Pse Sigurimet Shoqërore Janë të Detyrueshme në Shqipëri
Valbona Xhanaj, Konsulente Tatimore & Doganore e çertifikuar nga IKM, me mbi 30 vjet përvojë, ju shpjegon arsyet pse sistemi i sigurimeve shoqërore ekziston, çfarë përfitimesh siguron dhe çfarë ndodh kur punëdhënësi nuk paguan kontributet.
Permbajtja
Çfarë mbulojnë sigurimet shoqërore — përfitimet konkrete
Mbrojtja që ofron sistemi
Sipas Ligjit nr. 7703/1993 "Për sigurimet shoqërore në Republikën e Shqipërisë", kontributet e sigurimeve shoqërore financojnë mbrojtje për rreziqe të jetës: pension pleqërie (pas moshës 65/62 vjeç), pension invaliditeti, kompensim papunësie (deri 12 muaj), barrëlindje (365 ditë me pagesë 80%), kompensim për aksidente në punë dhe pension familjar (për të varur familjarisht pas vdekjes).
Vlera reale financiare e kontributeve
Punonjësi që paguan kontribute rregullisht për 35+ vite fiton pension mujor afërsisht 40–60% të pagës mesatare. Paga minimale mbi të cilën llogariten kontributet është 50,000 lekë/muaj, ndërsa maksimumi kontributiv është 186,416 lekë/muaj (2026). Pa kontribute, pensioni minimal ose zero — varësia financiare në pleqëri.
Çfarë ndodh kur punëdhënësi nuk paguan kontributet
Pasojat për punëdhënësin
Sipas nenit 119 të Ligjit nr. 9920/2008 (i ndryshuar me Ligjin nr. 83/2022), mospagimi i kontributeve sjell: gjobë fikse 200,000 lekë për çdo punonjës të padeklaruar te tatimpaguesit e regjistruar për TVSH dhe tatim fitimi korporativ, dhe 50,000 lekë te të tjerët (neni 119 pika 1); ndërsa fshehja e pagës reale dënohet me 200% te entitetet juridike dhe 100% te të tjerët (neni 119 pika 3), kamatë-vonesë ditore mbi kontributet sipas nenit 76/3, kontroll tatimor me vlerësim indirekt dhe mundësi procedimi penal për shmangje sistematike. Punëdhënësi duhet të regjistrojë punonjësin pranë DPT-së para ditës së parë të punës.
Pasojat për punonjësin
Punonjësi humb drejtpërdrejt sipas Ligjit nr. 7703/1993: vitet e kontributit nuk njohën (ndikin pensionin), nuk përfiton kompensim papunësie nëse largohet, nuk ka mbulim shëndetësor publik. Punonjësi mund ta raportojë punëdhënësin pranë Inspektoratit Shtetëror të Punës. Ne sigurojmë që kontributet paguhen saktë dhe në kohë për çdo klient.
Kur duhet të filloni të paguani sigurime
Detyrimi fillon ditën e parë
Sipas Ligjit nr. 9136/2003 "Për mbledhjen e kontributeve të detyrueshme", punëdhënësi duhet të regjistrojë punonjësin pranë DPT-së para ditës së parë të punës — edhe gjatë periudhës së provës. Kontributet llogariten nga dita e fillimit të kontratës, jo nga dita e provës ose muaji i parë i plotë. Afati i pagesës: data 20 e muajit pasardhës.
Vetëpunësuarit dhe personat fizikë
Personat fizikë dhe vetëpunësuarit paguajnë kontribute minimale mujore edhe kur nuk kanë punonjës — detyrimi ndaj vetes sipas Ligjit nr. 7703/1993. Mospagimi sjell humbje të viteve kontributive dhe gjoba tatimore sipas nenit 119 të Ligjit nr. 9920/2008. Ne llogarisim kontributet optimale sipas xhiros dhe aktivitetit.