Person Fizik vs SH.P.K — Cila Formë Juridike të Zgjidhni në Shqipëri
Valbona Xhanaj, eksperte kontabël me mbi 30 vite përvojë në Tiranë, krahason dy format kryesore juridike për hapjen e biznesit në Shqipëri: Personin Fizik dhe Shoqërinë me Përgjegjësi të Kufizuar (SH.P.K). Ky udhëzues ndihmon sipërmarrësit shqiptarë të zgjedhin formën që i përshtatet veprimtarisë, xhiros dhe qëllimeve të tyre.
Çfarë është Personi Fizik dhe SH.P.K-ja në Shqipëri
Personi Fizik është forma më e thjeshtë e biznesit në Shqipëri — pronari dhe biznesi janë juridikisht i njëjti subjekt. Regjistrimi bëhet pranë QKB-së me dokumente minimale dhe kosto të ulët. SH.P.K-ja (Shoqëria me Përgjegjësi të Kufizuar) është person juridik i veçantë nga pronari. Kapitali minimal themeltar është 100 lekë, por pronari përgjigjet vetëm deri në masën e kapitalit të investuar, jo me pasurinë personale. Valbona Xhanaj ka ndihmuar qindra sipërmarrës në Tiranë të zgjedhin midis këtyre dy formave.
Krahasim: Tatimet dhe barra fiskale
Personi Fizik paguan tatim mbi të ardhurat sipas shkallës progresive: 0% deri në 2 milionë lekë xhiro, tatim i thjeshtuar mbi fitimin 5% deri në 14 milionë lekë, dhe tatim mbi fitimin 15% mbi 14 milionë lekë. SH.P.K-ja paguan tatim mbi fitimin me normë fikse 15% (ose 5% për xhiro deri në 14 milionë lekë). Gjithashtu, SH.P.K-ja paguan tatim 8% mbi dividendin kur pronari tërheq fitimin. Valbona Xhanaj llogarit barrën fiskale totale për secilin skenar duke marrë parasysh xhiron tuaj reale.
Krahasim: Përgjegjësia ligjore dhe rreziku
Personi Fizik mbart përgjegjësi të pakufizuar — nëse biznesi ka borxhe, kreditorët mund të kërkojnë pagimin edhe nga pasuria personale e pronarit (shtëpia, makina, kursimet). SH.P.K-ja ofron përgjegjësi të kufizuar — pronari rrezikon vetëm kapitalin e investuar në shoqëri. Për biznese me rrezik financiar, kontrata të mëdha ose punonjës, Valbona Xhanaj rekomandon SH.P.K-në si formë më të sigurt.
Krahasim: Kostot e regjistrimit dhe administrimit
Regjistrimi i Personit Fizik pranë QKB-së kushton tarifën bazë (rreth 100 lekë) dhe nuk kërkon akt themelimi apo statut. Regjistrimi i SH.P.K-së kërkon akt themelimi, statut, vendim të ortakut/ortakëve dhe tarifën e QKB-së — zakonisht kostoja totale (përfshirë përgatitjen e dokumenteve) është 30,000-50,000 lekë. SH.P.K-ja kërkon edhe mbajtjen e kontabilitetit me standarde të plota (SKK/SNKRF) dhe dorëzimin e pasqyrave financiare vjetore. Personi Fizik me xhiro të vogël ka detyrime më të lehta kontabël.
Rekomandimi i Valbona Xhanaj
Zgjidhni Personin Fizik nëse jeni freelancer ose keni biznes të vogël me xhiro nën 8 milionë lekë, rrezik të ulët financiar, veprimtari pa punonjës ose me pak punonjës dhe nuk keni nevojë për imazh korporativ. Zgjidhni SH.P.K-në nëse xhiroja juaj kalon 8 milionë lekë, keni punonjës dhe kontrata me palë të treta, doni të mbroni pasurinë personale nga rreziku i biznesit, ose planifikoni rritje, financim ose partnerë. Valbona Xhanaj ofron konsultë falas për të analizuar situatën tuaj specifike dhe ju këshillon formën optimale.
Pyetje të shpeshta
- A mund të kaloj nga Person Fizik në SH.P.K më vonë?
- Po. Valbona Xhanaj ndihmon me procesin e transformimit — mbyllet Personi Fizik dhe hapet SH.P.K me transferimin e veprimtarisë. Procesi zgjat zakonisht 2-3 javë.
- Cila formë paguan më pak tatime?
- Varet nga xhiroja dhe fitimi. Për biznese me xhiro të ulët (nën 8 milionë lekë), Personi Fizik zakonisht paguan më pak. Për xhiro më të larta, SH.P.K-ja mund të jetë më e favorshme. Valbona Xhanaj llogarit skenarin konkret për biznesin tuaj.
- Sa kushton mbajtja e kontabilitetit për SH.P.K?
- Kostoja mujore e kontabilitetit për SH.P.K varet nga numri i transaksioneve dhe punonjësve. Valbona Xhanaj ofron çmime konkurruese — konsulta e parë është falas për të vlerësuar nevojat tuaja.