Pse Sigurimet Shoqërore Janë të Detyrueshme në Shqipëri
Valbona Xhanaj, eksperte kontabël e çertifikuar pranë IEKA, ju shpjegon arsyet pse sistemi i sigurimeve shoqërore ekziston, çfarë përfitimesh siguron dhe çfarë ndodh kur punëdhënësi nuk paguan kontributet.
Permbajtja
Çfarë mbulojnë sigurimet shoqërore — përfitimet konkrete
Mbrojtja që ofron sistemi
Sipas Ligjit nr. 7703/1993 "Për sigurimet shoqërore në Republikën e Shqipërisë", kontributet e sigurimeve shoqërore financojnë mbrojtje për rreziqe të jetës: pension pleqërie (pas moshës 65/62 vjeç), pension invaliditeti, kompensim papunësie (deri 12 muaj), barrëlindje (365 ditë me pagesë 80%), kompensim për aksidente në punë dhe pension familjar (për të varur familjarisht pas vdekjes).
Vlera reale financiare e kontributeve
Punonjësi që paguan kontribute rregullisht për 35+ vite fiton pension mujor afërsisht 40–60% të pagës mesatare. Paga minimale mbi të cilën llogariten kontributet është 40,000 lekë/muaj, ndërsa maksimumi kontributiv është 132,312 lekë/muaj (VKM nr. 77/2015). Pa kontribute, pensioni minimal ose zero — varësia financiare në pleqëri.
Çfarë ndodh kur punëdhënësi nuk paguan kontributet
Pasojat për punëdhënësin
Sipas nenit 119 të Ligjit nr. 9920/2008 (i ndryshuar me Ligjin nr. 83/2022), mospagimi i kontributeve sjell: gjobë 100–200% e detyrimeve të papaguara për çdo punonjës të padeklaruar, kamatë-vonesë ditore mbi kontributet sipas nenit 76/3, kontroll tatimor me vlerësim indirekt dhe mundësi procedimi penal për shmangje sistematike. Punëdhënësi duhet të regjistrojë punonjësin pranë DPT-së para ditës së parë të punës.
Pasojat për punonjësin
Punonjësi humb drejtpërdrejt sipas Ligjit nr. 7703/1993: vitet e kontributit nuk njohën (ndikin pensionin), nuk përfiton kompensim papunësie nëse largohet, nuk ka mbulim shëndetësor publik. Punonjësi mund ta raportojë punëdhënësin pranë Inspektoratit Shtetëror të Punës. Ne sigurojmë që kontributet paguhen saktë dhe në kohë për çdo klient.
Kur duhet të filloni të paguani sigurime
Detyrimi fillon ditën e parë
Sipas Ligjit nr. 9136/2003 "Për mbledhjen e kontributeve të detyrueshme", punëdhënësi duhet të regjistrojë punonjësin pranë DPT-së para ditës së parë të punës — edhe gjatë periudhës së provës. Kontributet llogariten nga dita e fillimit të kontratës, jo nga dita e provës ose muaji i parë i plotë. Afati i pagesës: data 20 e muajit pasardhës.
Vetëpunësuarit dhe personat fizikë
Personat fizikë dhe vetëpunësuarit paguajnë kontribute minimale mujore edhe kur nuk kanë punonjës — detyrimi ndaj vetes sipas Ligjit nr. 7703/1993. Mospagimi sjell humbje të viteve kontributive dhe gjoba tatimore sipas nenit 119 të Ligjit nr. 9920/2008. Ne llogarisim kontributet optimale sipas xhiros dhe aktivitetit.
Pyetje të shpeshta
- A mund të mos paguaj sigurime nëse punonjësi pranon?
- Jo. Sipas Ligjit nr. 7703/1993, sigurimet janë detyrim ligjor i pazgjidhshëm — edhe me marrëveshje mes palëve. Çdo marrëveshje e tillë është e pavlefshme dhe punëdhënësi gjobitet sipas nenit 119 të Ligjit nr. 9920/2008.
- Si ta verifikoj nëse punëdhënësi paguan kontributet e mia?
- Nëpërmjet portalit e-Albania, rubrika "Vitet e sigurimeve". Shfaqen të gjitha periudhat e kontributeve të paguara. Kontrolloni rregullisht.
- Çfarë bëj nëse zbuloj se punëdhënësi nuk ka paguar?
- Raportoni pranë Inspektoratit Shtetëror të Punës ose DPT-së. Punëdhënësi detyrohet të paguajë retroaktivisht kontributet plus gjobat.
Lexo gjithashtu
Pagesa e Sigurimeve Shoqërore — Kontributet dhe Procedura
Si të paguani sigurimet shoqërore: normat, llogaritja, listëpagesa, pagesat online dhe verifikimi i kontributeve. Nga Va…
Ligji për Sigurimet Shoqërore – Kuadri Ligjor
Mëso ligjin për sigurimet shoqërore: kontributet, përfitimet, pensionet, pagesën e paaftësisë, dhe të drejtat e sigurimi…