Kodet NVE në Shqipëri: Çfarë Janë, Si i Gjeni dhe Pse Janë të Rëndësishme
Permbajtja
Çfarë Janë Kodet NVE?
NVE qëndron për Nomenklatura e Veprimtarive Ekonomike. Është sistemi zyrtar i Shqipërisë për klasifikimin e aktiviteteve ekonomike, i miratuar me vendim të Këshillit të Ministrave.
NVE nuk është shpikje vendase. Është versioni shqiptar i NACE Rev.2 -- sistemit të klasifikimit të aktiviteteve ekonomike të Bashkimit Europian. Shqipëria e ka adoptuar dhe përkthyer atë me qëllim harmonizimin me standardet europiane. Versioni aktual në fuqi është NVE Rev. 2.
Sistemi mbahet dhe publikohet nga INSTAT (Instituti i Statistikave). Ai përdoret nga QKB (Qendra Kombëtare e Biznesit), Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, ISSH-ja dhe institucionet e tjera shtetërore për të kuptuar se çfarë bën ekonomia juaj.
Çdo biznes, person fizik ose juridik, duhet të deklarojë kodin NVE gjatë regjistrimit. Nuk ka mundësi ta anashkaloni.
---
Struktura e Klasifikimit NVE
Sistemi NVE është i organizuar në katër nivele hierarkike. Çdo nivel bëhet gjithnjë e më specifik.
Niveli 1 -- Seksioni
Identifikohet me shkronjë (A deri U). Ka gjithsej 21 seksione. Secili seksion përfaqëson një fushë të gjerë ekonomike.
Niveli 2 -- Nëndarje (Division)
Identifikohet me dy shifra numerike (p.sh. 64). Çdo seksion ndahet në disa nëndarje.
Niveli 3 -- Grup (Group)
Identifikohet me katër karaktere (p.sh. 64.1). Nënndarjet ndahen në grupe.
Niveli 4 -- Klasë (Class)
Identifikohet me pesë karaktere (p.sh. 64.19). Ky është kodi që deklaroni gjatë regjistrimit. Ka 615 klasa gjithsej.
Shembull praktik: Supozoni që hapni një studio kontabiliteti.
- Seksioni M -- Aktivitete profesionale, shkencore dhe teknike
- Nëndarje 69 -- Aktivitete juridike dhe kontabël
- Grup 69.2 -- Aktivitete kontabël, auditimi i llogarive; konsulencë tatimore
- Klasa 69.20 -- Aktivitete kontabël, auditimi i llogarive; konsulencë tatimore
Kodi që deklaroni është 69.20.
21 Seksionet e NVE Rev. 2
| Seksioni | Titulli |
|---|---|
| A | Bujqësia, pylltaria dhe peshkimi |
| B | Industria nxjerrëse |
| C | Industria përpunuese |
| D | Furnizimi me energji elektrike, gaz, avull dhe ajër të kondicionuar |
| E | Furnizimi me ujë; kanalizime, menaxhimi i mbetjeve |
| F | Ndërtimi |
| G | Tregtia me shumicë dhe me pakicë; riparimi i automjeteve |
| H | Transporti dhe magazinimi |
| I | Akomodim dhe shërbim ushqimor |
| J | Informacioni dhe komunikimi |
| K | Aktivitete të shërbimeve financiare dhe të sigurimit |
| L | Aktivitete të pasurive të paluajtshme |
| M | Aktivitete profesionale, shkencore dhe teknike |
| N | Aktivitete administrative dhe shërbimesh mbështetëse |
| O | Administrata publike dhe mbrojtja |
| P | Arsimi |
| Q | Aktivitete të kujdesit shëndetësor dhe social |
| R | Arte, argëtim dhe rekreacion |
| S | Aktivitete të tjera shërbimi |
| T | Aktivitetet e familjeve si punëdhënës |
| U | Aktivitetet e organizatave ekstraterritoriale |
---
Si të Gjeni Kodin e Duhur NVE për Biznesin Tuaj
Hapi i parë është shkarkimi i dokumentit zyrtar. INSTAT publikon listën e plotë të kodeve NVE Rev. 2 në faqen e saj: instat.gov.al/sq/dokumentimi/klasifikime-nomenklatura/. Dokumenti është PDF, ka qindra faqe, por ka indeks dhe funksion kërkimi.
