Përgatitja për Auditim të Jashtëm — Lista Kontrolluese

Para se auditori të fillojë punën, llogaritë vjetore duhet të jenë plotësisht të mbyllura: çdo transaksion i vitit fiskal i regjistruar, pasqyrat financiare (bilanci, pasqyra e të ardhurave, pasqyra e fluksit monetar, shënimet shpjeguese) të finalizuara sipas standardit të aplikueshëm (SKK ose SNKRF). Asnjë llogari provizore nuk duhet të mbetet e hapur.

Verifikime para-auditimi

Kryeni verifikime të brendshme: balanca e llogarive përputhet me librin e madh, libri i arkës përputhet me gjendjen fizike, librat e TVSH-së përputhen me deklaratat e dorëzuara, listëpagesat përputhen me kontributet e deklaruara. Çdo mospërputhje duhet zgjidhur para ardhjes së auditorit — gjetjet gjatë auditimit janë më të kushtueshme. Ne verifikojmë çdo element para mbylljes së vitit fiskal.

Auditori do të kërkojë akses në dokumentacionin origjinal. Përgatitni:

• Konfirmime bankare — letër konfirmimi nga çdo bankë ku biznesi ka llogari, me gjendjen në datën 31 dhjetor (kërkohet 4–6 javë para, pasi bankat kanë procedurë)
• Inventari fizik — proçesverbali i inventarit fizik të kryer në fund të vitit, i nënshkruar nga komisioni i numërimit dhe i krahasuar me gjendjen kontabël
• Konfirmime furnitorësh/klientësh — letër konfirmimi të gjendjeve reciproke me furnitorët dhe klientët kryesorë
• Kontrata në fuqi — kontrata qiraje, punësimi, shërbimesh, kredish bankare dhe çdo marrëveshje materiale
• Aktet tatimore — njoftime, akte kontrolli, vendime apelimi nëse ka

Organizoni dokumentet në dosje të qartë (fizike ose dixhitale) sipas natyrës. Ne përgatisim dosjen e auditimit për çdo klient disa javë para takimit me auditorin.

Kjo listë kontrolluese siguron që asgjë nuk mbetet pa u verifikuar:

• Bilanci përfundimtar i printuar dhe i nënshkruar nga administratori
• Pasqyra e të ardhurave dhe shpenzimeve
• Pasqyra e ndryshimeve në kapitalin e vet
• Pasqyra e fluksit monetar
• Shënimet shpjeguese (politikat kontabël, detajimi i llogarive kryesore)
• Libri i madh (trial balance) i detajuar
• Libri i shitjeve dhe blerjeve (për TVSH)
• Listëpagesat mujore dhe formularët e sigurimeve
• Ekstrakte bankare të çdo muaji
• Libri i arkës me dokumente mbështetëse
• Regjistri i aktiveve fikse me llogaritjen e amortizimit
• Deklarata tatimore (TVSH mujore, tatimi mbi fitimin, tatimi në burim)

Çdo dokument i munguar ngadalëson auditimin dhe rrit koston. Ne përgatisim listën dhe ndjek kompletimin e çdo elementi.

Gjatë auditimit, ekipi i auditorit do të kërkojë sqarime, dokumente shtesë dhe konfirmime. Caktoni një person kontakti nga ana e biznesit (zakonisht kontabilistin ose drejtorin financiar) që përgjigjet pyetjeve brenda 24 orësh. Vonesat në përgjigje zgjatin auditimin dhe rrisin koston.

Takimi i hapjes dhe i mbylljes

Auditimi fillon me takimin e hapjes (ku auditori shpjegon planin e punës sipas standardeve të auditimit, zonat me fokus dhe afatin e pritshëm) dhe përfundon me takimin e mbylljes (ku prezantohen gjetjet, rekomandimet dhe opinioni paraprak). Ne marrim pjesë në të dy takimet bashkë me klientin.

Letrat e menaxhimit (Management Letter)

Pas auditimit, auditori lëshon gjithashtu letrën e menaxhimit me rekomandime për përmirësimin e kontrolleve të brendshme, efikasitetin e proceseve dhe zonat e rrezikut. Këto rekomandime nuk janë publike (ndryshe nga raporti i auditimit) por janë tepër të vlefshme. Ne zbatojmë rekomandimet e auditorit gjatë vitit pasardhës — duke siguruar progres të dukshëm në auditimin e ardhshëm.