabiliteti i ka parë të gjitha.

Gabimi 1: Bilanci nuk balancon

Shkaku: Transaksione të paregjistruara, gabime në klasifikim. Zgjidhja: Rakordim sistematik i çdo llogarie para mbylljes.

Gabimi 2: Mungon kolona N-1 (viti i kaluar)

Shkaku: Kontabilistë të pafamiljarizuar me SKK-2 të rishikuar. Zgjidhja: Kopjoni bilancin e vitit të kaluar si kolonë krahasimi.

Gabimi 3: Kapitali themeltar nuk ndryshon kurrë

Shkaku: Pronarët nuk kuptojnë ndryshimin mes kapitalit themeltar dhe fitimit të mbajtur. Shpjegim: Kapitali themeltar (100 ALL ose sa ishte në themelim) nuk ndryshon pa vendim formal dhe regjistrim në QKB.

Gabimi 4: Aktive private të pronarin t'i regjistruar si aktive të SHPK-së

Shkaku: Ngatërrimi mes pronës personale dhe asaj të shoqërisë. Pasoja: Rishikim tatimor, korrektim i bilancit, potencialisht gjobë.

Gabimi 5: Dorëzim i pasqyrave jo sipas nivelit SKK

Shkaku: SHPK-ja ka kaluar pragun e të ardhurave por vazhdon me formatin mikro. Pasoja: Deklaratë e pavlefshme, gjobë, riparaqitje.

---

Shembull real për një SHPK me xhiro vjetore 4,200,000 ALL (nivel mikro):

AKTIVE

KAPITAL DHE DETYRIME

Vini re: Total Aktive = Total Kapital dhe Detyrime. Bilanci balancon.

---

Lidhja mes bilancit dhe tatimit mbi fitimin është direkte. Rezultati i pasqyrës fitim-humbje (fitimi para tatimit) është baza e llogaritjes.

Normat e tatimit mbi fitimin për SHPK:

• 0%: nëse të ardhurat e tatueshme janë nën 14,000,000 ALL (prag 2025-2026)
• 5%: nëse të ardhurat janë 14,000,001 deri 140,000,000 ALL
• 15%: nëse të ardhurat kalojnë 140,000,000 ALL

Shpenzime të njohura që ulin bazën tatimore:

• Paga dhe sigurime shoqerore
• Qiraja e hapësirave të biznesit
• Amortizimi sipas normave SKK
• Kostot e inventarit dhe materialeve
• Marketing dhe reklama (me kufizime)

Shpenzime të papranueshme tatimisht:

• Gjobat dhe penalitetet
• Shpenzimet personale të pronarin t'i kaluar si biznesi
• Interesat e paguara mbi detyrime ndaj palëve të lidhura tejkaluar normën e tregut

---