Hapi 1: Identifikoni sektorin tuaj të gjerë.
Mendoni se çfarë kategorie të madhe ekonomike përshkruan atë që bëni. Jeni në tregti? Seksioni G. Shërbime profesionale? Seksioni M. Transport? Seksioni H.
Hapi 2: Lexoni nënndarjet brenda seksionit.
Shikoni nënndarjet me dy shifra dhe lexoni titullin e secilës. Zgjidhni atë që përputhet me aktivitetin tuaj kryesor.
Hapi 3: Zbrisni tek grupi dhe klasa.
Brenda nënndarjes, lexoni me kujdes shpjegimet e grupeve dhe klasave. Dokumenti INSTAT jep shpjegime të detajuara se çfarë aktivitetesh përfshin dhe çfarë jo çdo klasë.
Hapi 4: Verifikoni me faqen e QKB.
Faqja qkb.gov.al ka udhëzues mbi kodet NVE. Nëse jeni të pasigurt ndërmjet dy kodeve, kontrolloni edhe udhëzimet e QKB-së.
Rregulli për shumë aktivitete:
Shumica e bizneseve bëjnë më shumë se një gjë. Nëse shitni ushqim dhe gjithashtu ofroni katering, keni dy aktivitete. Deklaroni si kod kryesor atë aktivitet që gjeneron të ardhurat më të mëdha. Aktivitetet dytësore mund të shtohen gjithashtu në regjistrim.
---
Ku Duhet të Deklaroni Kodin NVE
Kodi NVE deklarohet gjatë regjistrimit fillestar në QKB. Nëse regjistroheni online -- rruga e preferuar sot -- e gjeni këtë fushë në Seksionin D të formularit të regjistrimit në portalin e-Albania.
Seksioni D mbledh të dhënat për qëllime tatimore, sigurime shoqërore dhe pune. Ndër të dhënat e detyrueshme atje janë: xhiroja vjetore e parashikuar, llojet e taksave për të cilat regjistroheni, dhe kodi NVE.
Kodi NVE e shoqëron biznesin tuaj në çdo regjistrim pasues: tatime, sigurime shoqërore, mjekësia e punës dhe organet e tjera shtetërore e përdorin si referencë kryesore.
Një pikë e rëndësishme: NVE-ja nuk është NIPT-i juaj. NIPT-i (Numri i Identifikimit të Personit Tatimor) është i përhershëm dhe nuk ndryshon. Kodi NVE mund dhe duhet të ndryshohet nëse aktiviteti juaj ndryshon.
---
Pse Kodi i Gabuar NVE Ka Pasoja Reale
Biznese shqiptare e kanë mësuar këtë me koston e vet. Ja çfarë mund të ndodhë kur kodi NVE nuk reflekton aktivitetin real:
Trajtim tatimor i pasaktë. Disa aktivitete ekonomike kanë regjime të veçanta tatimore ose tarifa specifike. Nëse kodi juaj i takon sektorit të ndërtimit por ju ofroni konsulencë, mund të zbatohen norma të gabuara.
Licenca të bllokuara. Institucione si AKEP-i, Ministria e Shëndetësisë ose Agjencia Kombëtare e Transporteve lëshojnë licenca duke u bazuar pjesërisht në kodin NVE. Nëse kodi juaj nuk përputhet me aktivitetin, aplikimi mund të refuzohet.
Humbja e ndihmës financiare. Gjatë periudhës COVID-19, mbështetja financiare u akordua sipas kategorive NVE. Bizneset me kode të pasakta nuk mundën të përfitonin nga skemat e ndihmës -- edhe nëse aktiviteti i tyre real i kualifikonte. Drejtoria e Tatimeve lëshoi udhëzim specifik duke u kërkuar bizneseve të përditësonin kodet NVE pikërisht për këtë arsye.
Pengesa në tenderë publike. Disa procedura prokurimi publik kërkojnë që operatori ekonomik të ketë kodin NVE të sektorit përkatës të regjistruar.
Mosreflektim statistikor. INSTAT monitoron ekonominë sipas seksioneve NVE. Nëse kodi juaj është i gabuar, kontributi juaj ekonomik regjistrohet në sektorin e gabuar -- problem i vogël për ju, por i rëndësishëm për statistikat kombëtare.
---
Gabimet më të Shpeshta dhe Si t'i Shmangni
Gabim 1: Zgjedhja e një kodi shumë të gjerë.
Shumë biznese zgjedhin klasë si "47.99 - Tregtia me pakicë e produkteve të tjera, jo të klasifikuara gjetiu" kur në fakt shesin produkte specifike me kod të vet. Lexoni listën deri tek klasa, jo vetëm seksionin.
Gabim 2: Ngatërrimi i NVE me NIPT.
Kur Drejtoria e Tatimeve u kërkoi bizneseve të përditësonin kodin ekonomik në 2015, shumë besuan se duhet të ndërronin NIPT-in. NIPT-i nuk ndryshon. NVE-ja po.
Gabim 3: Mos-përditësimi kur ndryshon aktiviteti.
Hapni kafene, por me kalimin e viteve filloni të ofroni katering dhe organizim eventesh. Kodi origjinal i kafenesë/barit (56.30) nuk e mbulon më aktivitetin kryesor. Duhet ta përditësoni.
Gabim 4: Leximi vetëm i titullit, jo i shpjegimit.
Çdo klasë ka shpjegim se çfarë aktivitetesh përfshin dhe shpesh edhe çfarë nuk përfshin. Biznese shumë të ndryshme mund të duken si kategoria e njëjtë nga titulli i vetëm.
Gabim 5: Mos-deklarimi i aktiviteteve dytësore.
Nëse biznesi juaj ka disa linja, deklaroni edhe aktivitetet dytësore. Kjo ju mbron ligjërisht dhe hap mundësinë e licencave shtesë.
---
Si të Ndryshoni Kodin NVE Pasi Jeni Regjistruar
Ligji nr. 9920/2008 "Për procedurat tatimore" detyron tatimpaguesin të mbajë të dhëna të sakta dhe të përditësuara në regjistrin e tij. Kjo përfshin kodin NVE.
Procedura ndryshon sipas formës ligjore të biznesit:
Nëse jeni person fizik (PF):
Hyni në platformën e-Albania me kartën tuaj të identitetit dhe ID-në dixhitale. Gjeni menunë "Biznesi im" dhe zgjidhni shërbimin për ndryshimin e të dhënave të regjistrimit. Plotësoni formularin online dhe ngarkoni dokumentacionin e kërkuar.
Nëse jeni person juridik (SH.P.K, SHA etj.):
Paraqituni fizikisht ose online te sportelet e QKB-së. Duhet dokumentacioni i shoqërisë dhe vendimi i organit drejtues (p.sh. vendimi i administratorit ose i asamblesë) për ndryshimin e aktivitetit.
Kur duhet ta bëni?
Sa më shpejt që zbuloni gabimin. Nëse keni ndryshuar aktivitetin dhe nuk e keni përditësuar kodin NVE, vini menjëherë. Periudhat e mbështetjes shtetërore vijnë papritur -- si gjatë COVID-19 -- dhe mund t'ju gjejnë të papërgatitur.
Ndryshimi i kodit NVE nuk ndikon tek NIPT-i, nuk ristarton historinë tuaj tatimore dhe nuk sjell penalitete nëse bëhet vullnetarisht.
---
Nuk Jeni të Sigurt për Kodin Tuaj?
Zgjedhja e kodit NVE mund të duket teknike, por pasojat janë shumë praktike. Nëse nuk jeni të sigurt se cili kod i takon biznesit tuaj -- ose nëse dyshoni se kodi aktual nuk reflekton aktivitetin real -- konsultohuni me një kontabilist.
Ne i ndihmojmë bizneset e Tiranës të regjistrohen saktë që nga fillimi dhe të mbajnë dokumentacionin në rregull. Na kontaktoni për konsultë.